{"id":12285,"date":"2011-08-30T16:48:03","date_gmt":"2011-08-30T13:48:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/?page_id=12285"},"modified":"2012-08-09T17:56:30","modified_gmt":"2012-08-09T14:56:30","slug":"iceriden-olmek-on-okuma","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/on-okumalar\/iceriden-olmek-on-okuma\/","title":{"rendered":"\u0130\u00e7eriden \u00d6lmek | \u00d6n Okuma"},"content":{"rendered":"\n\n\n
\"\"<\/p>\n

B\u0130R<\/strong><\/span><\/p>\n

Yani yine \u015fehre inip okula gitmeli, dolar pe\u015fine d\u00fc\u015fmeliyim. Hayat\u0131ma devam etmek i\u00e7in \u00e7ok paraya ihtiyac\u0131m yok asl\u0131nda, ayda 200 k\u00e2\u011f\u0131t gayet g\u00fczel yeter ama c\u00fczdan\u0131m bo\u015falmak \u00fczere ve k\u0131z karde\u015fimden bir daha bor\u00e7 istemeye y\u00fcz\u00fcm yok. \u00d6\u011frenciler yak\u0131nda ilk d\u00f6nem \u00f6devlerinin derdine d\u00fc\u015ferler; hi\u00e7 sekmez bu i\u015f. David Selig\u2019in yorgun, y\u0131pranan beyni bir kez daha kiral\u0131k. Bu tatl\u0131 ve parlak Kas\u0131m sabah\u0131 75 dolarl\u0131k i\u015f kapamal\u0131y\u0131m. Hava serin ve bulutsuz. Y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7 sistemi New York\u2019u kaplay\u0131p nem ve pusu kovuyor. G\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e zay\u0131flayan g\u00fc\u00e7lerim b\u00f6yle havalarda canlan\u0131yor h\u00e2l\u00e2. Gidelim \u00f6yleyse, sen ve ben, serilmi\u015fken sabah g\u00f6\u011fe kar\u015f\u0131.[1]<\/span><\/span><\/sup> Broadway metrosuna. Jetonlar\u0131n\u0131z\u0131 haz\u0131rlay\u0131n l\u00fctfen.<\/span><\/p>\n

Sen ve ben. Kimden bahsediyorum? \u015eehre yaln\u0131z gidiyorum ne de olsa. Sen ve ben<\/em>.<\/span><\/p>\n

Kimden olacak, kendimden ve i\u00e7imde ya\u015fayan, s\u00fcngersi yuvas\u0131nda pusuya yatan, masum fanileri g\u00f6zetleyip duran \u015fu yarat\u0131ktan. \u0130\u00e7imdeki \u015fu sinsi, hastal\u0131kl\u0131, benden bile \u00e7abuk \u00f6len canavardan. Yeats benlikle ruh aras\u0131nda bir diyalog yazm\u0131\u015ft\u0131 zaman\u0131nda; \u00f6yleyse neden o zavall\u0131, o saftirik Yeats\u2019in hi\u00e7bir zaman anlayamayaca\u011f\u0131 bir \u015fekilde kendine kar\u015f\u0131 b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f olan Selig de bu biricik ve \u00f6l\u00fcml\u00fc yetene\u011finden kafatas\u0131nda konaklayan davetsiz bir misafir gibi bahsedemesin? Neden olmas\u0131n? Gidelim \u00f6yleyse, sen ve ben. Koridordan a\u015fa\u011f\u0131. D\u00fc\u011fmeye bas. Asans\u00f6re bin. Sar\u0131msak kokuyor i\u00e7erisi. \u015eu k\u00f6yl\u00fcler, her ta\u015f\u0131n alt\u0131ndan \u00e7\u0131kan \u015fu Porto Rikolular ge\u00e7tikleri her yere kokular\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131yorlar. Kom\u015fular\u0131m. Onlar\u0131 seviyorum. A\u015fa\u011f\u0131. A\u015fa\u011f\u0131 in.<\/span><\/p>\n

Saat, do\u011fu yakas\u0131 yaz saati uygulamas\u0131yla sabah 10:43. Central Park\u2019ta yazana g\u00f6re mevcut s\u0131cakl\u0131k 14 derece. Nem oran\u0131 %29, barometre 30.30\u2019da ve d\u00fc\u015f\u00fcyor ve poyraz saatte 11 mille esmekte. Hava tahminleri bu g\u00fcn, bu gece ve yar\u0131n havan\u0131n a\u00e7\u0131k ve g\u00fcne\u015fli olaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde; s\u0131cakl\u0131k ortalama 16 dereceyi bulacak. Ya\u011f\u0131\u015f olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 bug\u00fcn y\u00fczde 0, yar\u0131n ise y\u00fczde 10. Hava kalitesi seviyesi iyi. David Selig 41 ya\u015f\u0131nda ve ya\u015flanmaya devam ediyor. Boyu ortalaman\u0131n biraz \u00fcst\u00fcnde, kendi yapt\u0131\u011f\u0131 yavan yemeklere al\u0131\u015fk\u0131n bek\u00e2rlarda g\u00f6r\u00fclen ince bir v\u00fccudu var ve geleneksel y\u00fcz ifadesi m\u00fclayim ve \u015fa\u015fk\u0131n bir somurtma hali. G\u00f6zlerini \u00e7ok s\u0131k k\u0131rp\u0131yor. Rengi solmu\u015f kot montu, her ko\u015fula dayan\u0131kl\u0131 botlar\u0131 ve 1969 model geni\u015f pa\u00e7al\u0131 \u00e7izgili pantolonuyla en az\u0131ndan boyundan a\u015fa\u011f\u0131s\u0131 y\u00fczeysel bir gen\u00e7lik havas\u0131 ta\u015f\u0131sa da, asl\u0131nda, kederli orta ya\u015fl\u0131 adamlar\u0131n kelle\u015fen k\u0131r\u0131\u015f\u0131k kafalar\u0131n\u0131n zavall\u0131 ergen \u00e7ocuklar\u0131n g\u00f6vdesine nakledildi\u011fi yasad\u0131\u015f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma laboratuar\u0131ndan ka\u00e7m\u0131\u015f biri gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Nas\u0131l bu hale geldi? Y\u00fcz\u00fc, kafatas\u0131 derisi hangi noktada ya\u015flanmaya ba\u015flad\u0131? O on ikinci kattaki iki odal\u0131 s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131 inerken tepeden sarkan asans\u00f6r kablolar\u0131 tiz, alayc\u0131 kahkahalar at\u0131yor. Asans\u00f6r\u00fcn pasl\u0131 kablolar\u0131n\u0131n kendisinden daha ya\u015fl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 merak ediyor Selig. Kendisi 1935 model. Bu sosyal konut ise, tahminlerine g\u00f6re, 1933 yahut 1934\u2019ten kalma olabilir. Sayg\u0131de\u011fer Fiorello H. LaGuardia, Belediye Ba\u015fkan\u0131. Ama belki de daha gen\u00e7tir bina, sava\u015ftan hemen \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f olabilir \u00f6rne\u011fin. (1940 y\u0131l\u0131n\u0131 hat\u0131rl\u0131yor musun, Duv? D\u00fcnya Fuar\u0131\u2019na g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fck seni. Bu \u00fc\u00e7 k\u00f6\u015feli s\u00fctun, \u015fu da k\u00fcre.)[2]<\/span><\/span><\/sup> Her neyse, binalar ya\u015flan\u0131yor. Ne ya\u015flanm\u0131yor ki?<\/span><\/p>\n

Asans\u00f6r yedinci katta g\u0131c\u0131rdaya g\u0131c\u0131rdaya duruyor. S\u0131yr\u0131klarla dolu kap\u0131 daha a\u00e7\u0131lmadan, di\u015fi ve Hispanik bir canl\u0131dan, kiri\u015flerin aras\u0131nda dans ede ede gelen h\u0131zl\u0131 zihinsel titre\u015fimler al\u0131yorum. Bu titre\u015fimleri almasam bile asans\u00f6r\u00fc \u00e7a\u011f\u0131ran ki\u015finin Porto Rikolu gen\u00e7 bir ev kad\u0131n\u0131 olma ihtimali epey y\u00fcksek tabii \u2013bina Porto Rikolu kayn\u0131yor ve g\u00fcn\u00fcn bu saatinde kocalar i\u015fte olur\u2013 yine de tahmin y\u00fcr\u00fctmedi\u011fimden, kad\u0131n\u0131n psi\u015fik s\u0131z\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 okudu\u011fumdan hemen hemen eminim. Aynen \u00f6yle. Kad\u0131n k\u0131sa boylu, koyu tenli, yirmi \u00fc\u00e7 ya\u015f civar\u0131 ve \u00e7ok hamile. \u00c7ift n\u00f6ral \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 net bir \u015fekilde alg\u0131layabiliyorum: kad\u0131n\u0131n s\u0131\u011f, k\u00f6sn\u00fcl zihninin ele avuca s\u0131\u011fmaz hareketlili\u011fi, sert ve \u015fi\u015f g\u00f6be\u011fine m\u00fch\u00fcrl\u00fc a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 alt\u0131 ayl\u0131k ceninin belli belirsiz, t\u00fcy gibi tekmeleri. Kad\u0131n bas\u0131k y\u00fczl\u00fc ve geni\u015f kal\u00e7al\u0131; k\u00fc\u00e7\u00fck parlak g\u00f6zleri, ince, k\u0131s\u0131k bir a\u011fz\u0131 var. \u0130kinci bir \u00e7ocuk, kir pas i\u00e7inde iki ya\u015flar\u0131nda bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu bu, annesinin ba\u015fparma\u011f\u0131na yap\u0131\u015fm\u0131\u015f. Ufakl\u0131k y\u00fcz\u00fcme bak\u0131p k\u0131k\u0131rday\u0131nca kad\u0131n asans\u00f6re binerken k\u0131sa, \u015f\u00fcpheci bir tebess\u00fcm l\u00fctfediyor bana.<\/span><\/p>\n

S\u0131rtlar\u0131 bana d\u00f6n\u00fck duruyorlar. Yo\u011fun sessizlik. Buenos dias, senora<\/em>. G\u00fczel bir g\u00fcn, \u00f6yle de\u011fil mi han\u0131mefendi? Ne tatl\u0131 bir \u00e7ocuk bu b\u00f6yle. Yok, sesimi \u00e7\u0131karm\u0131yorum. Kad\u0131n\u0131 tan\u0131m\u0131yorum; tipi bu sitede ya\u015fayan di\u011fer herkese benziyor, beyin \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 da hep ayn\u0131 \u015feylerle ilgili, hi\u00e7bir fark\u0131, hi\u00e7bir \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc yok: muz, pirin\u00e7, haftan\u0131n loto sonu\u00e7lar\u0131, bu ak\u015famki televizyon programlar\u0131. Kal\u0131n kafal\u0131 kar\u0131n\u0131n teki, ama o da bir insan ve onu seviyorum. Ad\u0131 ne? Bayan Altagracia Morales\u2019tir belki. Bayan Amantina Figueroa. Filomena Mercado. Adlar\u0131n\u0131 seviyorum. Safi \u015fiir. Oysa ben Sondra Wiener, Beverly Schwartz, Sheila Weisbard gibi adlar\u0131 olan etli butlu, ayaklar\u0131n\u0131 s\u00fcr\u00fcye s\u00fcr\u00fcye y\u00fcr\u00fcyen k\u0131zlarla birlikte b\u00fcy\u00fcd\u00fcm, Han\u0131mefendi acaba Inocencia Fernandez olabilir misiniz siz? Clodomira Espinosa? Bayan Bonifacia Colon? Belki de Bayan Esperanza Dominguez\u2019sinizdir. Esperanza. Esperanza. \u0130spanyolca\u2019da umut demek. Seni seviyorum, hem insanlar\u0131n kalbinde esperanzan\u0131n kaynaklar\u0131 t\u00fckenmez.[3]<\/span><\/span><\/sup> (Esperanza Kaynaklar\u0131 New Mexico\u2019da bulunur; ge\u00e7en sene bo\u011fa g\u00fcre\u015flerini g\u00f6rmek i\u00e7in y\u0131lba\u015f\u0131n\u0131 orada ge\u00e7irdim ve Holiday Inn\u2019de kald\u0131m. Hay\u0131r, \u015faka yap\u0131yorum.) Zemin kata geldik. \u00c7abucak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131p kap\u0131y\u0131 tutuyorum. Tatl\u0131, duygusuz, hamile \u00e7ikita<\/em> asans\u00f6rden inerken bana g\u00fcl\u00fcmsemiyor bu kez.<\/span><\/p>\n

\u015eimdi do\u011fru metroya, haydi hop, bir blok \u00f6teye y\u00fcr\u00fcyece\u011fiz. \u015eehrin bu yukar\u0131 k\u0131sm\u0131nda raylar h\u00e2l\u00e2 y\u00fcksekte. Y\u00fczeyi soyulan, \u00e7at\u0131rdayan merdivenleri \u00e7\u0131k\u0131yorum ko\u015farak, istasyona vard\u0131\u011f\u0131mda nefesim h\u00e2l\u00e2 yerinde. Temiz ya\u015faman\u0131n sonucu san\u0131r\u0131m. Basit bir perhiz, sigara yok, i\u00e7ki az, asit, meskalin, speed yok. \u0130stasyon g\u00fcn\u00fcn bu saatinde neredeyse bombo\u015f. \u00c7ok ge\u00e7meden h\u0131zla bu yana gelen metro tekerlerinin, metale de\u011fen metalin \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 ve ayn\u0131 anda, yakla\u015fan metronun be\u015f ya da alt\u0131 vagonuna dolu\u015fup kuzeyden bana do\u011fru akan zihin falanks\u0131n\u0131n beynimde patlayan etkisini duyuyorum. Yolcular\u0131n birlikte darmada\u011f\u0131n tek bir kitle olu\u015fturan s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f ruhlar\u0131 \u0131srarla \u00fczerime y\u00fckleniveriyor. Bir denizbilimcinin a\u011f\u0131nda birbirlerinin \u00fcst\u00fcnde vah\u015fice ezilen j\u00f6lemsi plankterler gibi titre\u015fiyor, ayr\u0131 ayr\u0131 kimliklerinin kayboldu\u011fu tek bir karma\u015f\u0131k organizmaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor hepsi. Metro istasyona do\u011fru s\u00fcz\u00fcl\u00fcrken tekil d\u00fc\u015f\u00fcnce balonlar\u0131n\u0131, ayr\u0131k benliklerin ciyaklamalar\u0131n\u0131 yakalayabiliyorum. \u0130\u011fne gibi saplanan \u015fiddetli bir arzu, nefret dolu tiz bir feryat, bir pi\u015fmanl\u0131k sanc\u0131s\u0131, azimli bir ruhun i\u00e7 m\u0131r\u0131lt\u0131lar\u0131, Mahler senfonilerinde orkestran\u0131n kasvetli bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 delip ge\u00e7en o acayip melodiler gibi kopup y\u00fckseliyor karman \u00e7orman b\u00fct\u00fcnl\u00fckten. G\u00fc\u00e7 bug\u00fcn i\u00e7imde yan\u0131lt\u0131c\u0131 \u015fekilde yo\u011fun. \u00c7ok fazla \u015fey yakal\u0131yorum. Haftalard\u0131r bu kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olmam\u0131\u015ft\u0131. D\u00fc\u015f\u00fck nem oran\u0131n\u0131n etkisi oldu\u011fu kesin. Ama yetene\u011fimdeki gerilemenin bir anda sona erdi\u011fini sanma hatas\u0131na d\u00fc\u015fecek de\u011filim. Sa\u00e7lar\u0131m ilk d\u00f6k\u00fclmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda da erozyon s\u00fcrecinin durdu\u011fu, hatta tersine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc mutlu bir d\u00f6nem olmu\u015f, kelle\u015ferek b\u00fcy\u00fcyen aln\u0131mda incecik, koyu renkli t\u00fcy adac\u0131klar\u0131 filizlenmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Ne var ki k\u0131sa s\u00fcreli bir umut seline kap\u0131ld\u0131ktan sonra daha ger\u00e7ek\u00e7i bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 edindim: Mucizevi bir ormanla\u015fma de\u011fildi bu; k\u0131sa bir hormon se\u011firmesi, bel ba\u011flanamayacak ge\u00e7ici bir \u00e7\u00fcr\u00fcme molas\u0131yd\u0131. Neticede bir s\u00fcre sonra aln\u0131mdaki sa\u00e7 \u00e7izgisi yeniden gerilemeye ba\u015flad\u0131. \u015eimdi olan da bu. \u0130nsan i\u00e7inde bir \u015feyin \u00f6lmekte oldu\u011funu bildi\u011fi zaman gelip ge\u00e7ici anlardaki rastgele canlanmalara itimat etmemeyi \u00f6\u011freniyor. Alg\u0131m bug\u00fcn gayet g\u00fc\u00e7l\u00fc olsa da yar\u0131n hevesimi kursa\u011f\u0131mda b\u0131rakan uzak m\u0131r\u0131lt\u0131lardan ba\u015fka \u015fey duyamayabilirim.<\/span><\/p>\n

\u0130kinci vagonun k\u00f6\u015fesinde bo\u015f yer buluyorum, kitab\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131p \u015fehre do\u011fru yolculu\u011fumun ba\u015flamas\u0131n\u0131 bekliyorum. Beckett okuyorum yine, Malone \u00d6l\u00fcyor<\/em>[4]<\/span><\/span><\/sup>; i\u00e7inde bulundu\u011fum ruh haline, ki fark etmi\u015fsinizdir ki kendine ac\u0131ma hissinden ba\u015fkas\u0131 de\u011fil bu, en gidecek \u015fey. Zaman\u0131m k\u0131s\u0131tl\u0131. Her \u015feyin g\u00fcl\u00fcmseyip \u0131\u015f\u0131ldad\u0131\u011f\u0131 g\u00fczel bir g\u00fcn i\u015fte orada belirdi g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde dola\u015fan kara bulutlar; al\u00e7alm\u0131\u015flard\u0131, unutulacak gibi de\u011fildiler, olanca mavili\u011fi yok etmi\u015flerdi. Durumum ger\u00e7ekten de \u00e7ok tehlikeli. Korkudan, ayn\u0131 yanl\u0131\u015fa bir kez daha d\u00fc\u015fme korkusundan, zaman\u0131nda bitirememe korkusundan, son bir kez h\u00fczn\u00fc, g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc ve nefreti tatma korkusundan, ne kadar g\u00fczel ve \u00f6nemli \u015feyleri ka\u00e7\u0131raca\u011f\u0131m kim bilir. De\u011fi\u015fmez olan, bi\u00e7imden yoksunlu\u011funu unutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r farkl\u0131 farkl\u0131 bi\u00e7imlerde.<\/em> Ah \u015fu aziz Samuel, i\u00e7 karart\u0131c\u0131 da olsa bir iki teselli laf\u0131 var hep haz\u0131rda.<\/span><\/p>\n

180. Sokak civarlar\u0131nda ba\u015f\u0131m\u0131 kitaptan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131mda \u00e7apraz\u0131mda oturan ve g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe bak\u0131l\u0131rsa beni inceleyen bir k\u0131z g\u00f6r\u00fcyorum. Yirmilerinin ba\u015flar\u0131nda; uzun bacaklar\u0131, karar\u0131nda g\u00f6\u011f\u00fcsleri, kestane rengi g\u00fcr sa\u00e7lar\u0131yla soluk bir \u00e7ekicili\u011fi var. Ve onun da kitab\u0131 var \u2013 kapa\u011f\u0131ndan tan\u0131yorum, Ulysses<\/em>\u2013 ama ihmal edilmi\u015f bir \u015fekilde k\u0131z\u0131n kuca\u011f\u0131nda duruyor. K\u0131z benimle ilgileniyor mu? Zihnini okumuyorum \u015fu an; trene binerken girdileri otomatikman minimuma indirdim. \u00c7ocukken \u00f6\u011frendi\u011fim bir numara bu. Metroda ya da di\u011fer kapal\u0131 umumi alanlarda kendimi geli\u015fig\u00fczel kalabal\u0131k g\u00fcr\u00fclt\u00fclerine kar\u015f\u0131 korumazsam hi\u00e7bir \u015feye konsantre olam\u0131yorum. Zihninden gelen sinyalleri almaya kalk\u0131\u015fmadan k\u0131z\u0131n benim hakk\u0131mda ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcne dair tahmin y\u00fcr\u00fct\u00fcyorum, s\u0131k oynad\u0131\u011f\u0131m bir oyun. Ne kadar zeki birine benziyor\u2026 \u00c7ok ac\u0131 \u00e7ekti\u011fi belli, y\u00fcz\u00fc bedeninden \u00e7ok daha ya\u015fl\u0131\u2026 g\u00f6zlerindeki sevecenlik\u2026 \u00f6yle \u00fczg\u00fcn bak\u0131yor ki\u2026 \u015eair ya da akademisyen olmal\u0131\u2026 Eminim \u00e7ok tutkulu bir erkektir\u2026 i\u00e7indeki bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sevgi d\u00fcz\u00fc\u015f\u00fcrken ortaya \u00e7\u0131k\u0131yordur\u2026 Ne okuyor, Beckett mi? Evet evet, kesin \u015fair bu adam, ya da roman yazar\u0131\u2026 belki de \u00fcnl\u00fc biridir\u2026 \u00c7ok giri\u015fken davranmayay\u0131m. Acelecili\u011fim hevesini ka\u00e7\u0131r\u0131r \u015fimdi. Utanga\u00e7 bir g\u00fcl\u00fcmseme, i\u015fte bu onu tavlar\u2026 Sonra da olaylar geli\u015fir\u2026 \u00d6\u011fle yeme\u011fine davet edece\u011fim \u00f6nce\u2026<\/em> Sonra sezgisel alg\u0131lar\u0131m\u0131n do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmek i\u00e7in k\u0131z\u0131n zihnine odaklan\u0131yorum. Ba\u015fta hi\u00e7 sinyal yok. Her g\u00fcn biraz daha zay\u0131flayan lanet g\u00fc\u00e7lerim bana yine ihanet ediyor! Ama dur, geliyor i\u015fte, \u00f6nce etraf\u0131mdaki b\u00fct\u00fcn yolcular\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck seviyeli, parazitli, karman \u00e7orman d\u00fc\u015f\u00fcncelerini duyuyorum, sonra k\u0131z\u0131n ruhunun net, tatl\u0131 t\u0131n\u0131s\u0131n\u0131. Sabah\u0131n ilerleyen saatlerinde 96. Sokak\u2019ta girece\u011fi karate dersini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Karate hocas\u0131na a\u015f\u0131k; adam kasl\u0131 kuvvetli, \u00e7i\u00e7ek bozu\u011fu suratl\u0131 bir Japon. Bu gece g\u00f6r\u00fc\u015fecekler. Haf\u0131zas\u0131nda sakenin tad\u0131 ve adam\u0131n k\u0131z\u0131n \u00fczerinde \u015fahlanan g\u00fc\u00e7l\u00fc, \u00e7\u0131plak v\u00fccudunun imgesi y\u00fcz\u00fcyor hayal meyal. Zihninde bana dair hi\u00e7bir \u015fey yok. Ben sadece dekorun bir par\u00e7as\u0131y\u0131m, kafam\u0131n \u00fcst\u00fcndeki duvara as\u0131l\u0131 metro haritas\u0131 gibi. Selig, egosantrikli\u011fin her seferinde \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor seni. K\u0131z\u0131n ger\u00e7ekten de utanga\u00e7 utanga\u00e7 g\u00fcl\u00fcmsedi\u011fini fark ediyorum, ama benim i\u00e7in de\u011fil. Onu s\u00fczd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc g\u00f6r\u00fcnce y\u00fcz\u00fcndeki g\u00fcl\u00fcmseme an\u0131nda kayboluyor. Dikkatimi yeniden kitab\u0131ma veriyorum.<\/span><\/p>\n

Metro, 137. Sokak\u2019\u0131n kuzeyindeki istasyonlar\u0131n aras\u0131nda bir t\u00fcnelde uzun, terli, beklenmedik bir mola \u0131smarl\u0131yor bana; sonunda tekrar yola koyuluyor ve beni 116. Sokak\u2019ta, Columbia \u00dcniversitesi\u2019nde b\u0131rak\u0131yor. G\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na do\u011fru \u00e7\u0131k\u0131yorum. Bu merdivenlerden ilk kez \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131l \u00f6nce, 1951 Kas\u0131m\u2019\u0131nda, y\u00fcz\u00fc sivilce kapl\u0131, asker t\u0131ra\u015fl\u0131, Brooklynli bir lise son s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencisi olarak deh\u015fet i\u00e7inde \u00e7\u0131km\u0131\u015f, \u00fcniversiteye kabul m\u00fclakat\u0131na girmi\u015ftim. \u00dcniversiteye giri\u015f m\u00fclakat\u0131. Hol\u00fcn parlak \u0131\u015f\u0131klar\u0131 alt\u0131nda. M\u00fclakat\u00e7\u0131 m\u00fcthi\u015f so\u011fukkanl\u0131, kendine g\u00fcveni tam, olgun biriydi \u2013daha neler, 24-25 ya\u015f\u0131nda bir \u00e7ocuktu muhtemelen. Sonu\u00e7ta \u00fcniversitelerine girmeme izin verdiler. Her g\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131m metro istasyonu buydu, Eyl\u00fcl 1952\u2019den, nihayet evden kurtulup kamp\u00fcse yak\u0131n bir yere ta\u015f\u0131nama kadar. O g\u00fcnlerde metronun dehlizlerine inen giri\u015fi g\u00f6steren eski, d\u00f6kme demir bir gi\u015fe vard\u0131 sokak seviyesinde; iki trafik \u015feridinin aras\u0131ndayd\u0131 ve ak\u0131llar\u0131 Kierkegaard\u2019da, Sophokles\u2019te ve Fitzgerald\u2019da kalan dalg\u0131n \u00f6\u011frenciler habire arabalar\u0131n \u00f6n\u00fcne atlay\u0131p \u00f6l\u00fcyorlard\u0131. Art\u0131k gi\u015fe yok ve metro giri\u015fleri daha ak\u0131ll\u0131ca bir se\u00e7imle kald\u0131r\u0131mlara ta\u015f\u0131nd\u0131.<\/span><\/p>\n

116. Sokak boyunca y\u00fcr\u00fcyorum. Sa\u011f\u0131mda G\u00fcney Saha\u2019n\u0131n geni\u015f \u00e7imleri; solumda Low K\u00fct\u00fcphanesi\u2019ne \u00e7\u0131kan al\u00e7ak basamaklar. G\u00fcney Saha\u2019n\u0131n kamp\u00fcs\u00fcn ortas\u0131nda kalan bir spor sahas\u0131 oldu\u011fu zamanlar\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum: kahverengi toprak, kaleler aras\u0131ndaki \u00e7imsiz yollar, \u00e7itler. Birinci s\u0131n\u0131ftayken orada softball oynard\u0131m. \u00dcst\u00fcm\u00fcz\u00fc de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in \u00fcniversite binas\u0131n\u0131n soyunma odalar\u0131na gider, spor ayakkab\u0131lar\u0131, polo yaka ti\u015f\u00f6rtleri, rengi atm\u0131\u015f gri \u015fortlar\u0131 giydikten sonra tak\u0131m elbiseleri ya da ROTC[5]<\/span><\/span><\/sup> \u00fcniformalar\u0131 i\u00e7indeki \u00f6\u011frencilerin yan\u0131ndan ge\u00e7erken kendimizi \u00e7\u0131plak gibi hissederek sonu gelmeyen merdivenlerden ko\u015fa ko\u015fa inip bir saatlik a\u00e7\u0131k hava aktivitemizi ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere G\u00fcney Saha\u2019ya girerdik. Softballda ba\u015far\u0131l\u0131yd\u0131m. Pek kasl\u0131 de\u011filsem de reflekslerim h\u0131zl\u0131 ve g\u00f6z\u00fcm iyiydi; \u00fcstelik at\u0131c\u0131n\u0131n akl\u0131ndan ge\u00e7eni bilmek gibi de bir avantaj\u0131m vard\u0131. Mesela at\u0131c\u0131 \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc, bu herif vuramayacak kadar s\u0131ska, y\u00fcksekten ve h\u0131zl\u0131 atay\u0131m,<\/em> bense i\u00e7ten i\u00e7e haz\u0131rlan\u0131p hemen sol sahaya f\u0131rlar, kimse ne oldu\u011funu anlayamadan kaleleri dola\u015f\u0131rd\u0131m. Ya da kar\u015f\u0131 tak\u0131m vur-ka\u00e7 gibi acemice bir taktik denerdi ve ben hi\u00e7 \u00e7aba harcamadan yer topunu kap\u0131p \u00e7ifte oyuna ba\u015flard\u0131m. Nihayetinde sadece softball oynuyorduk ve s\u0131n\u0131f arkada\u015flar\u0131m \u00e7o\u011funlukla b\u0131rak\u0131n zihin okumay\u0131 ko\u015fmay\u0131 bile beceremeyen tombul ve hantal tiplerdi ama di\u011ferlerine k\u0131yasla iyi bir sporcu olman\u0131n verdi\u011fi yabanc\u0131s\u0131 oldu\u011fum o his ho\u015fuma gidiyordu, Dodgers\u2019da shortstop<\/em> oynad\u0131\u011f\u0131m fantezilerine dal\u0131yordum. Brooklyn Dodgers\u2019\u0131 hat\u0131rl\u0131yorsunuz, de\u011fil mi? Ben ikinci s\u0131n\u0131ftayken \u00fcniversitenin iki y\u00fcz\u00fcnc\u00fc do\u011fum g\u00fcn\u00fc \u015ferefine G\u00fcney Saha\u2019y\u0131 par\u00e7alay\u0131p asfalt kapl\u0131 y\u00fcr\u00fcme yoluyla b\u00f6l\u00fcnen, \u00e7imenlikli, s\u00fcsl\u00fc p\u00fcsl\u00fc bir yere \u00e7evirdiler. 1954\u2019te oldu bu. Tanr\u0131m, ne kadar uzun s\u00fcre ge\u00e7mi\u015f \u00fczerinden. Ya\u015flan\u0131yorum. Ya\u015flan\u0131yorum. Pantolonu pa\u00e7alar\u0131 katl\u0131 giyece\u011fim, san\u0131yorum. \u015eark\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar deniz k\u0131zlar\u0131 birbirlerine. Sanmam ki bana s\u00f6ylesinler bir g\u00fcn de.[6]<\/span><\/span><\/sup><\/span><\/p>\n

Basamaklar\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p bronz Alma Mater heykelinin on be\u015f ad\u0131m kadar soluna oturuyorum. Hava nas\u0131l olursa olsun benim ofisim buras\u0131. \u00d6\u011frenciler beni nerede bulacaklar\u0131n\u0131 bilirler, geldi\u011fim haberi de \u00e7abucak yay\u0131l\u0131r. Benimle ayn\u0131 hizmeti sunan be\u015f alt\u0131 ki\u015fi daha var \u2013\u00e7o\u011funlukla \u015fans\u0131 yaver gitmemi\u015f meteliksiz mezunlar\u2013 ama aralar\u0131nda en g\u00fcvenilir ve en h\u0131zl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015fi benim ve ate\u015fli takip\u00e7ilerimin say\u0131s\u0131 az de\u011fil. Ger\u00e7i bug\u00fcn i\u015fler kesat ba\u015fl\u0131yor niyeyse. Yirmi dakika kadar k\u0131p\u0131rdana k\u0131p\u0131rdana oturup Beckett\u2019i inceliyor, arada bir de Alma Mater\u2019e bak\u0131yorum. Y\u0131llar \u00f6nce u\u00e7 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc bir bombac\u0131 heykelin b\u00f6\u011fr\u00fcnde delik a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131 ama \u015fimdi hasardan hi\u00e7bir iz yok. Haberi duyunca \u015fok oldu\u011fumu, sonra da buna \u015fok olmama \u015fok oldu\u011fumu hat\u0131rl\u0131yorum \u2013aptal bir okulun sembol\u00fc olan aptal bir heykeli niye umursayacakt\u0131m? Galiba y\u0131l 1969\u2019du. Cilal\u0131 ta\u015f devri sular\u0131.<\/span><\/p>\n

\u201cBay Selig?\u201d<\/span><\/p>\n

\u0130ri k\u0131y\u0131m, kasl\u0131, sporcu bir tip tepeme dikiliyor. Dev gibi omuzlar, tombalak, masum bir surat. Yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyden \u00e7ok utan\u0131yor. Kar\u015f. Edb. 18 dersini al\u0131yor, Kafka\u2019n\u0131n romanlar\u0131 \u00fczerine acil bir \u00f6deve ihtiyac\u0131 var ve kitaplar\u0131 okumad\u0131. (Futbol sezonu ba\u015flad\u0131; \u00e7ocuk orta sahada oynuyor ve \u00e7ok ama \u00e7ok me\u015fgul.) \u015eartlar\u0131m\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorum, hemen kabul ediyor. O orada dikilirken gizli gizli zihnini okuyup zek\u00e2s\u0131n\u0131, olas\u0131 kelime da\u011farc\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fcslubunu \u00f6l\u00e7\u00fcp bi\u00e7iyorum. G\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnden daha zeki. Zaten \u00e7o\u011fu \u00f6yle. Yeterince vakitleri olsa \u00f6devlerini kendi ba\u015flar\u0131na gayet g\u00fczel yazabilirler. Notlar al\u0131p \u00e7ocuk hakk\u0131ndaki izlenimlerimi kaydediyorum, sonra mutlu mesut uzakla\u015f\u0131yor. Bundan sonra i\u015fler hareketleniyor. \u00c7ocuk kendi kul\u00fcb\u00fcnden bir \u201ckarde\u015f\u201dini g\u00f6nderiyor, o karde\u015f \u00fcye oldu\u011fu ba\u015fka bir kul\u00fcpten ba\u015fka bir karde\u015fini ve papatya zincirimiz \u00f6\u011fleden sonraya kadar uzuyor. K\u0131v\u0131rabilece\u011fim kadar i\u015f ald\u0131\u011f\u0131m\u0131 fark ediyorum. S\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131 bilirim. Yani her \u015fey yolunda. \u0130ki \u00fc\u00e7 hafta boyunca k\u0131z karde\u015fimin g\u00f6n\u00fcls\u00fcz c\u00f6mertli\u011fine ba\u015fvurmadan d\u00fczenli yemek yiyebilece\u011fim. Judith benden ses \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131na sevinecek. \u015eimdi do\u011fru eve, hayalet yazarl\u0131k yapmaya. Bu i\u015fte iyiyim; ak\u0131c\u0131, ciddi, \u00f6devi yapan\u0131n ikinci s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencisi oldu\u011funa ikna edecek derinlik ve s\u0131\u011fl\u0131kta ve farkl\u0131 tarzlarda yazabiliyorum. Edebiyatta, psikolojide, antropolojide, felsefede, b\u00fct\u00fcn \u0131l\u0131man konularda yolumu buluyorum. Neyse ki kendi d\u00f6nem \u00f6devlerimi atmam\u0131\u015f\u0131m; yirmi k\u00fcsur sene sonra bile i\u00e7lerinden h\u00e2l\u00e2 i\u015fe yarar bir \u015feyler \u00e7\u0131k\u0131yor. Sayfa ba\u015f\u0131na 3.50 dolar al\u0131yorum, e\u011fer zihin sondajlar\u0131m sonucunda m\u00fc\u015fterimin paras\u0131 oldu\u011funu \u00f6\u011frenirsem bazen daha fazla. Asgari bir B+ garanti, aksi takdirde \u00fccreti iade ediyorum. Ama bunu yapmak zorunda kalmad\u0131m hi\u00e7, en az\u0131ndan \u015fimdiye kadar.<\/span><\/p>\n

\u0130K\u0130<\/strong><\/span><\/p>\n

K\u00fc\u00e7\u00fck David\u2019i yedi bu\u00e7uk ya\u015f\u0131ndayken ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131f \u00f6\u011fretmeninin ba\u015f\u0131na epey bir bela olurken muayene i\u00e7in okul psikiyatr\u0131 Dr. Hittner\u2019e g\u00f6nderdiler. Brooklyn\u2019in Park Slope k\u0131sm\u0131n\u0131n ye\u015fil sokaklar\u0131ndan birindeki pahal\u0131 bir \u00f6zel okuldu bu; sosyalist ve ilerici duru\u015fu biraz bayat bir Marks\u00e7\u0131l\u0131k, Freud\u00e7uluk ve John Deweycilik temelli kolpa bir pedagojiyle \u00e7e\u015fnilendirilmi\u015fti ve orta s\u0131n\u0131f \u00e7ocuklar\u0131n sorunlar\u0131 konusunda uzman olan psikiyatr, her \u00c7ar\u015famba \u00f6\u011fleden sonra o haftan\u0131n sorunlu \u00e7ocu\u011funun ruhunu e\u015felemek \u00fczere okulu ziyaret ederdi. \u015eimdi s\u0131ra David\u2019deydi. Ailesi izin vermi\u015fti tabii. Onlar da David\u2019in tav\u0131rlar\u0131 konusunda endi\u015feliydi. David\u2019in parlak zek\u00e2l\u0131 bir \u00e7ocuk oldu\u011fu konusunda herkes hemfikirdi: ya\u015f\u0131n\u0131n ilerisindeydi, okuma-anlama s\u0131navlar\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131 notlar on iki ya\u015f\u0131ndakileri yakal\u0131yordu ve yeti\u015fkinler onun neredeyse korku verici \u00f6l\u00e7\u00fcde zeki oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Ne var ki \u00f6\u011fretmenleri s\u0131n\u0131fta onu zapt edemiyordu, kaba ve sayg\u0131s\u0131zd\u0131; fazla basit buldu\u011fu \u00f6devlerden \u00f6lesiye s\u0131k\u0131l\u0131yordu; arkada\u015fl\u0131k etti\u011fi yegane \u00e7ocuklar s\u0131n\u0131f\u0131n serserileriydi ki onlara da zalimce eziyet ediyordu ve s\u0131n\u0131f\u0131n geri kalan\u0131 ondan nefret ediyor, \u00f6\u011fretmenleriyse \u00f6ng\u00f6r\u00fclemezli\u011finden t\u0131rs\u0131yordu. Bir g\u00fcn s\u0131rf \u00fczerinde yazd\u0131\u011f\u0131 gibi k\u00f6p\u00fck \u00e7\u0131kar\u0131p \u00e7\u0131karmayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in koridordaki yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrme aletini ba\u015f a\u015fa\u011f\u0131 etmi\u015fti. Sonu\u00e7: K\u00f6p\u00fck \u00e7\u0131k\u0131yordu. Bir seferinde de okula k\u00fc\u00e7\u00fck y\u0131lanlar getirip toplant\u0131 salonuna salm\u0131\u015ft\u0131. Dahas\u0131, s\u0131n\u0131f arkada\u015flar\u0131n\u0131 ve hatta \u00f6\u011fretmenlerini m\u00fctemadiyen korkun\u00e7 bir ba\u015far\u0131yla taklit ediyordu. Derken bir g\u00fcn \u201cDr. Hittner seninle biraz sohbet etmek istiyormu\u015f,\u201d dedi annesi. \u201c\u00c7ok \u00f6zel bir \u00e7ocuk oldu\u011funu duymu\u015f ve seni daha yak\u0131ndan tan\u0131mak istiyormu\u015f.\u201d David psikiyatr\u0131n ad\u0131 y\u00fcz\u00fcnden ortal\u0131\u011f\u0131 velveleye verip direndi. \u201cHitler mi? Hitler mi? Hitler\u2019le konu\u015fmak istemiyorum!\u201d 1942 sonbahar\u0131yd\u0131 ve bu \u00e7ocuk\u00e7a kelime oyunu ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131 ama David buna rahats\u0131z edici bir inatla sar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u201cDr. Hitler beni g\u00f6rmek istiyor. Dr. Hitler beni tan\u0131mak istiyor.\u201d Annesi, \u201cHay\u0131r, Duvid, Hittner<\/em>, Hittner<\/em>, n<\/em> ile,\u201d diyordu. David inad\u0131na ra\u011fmen gitti. Psikiyatr\u0131n ofisine \u00e7al\u0131mla girdi ve Hittner sevimlice g\u00fcl\u00fcmseyip \u201cMerhaba David,\u201d diyince kolunu Nazi askerleri gibi sert\u00e7e yukar\u0131 kald\u0131r\u0131p ba\u011f\u0131rd\u0131: \u201cHeil<\/em>!\u201d<\/span><\/p>\n

Dr. Hittner g\u00fcld\u00fc. \u201cYanl\u0131\u015f adam\u0131 buldun, dostum,\u201d dedi. \u201cBenim ad\u0131m Hittner<\/em>, n<\/em> ile.\u201d Belki bu tip \u015fakalar\u0131 daha \u00f6nce de duymu\u015ftu. Uzun, at gibi bir surat\u0131, geni\u015f, dolgun dudakl\u0131 bir a\u011fz\u0131 ve y\u00fcksek kavisli bir aln\u0131 olan iri yar\u0131 bir adamd\u0131. Sulu mavi g\u00f6zleri \u00e7er\u00e7evesiz g\u00f6zl\u00fcklerinin ard\u0131nda k\u0131rp\u0131\u015f\u0131yordu. Teni yumu\u015fak ve pembeydi, keskin bir kokusu vard\u0131 ve cana yak\u0131n, ne\u015feli ve babacan g\u00f6r\u00fcnmek i\u00e7in ciddi bir \u00e7aba harcamas\u0131na ra\u011fmen David Dr. Hittner\u2019in babacanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sadece numara oldu\u011funu hemen anlam\u0131\u015ft\u0131. \u00c7o\u011fu yeti\u015fkinde hissetti\u011fi bir \u015feydi bu: Habire g\u00fcl\u00fcmseyip durur ama i\u00e7lerinden \u015f\u00f6yle \u015feyler ge\u00e7irirlerdi, Ne kadar \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir velet bu; \u015fu ufakl\u0131k t\u00fcylerimi \u00fcrpertiyor<\/em>. Bazen annesiyle babas\u0131 bile b\u00f6yle \u015feyler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Yeti\u015fkinlerin niye a\u011f\u0131zlar\u0131yla ba\u015fka \u015fey, zihinleriyle ba\u015fka \u015fey dedi\u011fini anlam\u0131yordu David, ama al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131 buna. Zamanla tahmin ve kabul etmeyi \u00f6\u011frendi\u011fi bir \u015feydi.<\/span><\/p>\n

\u201cHaydi biraz oyun oynayal\u0131m, ne dersin?\u201d dedi Dr. Hittner.<\/span><\/p>\n

T\u00fcvit tak\u0131m\u0131n\u0131n yelek cebinden metal bir zincire ba\u011fl\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck, plastik bir k\u00fcre \u00e7\u0131kar\u0131p David\u2019e g\u00f6sterdi. Zinciri \u00e7ekmesiyle birlikte k\u00fcre farkl\u0131 renklerde sekiz ya da dokuz par\u00e7aya ayr\u0131ld\u0131. \u201c\u015eimdi dikkatlice izle, par\u00e7alar\u0131 birle\u015ftirece\u011fim,\u201d dedi Dr. Hittner. Kal\u0131n parmaklar\u0131 k\u00fcreyi ustal\u0131kla birle\u015ftirdi. Sonra tekrar ay\u0131r\u0131p masan\u0131n \u00fczerinden David\u2019e uzatt\u0131. \u201cS\u0131ra sende. Bakal\u0131m sen de yapabilecek misin?\u201d<\/span><\/p>\n

David doktorun i\u015fe E \u015feklindeki beyaz par\u00e7ay\u0131 al\u0131p D \u015feklindeki mavi par\u00e7aya takarak ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rl\u0131yordu ama gerisi hakk\u0131nda bir fikri yoktu; kafas\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k bir halde \u00f6ylece oturuyordu ki Dr. Hittner b\u00fct\u00fcn yard\u0131mseverli\u011fiyle do\u011fru hareketin mental g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc vermeye ba\u015flad\u0131. David ayn\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131, gerisi kendili\u011finden geldi. Bir iki kez tak\u0131lacak olduysa da cevab\u0131 doktorun zihninden \u00e7ekip almay\u0131 becerdi. E\u011fer bu kadar ipucu verecekse niye s\u0131n\u0131yor beni, diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc David. Neyi kan\u0131tl\u0131yor? David k\u00fcreyi geri uzatt\u0131\u011f\u0131nda b\u00fct\u00fcn par\u00e7alar\u0131 tamd\u0131. \u201cSende kalmas\u0131n\u0131 ister misin?\u201d diye sordu Dr. Hittner.<\/span><\/p>\n

\u201c\u0130htiyac\u0131m yok,\u201d dedi David. Yine de att\u0131 cebine.<\/span><\/p>\n

Birka\u00e7 oyun daha oynad\u0131lar. Biri \u00fczerilerinde hayvan, ku\u015f, a\u011fa\u00e7 ve ev resimleri olan iskambil kart\u0131 boyutundaki k\u00fc\u00e7\u00fck kartlarla oynan\u0131yordu; David\u2019in \u00f6nce kartlar\u0131 bir hik\u00e2ye olu\u015fturacak \u015fekilde dizmesi, sonra da doktora hik\u00e2yeyi anlatmas\u0131 gerekiyordu. Kartlar\u0131 masaya geli\u015fig\u00fczel yay\u0131p \u00f6yk\u00fcy\u00fc anlatma a\u015famas\u0131nda uydurmaya ba\u015flad\u0131. \u201c\u00d6rdek ormana girmi\u015f, i\u015fte burada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi bir kurtla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f, sonra kurba\u011faya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcp kurdun \u00fcst\u00fcnden atlam\u0131\u015f ve do\u011fruca filin a\u011fz\u0131na girmi\u015f ve ka\u00e7mak i\u00e7in filin k\u0131\u00e7\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p g\u00f6le d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, g\u00f6lden \u00e7\u0131k\u0131nca orada g\u00fczel prensesi g\u00f6rm\u00fc\u015f, prenses eve gel de sana zencefilli \u00e7\u00f6rek vereyim demi\u015f, ama kurba\u011fa k\u0131z\u0131n zihnini okumu\u015f ve onun asl\u0131nda \u00e7ok k\u00f6t\u00fc kalpli bir cad\u0131 oldu\u011funu anlam\u0131\u015f ve…\u201d \u00d6b\u00fcr oyunda \u00fczerilerinde b\u00fcy\u00fck mavi m\u00fcrekkep lekeleri olan k\u00e2\u011f\u0131t par\u00e7alar\u0131 vard\u0131. \u201cBu \u015fekillerden biri sana ger\u00e7ek \u015feyleri an\u0131msat\u0131yor mu?\u201d diye sordu doktor bu kez. \u201cEvet,\u201d dedi David, \u201cbu bir fil, kuyru\u011fu \u015furas\u0131, k\u0131r\u0131\u015f k\u0131r\u0131\u015f olmu\u015f, buras\u0131 k\u0131\u00e7\u0131, buras\u0131 da \u00e7i\u015fini yapt\u0131\u011f\u0131 yer.\u201d K\u0131\u00e7tan ya da \u00e7i\u015ften bahsetti\u011fi zaman Dr. Hittner\u2019in \u00e7ok ilgilendi\u011fini ke\u015ffetti\u011finden, her m\u00fcrekkep lekesi resimde bu tip \u015feyler g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyerek Dr. Hittner\u2019e ilgilenecek bir s\u00fcr\u00fc malzeme veriyordu. Bu oyun David\u2019e \u00e7ok aptalca gelse de belli ki Dr. Hittner i\u00e7in \u00f6nemliydi; David\u2019in her dedi\u011fini kargac\u0131k burgac\u0131k el yaz\u0131s\u0131yla not al\u0131yordu. Psikiyatr\u0131 bunlar\u0131 yazarken David onun zihnini inceliyordu. Doktorun zihninden ald\u0131\u011f\u0131 kelimelerin \u00e7o\u011fu anla\u015f\u0131lmazd\u0131, ama annesinin \u00f6\u011fretti\u011fi, yeti\u015fkinlerin v\u00fccut k\u0131s\u0131mlar\u0131 i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 bir iki kelimeyi tan\u0131d\u0131: penis, vulva, kal\u00e7a, rektum<\/em>, b\u00f6yle \u015feyler. Dr. Hittner\u2019in bu kelimelerden \u00e7ok ho\u015fland\u0131\u011f\u0131 ortadayd\u0131, David de madem \u00f6yle diyip onlar\u0131 kullanmaya ba\u015flad\u0131. \u201cBu a\u011fz\u0131yla k\u00fc\u00e7\u00fck bir koyun kaparak u\u00e7up giden bir kartal resmi. \u015eu alttaki kartal\u0131n penisi, bu da koyunun rektumu. Sonrakinde bir adamla bir kad\u0131n var, ikisi de \u00e7\u0131plak; adam penisini kad\u0131n\u0131n vulvas\u0131n\u0131n i\u00e7ine sokmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ama girmiyor…\u201d David, Dr. Hittner\u2019in elindeki dolma kalemin k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde fi\u015fek gibi dola\u015fmas\u0131n\u0131 izledi. Sonra doktorun y\u00fcz\u00fcne bakarak s\u0131r\u0131tt\u0131 ve di\u011fer m\u00fcrekkep lekesine ge\u00e7ti.<\/span><\/p>\n

Daha sonra kelime oyunu oynad\u0131lar. Doktor bir kelime s\u00f6yl\u00fcyor ve David\u2019den akl\u0131na gelen ilk kelimeyi s\u00f6ylemesini istiyordu. Oysa David kendi akl\u0131ndan ziyade Dr. Hittner\u2019in akl\u0131na gelen ilk kelimeyi s\u00f6ylemeyi daha e\u011flenceli bulmu\u015ftu. Kelimeyi almak bir saniyeden daha k\u0131sa s\u00fcr\u00fcyordu ve Dr. Hittner hi\u00e7bir \u015feyin fark\u0131nda de\u011fil gibiydi. Oyun \u015f\u00f6yle devam etti:<\/span><\/p>\n

\u201cBaba.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cPenis.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cAnne.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cYatak.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cBebek.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201c\u00d6l\u00fc.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cSu.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cRahim.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cT\u00fcnel.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cK\u00fcrek.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cTabut.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cAnne.\u201d<\/span><\/p>\n

S\u00f6ylemesi gereken kelimeler bunlar m\u0131yd\u0131? Oyunu kim kazanm\u0131\u015ft\u0131 \u015fimdi? Peki Dr. Hittner neden bu kadar \u00fczg\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu?<\/span><\/p>\n

En sonunda oyunu b\u0131rak\u0131p konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131lar. \u201cSen \u00e7ok zeki bir \u00e7ocuksun,\u201d dedi Dr. Hittner. \u201cBunu s\u00f6yleyerek seni \u015f\u0131martmaktan korkmama gerek yok, \u00e7\u00fcnk\u00fc zaten biliyorsun. B\u00fcy\u00fcy\u00fcnce ne olmak istiyorsun?\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cHi\u00e7bir \u015fey.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cHi\u00e7bir \u015fey mi?\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cSadece oyun oynamak, bir s\u00fcr\u00fc kitap okumak ve y\u00fczmek istiyorum.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cAma nas\u0131l para kazanacaks\u0131n?\u201d<\/span><\/p>\n

\u201c\u0130htiyac\u0131m olunca ba\u015fkalar\u0131ndan al\u0131r\u0131m.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cBunu nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bir g\u00fcn ke\u015ffedersen s\u0131rr\u0131n\u0131 benimle payla\u015f\u0131rs\u0131n umar\u0131m,\u201d dedi doktor. \u201cOkulda mutlu musun?\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cHay\u0131r.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cNeden?\u201d<\/span><\/p>\n

\u201c\u00d6\u011fretmenler \u00e7ok kat\u0131. Dersler \u00e7ok aptal. \u00c7ocuklar da beni sevmiyor.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cNiye sevmediklerini hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn m\u00fc?\u201d<\/span><\/p>\n

\u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc onlardan daha zekiyim,\u201d dedi David. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc…\u201d Eyvah. Neredeyse a\u011fz\u0131ndan ka\u00e7\u0131racakt\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini g\u00f6rebiliyorum<\/em>. Bunu kimseye s\u00f6ylememeli. Dr. Hittner c\u00fcmlesini bitirmesini bekliyordu. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc s\u0131n\u0131fta \u00e7ok sorun \u00e7\u0131kar\u0131yorum.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cPeki bunu neden yap\u0131yorsun, David?\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cBilmem. Vakit ge\u00e7irmek i\u00e7in galiba.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cBelki bu kadar \u00e7ok sorun \u00e7\u0131karmazsan insanlar seni daha \u00e7ok sever. \u0130nsanlar\u0131n seni sevmesini istemez misin?\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cUmurumda de\u011fil. \u0130htiyac\u0131m yok.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cHerkesin arkada\u015fa ihtiyac\u0131 vard\u0131r, David.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cArkada\u015flar\u0131m var zaten.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cAma Bayan Fleischer \u00e7ok arkada\u015f\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, olanlara da vurdu\u011funu ve onlar\u0131 mutsuz etti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Neden vuruyorsun arkada\u015flar\u0131na?\u201d<\/span><\/p>\n

\u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131 sevmiyorum. Hepsi aptal.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cE\u011fer \u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan onlar senin arkada\u015f\u0131n de\u011fil demektir.\u201d<\/span><\/p>\n

Daviz omuzlar\u0131n\u0131 silkip, \u201cOnlars\u0131z da idare edebilirim. Kendi kendime daha \u00e7ok e\u011fleniyorum.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cEvde mutlu musun?\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cGaliba.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cAnnenle baban\u0131 seviyorsun, de\u011fil mi?\u201d<\/span><\/p>\n

K\u0131sa bir sessizlik. Doktorun zihninden akan yo\u011fun bir gerginlik hissi. \u00d6nemli bir soru bu. Do\u011fru cevab\u0131 ver, David. Adam\u0131n istedi\u011fi cevab\u0131 ver.<\/span><\/p>\n

\u201cEvet,\u201d dedi David.<\/span><\/p>\n

\u201cK\u00fc\u00e7\u00fck bir karde\u015fin olmas\u0131n\u0131 ister misin peki?\u201d<\/span><\/p>\n

Bunda hi\u00e7 teredd\u00fcd\u00fc yok. \u201cHay\u0131r.\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cGer\u00e7ekten istemez misin? Yaln\u0131z ba\u015f\u0131na olmay\u0131 seviyor musun?\u201d<\/span><\/p>\n

David ba\u015f\u0131n\u0131 sallad\u0131. \u201c\u00d6\u011fleden sonralar\u0131 en g\u00fczeli. Okuldan geliyorum ve evde kimse olmuyor. Karde\u015fim mi olacak yoksa?\u201d<\/span><\/p>\n

Doktor g\u00fcld\u00fc. \u201cHi\u00e7bir fikrim yok. Bu annenle babana kalm\u0131\u015f bir \u015fey, \u00f6yle de\u011fil mi?\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cL\u00fctfen onlara bana karde\u015f yapmalar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeyin. Yani siz onlara bir karde\u015fim olmas\u0131n\u0131n benim i\u00e7in iyi olabilece\u011fini s\u00f6ylerseniz karde\u015f al\u0131p gelirler hemen. Ama bunu hi\u00e7 istemiyorum, ger\u00e7ekten…\u201d David o anda anlad\u0131, ba\u015f\u0131 beladayd\u0131.<\/span><\/p>\n

\u201cNeden anne babana bir karde\u015finin olmas\u0131n\u0131n senin i\u00e7in iyi olabilece\u011fini s\u00f6yleyece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn?\u201d diye sordu doktor yava\u015f\u00e7a, art\u0131k g\u00fcl\u00fcmsemiyordu.<\/span><\/p>\n

\u201cBilmem, akl\u0131ma geldi i\u015fte.\u201d Ama senin akl\u0131ndan geldi, doktor. Ve \u015fimdi buradan hemen \u00e7\u0131kmak istiyorum. Seninle daha fazla konu\u015fmak istemiyorum. \u201cHey, ad\u0131n asl\u0131nda Hittner de\u011fil, de\u011fil mi? N<\/em> ile yaz\u0131lm\u0131yor asl\u0131nda. Bahse girerim ben ger\u00e7ek ad\u0131n\u0131 biliyorum. Heil<\/em>!\u201d<\/span><\/p>\n

\u00dc\u00c7 <\/strong><\/span><\/p>\n

D\u00fc\u015f\u00fcncelerimi ba\u015fka birine g\u00f6nderebilmeyi hi\u00e7 ba\u015faramad\u0131m. G\u00fcc\u00fcm\u00fcn doruk noktas\u0131nda oldu\u011fum zamanlarda bile aktar\u0131m yapam\u0131yordum. Sadece alabiliyordum. Belki etrafta b\u00f6yle, zihin okuma yetene\u011fi olmayan insanlara bile d\u00fc\u015f\u00fcncelerini iletme g\u00fcc\u00fc olan birileri vard\u0131r, ama ben onlardan olamad\u0131m hi\u00e7. Toplumun en \u00e7irkin \u00f6rdek yavrusu olmaya, istenmeyen bir kulak misafiri, bir r\u00f6ntgenci olmaya mahkumdum. Eski \u0130ngiliz atas\u00f6z\u00fcn\u00fcn dedi\u011fi gibi: Kap\u0131 deli\u011finden bakan ki\u015fi, g\u00f6rmek istemediklerini de g\u00f6r\u00fcr<\/em>. Aynen. Ba\u015fkalar\u0131yla ileti\u015fmeye \u00e7ok hevesli oldu\u011fum y\u0131llarda d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi insanlara iletebilmek i\u00e7in korka korka ter d\u00f6kerdim. S\u0131n\u0131fta oturup g\u00f6zlerimi bir k\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131n arkas\u0131na dikerek konsantre olurdum. Merhaba Annie, ben David Selig, beni okuyabiliyor musun? Beni okuyabiliyor musun, Annie? Seni seviyorum. Mesaj sonu, Tamam.<\/em> Ama Annie beni hi\u00e7 okuyamad\u0131; zihninin i\u00e7indekiler, durgun bir nehir gibi, David Selig\u2019in varl\u0131\u011f\u0131ndan rahats\u0131z olmadan ak\u0131p gitti.<\/span><\/p>\n

\u015eu halde di\u011fer zihinlerle konu\u015fabilmemin hi\u00e7bir yolu yoktu, sadece casusluk yapabilir, onlar\u0131 gizli gizli dinleyebilirdim. \u0130\u00e7imdeki g\u00fcc\u00fcn a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131k\u0131\u015f \u015fekli oldum olas\u0131 \u00e7ok de\u011fi\u015fkendi. Hi\u00e7bir zaman \u00fczerinde \u00e7ok bilin\u00e7li bir kontrol\u00fcm olmad\u0131, bir tek girdi yo\u011funlu\u011funu k\u0131smay\u0131 ve belli bir \u00f6l\u00e7\u00fcde odaklanmay\u0131 beceriyor, ama temelde beynime s\u00fcr\u00fcklenen her \u015feyi almak zorunda kal\u0131yordum. \u00c7o\u011funlukla insanlar\u0131n y\u00fczey d\u00fc\u015f\u00fcncelerini, s\u00f6ylemek \u00fczere olup da \u00f6nce i\u00e7lerinden ge\u00e7irdikleri \u015feyleri al\u0131yordum. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler net bir \u015fekilde konu\u015fulmu\u015f\u00e7as\u0131na, kar\u015f\u0131mdaki o s\u00f6zleri s\u00f6ylemi\u015f\u00e7esine geliyordu; sadece ses tonu farkl\u0131yd\u0131, ses sisteminden ge\u00e7medi\u011fi hemen belli oluyordu. \u00d6yle ki \u00e7ocuklu\u011fumda bile s\u00f6zl\u00fc ileti\u015fimi zihinsel ileti\u015fimle kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131 an\u0131msam\u0131yorum. Y\u00fczey d\u00fc\u015f\u00fcncelerini okuma yetene\u011fim ba\u015ftan beri epey tutarl\u0131yd\u0131. S\u00f6zl\u00fc ifadelerin \u00e7o\u011funu a\u011f\u0131zdan \u00e7\u0131kmadan duyabiliyorum, \u00f6zellikle de konu\u015fmadan \u00f6nce s\u00f6yleyeceklerinin provas\u0131n\u0131 yapan biriyle birlikteysem.<\/span><\/p>\n

Ayr\u0131ca bir \u00e7eneye sa\u011f kro\u015fe atma karar\u0131 gibi \u015fip\u015fak planlar\u0131 da bir dereceye kadar \u00f6nceden g\u00f6rebiliyordum; h\u00e2l\u00e2 belli bir \u00f6l\u00e7\u00fcde bilebiliyorum bunlar\u0131. Bilme \u015feklim de\u011fi\u015fiyor. Ya s\u00f6zel ve tutarl\u0131 bir i\u00e7sel ifade duyuyorum \u2013\u015fimdi bu adam\u0131n \u00e7enesine sa\u011f kro\u015fe ataca\u011f\u0131m<\/em>\u2013 ya da, g\u00fcc\u00fcm o g\u00fcn daha derin d\u00fczeylerde i\u015fliyorsa, kaslara y\u00f6nelik s\u00f6zel olmayan komutlar\u0131 duyuyorum; bunlar\u0131n birle\u015fip sa\u011f kola \u00e7eneye kro\u015fe att\u0131rma s\u00fcreci saniyeden az zaman al\u0131yor. Telepatik dalga boylar\u0131nda v\u00fccut dili denebilir belki.<\/span><\/p>\n

Yapabildi\u011fim bir ba\u015fka \u015fey, hi\u00e7bir zaman s\u00fcrekli olmasa da, frekans\u0131m\u0131 zihnin en derin katmanlar\u0131na, tabiri caizse ruhun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yere ayarlamak. Bilincin belli belirsiz bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 olgulardan olu\u015fan bulan\u0131k \u00e7orbada y\u0131kanm\u0131\u015f bir halde yatt\u0131\u011f\u0131, umutlar\u0131n, korkular\u0131n, alg\u0131lar\u0131n, ama\u00e7lar\u0131n, tutkular\u0131n, an\u0131lar\u0131n, felsefi konumlar\u0131n, ahlaki duru\u015flar\u0131n, a\u00e7l\u0131klar\u0131n, ac\u0131lar\u0131n, ki\u015fiyi kendi yapan b\u00fct\u00fcn o olay ve tav\u0131rlar\u0131n birikti\u011fi karma\u015fan\u0131n pusuda bekledi\u011fi yere. Genelde en y\u00fczeysel zihinsel temas kuruldu\u011funda bile bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 s\u0131z\u0131yor bana; kar\u015f\u0131mdaki ruhun renk tonlar\u0131na dair belli bir miktar bilgi ben istemesem de geliyor. Ama ara s\u0131ra \u2013itiraf etmek gerekirse art\u0131k hemen hi\u00e7 olmuyor\u2013 oltam as\u0131l hik\u00e2yeye, ki\u015finin ruhunun b\u00fct\u00fcn\u00fcne tak\u0131l\u0131yor. \u0130nsan\u0131 kendinden ge\u00e7iren bir co\u015fkunluk hali bu. T\u00fcyleri diken diken eden m\u00fcthi\u015f bir temas. R\u00f6ntgencili\u011fin son haddi oldu\u011fundan i\u00e7ime b\u0131\u00e7ak gibi saplanan, uyu\u015fturan bir su\u00e7luluk hissi e\u015fli\u011finde tabii. Bir insan bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n mahremine daha ne kadar girebilir? Yeri gelmi\u015fken s\u00f6yleyeyim, ruh evrensel bir dil konu\u015fur. \u00d6rne\u011fin Bayan Esperanza Dominguez\u2019in zihnine bak\u0131p \u0130spanyolca gevelemeler ald\u0131\u011f\u0131mda kad\u0131n\u0131n ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc hakk\u0131nda pek bir fikrim olmuyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u0130spanyolca\u2019y\u0131 \u00e7ok anlam\u0131yorum. Ama e\u011fer ruhunun derinliklerine inebilirsem buldu\u011fum her \u015feyi tamam\u0131yla kavr\u0131yorum. Zihin \u0130spanyolca, Bask\u00e7a, Macarca ya da Fince konu\u015fabilir, ama ruh, gizemlerini r\u00f6ntgenlemeye gelen her t\u00fcrl\u00fc sinsi ve merakl\u0131 ucubenin alg\u0131s\u0131na a\u00e7\u0131k, dilsiz bir dilde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr.<\/span><\/p>\n

Neyse ne. Art\u0131k beni hepten terk ediyor.<\/span><\/p>\n

D\u00d6RT<\/strong><\/span><\/p>\n

Paul F. Bruno<\/span><\/p>\n

Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Edebiyat 18, Prof. Schmitz<\/span><\/p>\n

15 Ekim 1976<\/span><\/p>\n

Kafka\u2019n\u0131n Romanlar\u0131<\/span><\/p>\n

Dava<\/em> ve \u015eato<\/em>\u2019nun k\u00e2bus d\u00fcnyas\u0131nda sadece tek bir \u015fey kesindir: Anlaml\u0131 bir \u015fekilde, Kafka\u2019n\u0131n ba\u015f harfi K ile an\u0131lan ba\u015fkarakter hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na mahkumdur. Di\u011fer her \u015fey karanl\u0131k ve belirsizdir; harap haldeki apartmanlarda mahkeme salonlar\u0131 peyda olur, gizemli muhaf\u0131zlar insan\u0131n kahvalt\u0131s\u0131n\u0131 yiyip bitiriverir, Sordini oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bir adam asl\u0131nda Sortini\u2019dir. Bununla birlikte, temel olgu kesindir: K, kayraya ula\u015fma \u00e7abas\u0131nda ba\u015far\u0131s\u0131z olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

\u0130ki roman\u0131n da temas\u0131 ayn\u0131d\u0131r ve temel yap\u0131lar\u0131 birbirine benzer. K ikisinde de kayray\u0131 arar ve nihayetinde ondan esirgenece\u011fini anlar. (\u015eato<\/em> bitirilmeden b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, ama sonunun ne olaca\u011f\u0131 bellidir.) Kafka, kahramanlar\u0131n\u0131 durumun i\u00e7ine z\u0131t \u015fekillerde \u00e7eker: Dava<\/em>\u2019da Joseph K. iki muhaf\u0131z\u0131n beklenmedik ziyaretiyle kitab\u0131n aksiyonu i\u00e7ine itilinceye dek pasiftir; \u015eato<\/em>\u2019da ise K \u00f6nce gizemli \u015eato\u2019ya ula\u015fmak i\u00e7in kendi ad\u0131na hareket eden aktif bir karakter gibi g\u00f6sterilir. Oysa K, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz, \u015eato taraf\u0131ndan \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; aksiyon K\u2019n\u0131n kendi i\u00e7inde has\u0131l olmam\u0131\u015ft\u0131r ve bu y\u00fczden asl\u0131nda o da Joseph K. gibi pasif bir karakterdir. Aradaki fark Dava<\/em>\u2019da aksiyonun zaman ak\u0131\u015f\u0131nda daha erken bir noktada, asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa m\u00fcmk\u00fcn olan en erken noktada ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda yatar. \u015eato<\/em> ise eskiden kalma in media res<\/em> ba\u015flama kural\u0131n\u0131 daha yak\u0131ndan takip eder ve K\u2019y\u0131 roman\u0131n en ba\u015f\u0131ndan itibaren \u015eato\u2019ya \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015f, ona ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r halde g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.<\/span><\/p>\n

\u0130ki kitap da h\u0131zl\u0131 ba\u015flar. Joseph K. Dava\u2019<\/em>n\u0131n daha ilk c\u00fcmlesinde tutuklan\u0131r, muadili K ise \u015eato\u2019dan \u00f6nceki son dura\u011f\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 sand\u0131\u011f\u0131 yere roman\u0131n ilk sayfas\u0131nda var\u0131r. Bu noktadan sonra iki K da ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in bo\u015funa \u00e7abalay\u0131p dururlar (\u015eato<\/em>\u2019da ama\u00e7 sadece tepenin zirvesine varmak, Dava<\/em>\u2019da ise \u00f6nce su\u00e7unun do\u011fas\u0131n\u0131 anlamak, sonra, bundan \u00fcmidini kesince de su\u00e7unu anlamadan da olsa beraat etmektir. Asl\u0131nda ikisi de birbirini izleyen her aksiyonla ama\u00e7lar\u0131ndan biraz daha uzakla\u015f\u0131rlar. Dava<\/em>, b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla Kafka\u2019n\u0131n b\u00fct\u00fcn eserlerindeki en deh\u015fet verici sekans olan, K\u2019n\u0131n su\u00e7lu oldu\u011funu ve hi\u00e7bir zaman beraat edemeyece\u011fini anlad\u0131\u011f\u0131 o muhte\u015fem Katedral sahnesiyle zirve noktas\u0131na ula\u015f\u0131r; bunu izleyen ve K\u2019n\u0131n infaz\u0131n\u0131 anlatan b\u00f6l\u00fcm kar\u015f\u0131 zirve g\u00f6revi g\u00f6ren bir ilaveden fazlas\u0131 de\u011fildir. Dava<\/em>\u2019n\u0131n aksine sonu getirilmeyen \u015eato<\/em>\u2019da ise Katedral sahnesinin bir muadili yoktur (belki de Kafka sonu geli\u015ftirememi\u015ftir) ve bu y\u00fczden sanatsal a\u00e7\u0131dan, daha k\u0131sa, daha yo\u011fun ve daha s\u0131k\u0131 kurgulanm\u0131\u015f Dava<\/em>\u2019ya g\u00f6re daha az tatmin edicidir.<\/span><\/p>\n

\u00dcslubun y\u00fczeydeki d\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcne ra\u011fmen iki roman da Kennet Burke\u2019\u00fcn \u201cama\u00e7, tutku, idrak\u201d \u015feklinde nitelendirdi\u011fi, trajik ritmin temel \u00fc\u00e7l\u00fc yap\u0131s\u0131 \u00fczerine kuruludur. Dava<\/em> bu \u015femay\u0131 tamamlanmam\u0131\u015f \u015eato<\/em>\u2019dan daha b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131yla takip eder; ama\u00e7, yani beraat etmek, her kurgu kahraman\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7ti\u011fi gibi tutkunun t\u00f6rp\u00fclenmesinden ge\u00e7er. Sonunda Joseph K. \u00f6nceki muhalif, kendinden emin tavr\u0131ndan korkak ve \u00e7ekingen ruh haline d\u00fc\u015f\u00fcp de Mahkeme g\u00fc\u00e7lerine teslim olmaya haz\u0131r oldu\u011funda, nihai idrak an\u0131 yak\u0131nd\u0131r.<\/span><\/p>\n

Josepk K\u2019y\u0131 zirve sahnesine getirmekte kullan\u0131lan gizemli arac\u0131 klasik bir Kafkaesk fig\u00fcr, \u201ckente ilk kez gelen ve onu Banka i\u00e7in \u00f6nemli k\u0131lan n\u00fcfuzlu ba\u011flant\u0131lar\u0131 olan \u0130talyan bir meslekta\u015ft\u0131r\u201d. Kafka\u2019n\u0131n b\u00fct\u00fcn eserlerinde g\u00f6r\u00fclen tema, insan ileti\u015fiminin imk\u00e2ns\u0131zl\u0131\u011f\u0131, burada da tekrarlan\u0131r: Joseph gecenin yar\u0131s\u0131n\u0131 adam\u0131n ziyaretine haz\u0131rl\u0131k amac\u0131yla \u0130talyanca \u00e7al\u0131\u015farak ge\u00e7irmesine ve bu y\u00fczden yar\u0131 uyur halde olmas\u0131na ra\u011fmen, yabanc\u0131 Joseph\u2019in anlayamad\u0131\u011f\u0131, bilinmedik bir g\u00fcney aksan\u0131yla konu\u015fur. Sonra, olay\u0131 ta\u00e7land\u0131ran komik bir hamleyle, yabanc\u0131 Frans\u0131zca konu\u015fmaya ba\u015flar ama Frans\u0131zca\u2019s\u0131n\u0131 takip etmek de bir o kadar zordur ve adam\u0131n pala b\u0131y\u0131klar\u0131 Joseph\u2019in dudak okuma \u00e7abalar\u0131na engel olur.<\/span><\/p>\n

Joseph K, \u0130talyan\u2019a g\u00f6stermesini istedikleri Katedral\u2019e vard\u0131\u011f\u0131nda (bu arada \u0130talyan bizi hi\u00e7 \u015fa\u015f\u0131rtmayarak asla gelmez) gerilim y\u00fckselir ve Joseph bo\u015f, so\u011fuk ve d\u0131\u015far\u0131da esrarengiz bir h\u0131zla karanl\u0131k \u00e7\u00f6kerken sadece uzaktan titre\u015fen mumlarla ayd\u0131nlanan binada dola\u015fmaya ba\u015flar. Derken bir papaz Joseph\u2019e seslenir ve ona Bek\u00e7i\u2019nin alegorisini anlat\u0131r. Hik\u00e2yeyi anlamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 hik\u00e2ye anlat\u0131l\u0131p bittikten sonra anlar\u0131z; hi\u00e7 de ba\u015fta g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi basit de\u011fil, sona geldik\u00e7e anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere karma\u015f\u0131k ve zor bir hik\u00e2yedir bu. Joseph\u2019le papaz hik\u00e2yeyi, Talmud\u2019la ilgili bir meseleyi konu\u015fan iki haham-bilgin gibi, uzun uzad\u0131ya tart\u0131\u015f\u0131rlar. Hik\u00e2yenin i\u00e7erimleri yava\u015f yava\u015f kafam\u0131za dank eder ve Joseph\u2019le birlikte biz de, onun Yasa kap\u0131s\u0131ndan s\u00fcz\u00fclen \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 her \u015fey i\u00e7in \u00e7ok ge\u00e7 olana dek g\u00f6remeyece\u011fini anlar\u0131z.<\/span><\/p>\n

Roman yap\u0131sal olarak tam bu noktada biter. Joseph beraat\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki nihai idrake ula\u015f\u0131r; su\u00e7u do\u011frulan\u0131r. Kayraya eri\u015femeyecektir. Aray\u0131\u015f\u0131 sonlanm\u0131\u015ft\u0131r. Trajik ritmin son \u00f6\u011fesine, tutkuyu bitiren idrake ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Kafka\u2019n\u0131n zaman\u0131nda Joseph\u2019in davas\u0131n\u0131n sonraki a\u015famalar\u0131n\u0131 g\u00f6steren ve kahraman\u0131n infaz\u0131yla sona eren ba\u015fka b\u00f6l\u00fcmler yazmay\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Yazar\u0131n biyografisini kaleme alan Max Brod kitab\u0131n sonsuza dek uzat\u0131labilece\u011fini s\u00f6yler. Bu, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz, do\u011frudur; Joseph K.\u2019n\u0131n su\u00e7unun do\u011fas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc su\u00e7lu hi\u00e7bir zaman y\u00fcksek mahkemeye \u00e7\u0131kamayacakt\u0131r, t\u0131pk\u0131 di\u011fer K\u2019n\u0131n \u015eato\u2019ya hi\u00e7bir zaman ula\u015famadan dolan\u0131p duracak olmas\u0131 gibi. Ama roman yap\u0131sal olarak Katedral\u2019de biter; Kafka yazmaya niyetlendi\u011fi devam\u0131 yazm\u0131\u015f olsayd\u0131 bile Joseph\u2019in kendine dair bildiklerine \u00f6nemli bir \u015fey katmazd\u0131 bu. Katedral sahnesi bize roman\u0131n birinci sayfas\u0131ndan beri bildi\u011fimiz \u015feyi g\u00f6sterir: Beraat diye bir \u015fey yoktur. Aksiyon bu idrakle ba\u011flan\u0131r.<\/span><\/p>\n

\u00c7ok daha uzun ve yap\u0131s\u0131 daha gev\u015fek bir roman olan \u015eato<\/em>, Dava<\/em> kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc de\u011fildir. Konu da\u011f\u0131n\u0131kt\u0131r. K\u2019n\u0131n tutkusu daha belirsiz tan\u0131mlan\u0131r ve K daha tutars\u0131z bir karakter olarak resmedilir; ayr\u0131ca psikolojik a\u00e7\u0131dan Dava<\/em>\u2019da oldu\u011fu kadar merak uyand\u0131r\u0131c\u0131 de\u011fildir. Dava<\/em>\u2019dayken i\u00e7inde bulundu\u011fu tehlikeyi anlar anlamaz davas\u0131n\u0131n sorumlulu\u011funu aktif bir \u015fekilde \u00fczerine almas\u0131na ra\u011fmen, \u015eato<\/em>\u2019da hemen b\u00fcrokrasinin kurban\u0131 haline gelir. Dava<\/em>\u2019da karakter \u00f6nce pasiflikten aktifli\u011fe ve Katedral\u2019deki epifaniden sonra yine pasif bir teslimiyete ge\u00e7er. K \u015eato<\/em>\u2019da b\u00f6yle keskin de\u011fi\u015fimler ya\u015famaz; roman ba\u015flarken aktif bir karakterdir ama \u00e7ok ge\u00e7meden \u015eato\u2019nun alt\u0131ndaki k\u00f6y\u00fcn k\u00e2busumsu labirentlerinde kaybolur ve gittik\u00e7e daha \u00e7ok bat\u0131p itibar\u0131n\u0131 kaybeder. Joseph K. kahraman denebilecek bir karakterken \u015eato<\/em>\u2019daki K patetikli\u011fiyle kal\u0131r.<\/span><\/p>\n

\u0130ki kitap ayn\u0131 hik\u00e2yeyi anlatmaya y\u00f6nelik farkl\u0131 \u00e7abalar\u0131 temsil eder; varolu\u015fsal a\u00e7\u0131dan bo\u015flukta bir adam\u0131n kendini aniden ka\u00e7\u0131\u015f\u0131 olmayan bir durumda bulma ve onu i\u00e7inde bulundu\u011fu a\u00e7mazdan \u00e7\u0131karacak kayraya ula\u015fmaya \u00e7abalad\u0131ktan sonra pes etme hik\u00e2yesidir bu. Bug\u00fcnk\u00fc halleriyle, sa\u011flam kurgusu ve yazar\u0131n teknik kontrol\u00fcnden hi\u00e7 \u00e7\u0131kmamas\u0131yla Dava\u2019<\/em>n\u0131n daha b\u00fcy\u00fck bir sanatsal ba\u015far\u0131 oldu\u011fu su g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ek. Bununla birlikte \u015eato<\/em>, daha do\u011frusu \u015eato<\/em>\u2019nun elimizde olan k\u0131sm\u0131 potansiyel olarak daha b\u00fcy\u00fck bir roman. E\u011fer Kafka bu roman\u0131 bitirseydi, \u015eato<\/em>\u2019da Dava<\/em>\u2019daki her \u015fey ve \u00e7ok daha fazlas\u0131 olabilirdi. Ama, \u00f6yle geliyor ki, Kafka \u015eato<\/em>\u2019yu onu bitirecek fikirlerden yoksun oldu\u011fu i\u00e7in yar\u0131da b\u0131rakt\u0131. Brueghelvari k\u0131r ya\u015fam\u0131n\u0131n fazla geni\u015f kapsaml\u0131 arkaplan\u0131yla \u015eato<\/em>\u2019nun d\u00fcnyas\u0131n\u0131, Dava\u2019<\/em>n\u0131n kent ya\u015fam\u0131n\u0131 ele ald\u0131\u011f\u0131 kendine g\u00fcvenle i\u015fleyemedi. Dahas\u0131, \u015eato<\/em>\u2019da bir aciliyet eksikli\u011fi vard\u0131r; K\u2019n\u0131n k\u00f6t\u00fc talihi i\u00e7in hi\u00e7bir zaman \u00e7ok endi\u015felenmeyiz \u00e7\u00fcnk\u00fc bu k\u00f6t\u00fc son ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r; oysa Joseph K. daha elle tutulur g\u00fc\u00e7lerle sava\u015f\u0131r ve kitab\u0131n sonuna gelinceye de\u011fin Joseph K. i\u00e7in zaferin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu yan\u0131lsamas\u0131ndan \u00e7\u0131kmay\u0131z. Ayr\u0131ca \u015eato<\/em> fazla a\u011f\u0131r, fazla hantald\u0131r. Bir Mahler senfonisi gibi kendi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yamay\u0131p \u00e7\u00f6ker. Kafka\u2019n\u0131n akl\u0131nda \u015eato<\/em>\u2019yu bitirmesini sa\u011flayacak bir yap\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 da merak konusu. Belki de ba\u015ftan beri roman\u0131 kapamaya hi\u00e7 niyetlenmemi\u015f, K\u2019y\u0131 giderek geni\u015fleyen daireler \u00e7izip durmak, \u015eato\u2019ya hi\u00e7 ula\u015famayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki trajik idrake varamamak \u00fczere yaratm\u0131\u015ft\u0131. Belki ikinci roman\u0131n ilkine g\u00f6re daha bi\u00e7imsiz olmas\u0131n\u0131n sebebi de budur; Kafka, K\u2019n\u0131n, yani arketipik bir kurban\/kahraman fig\u00fcr\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ek trajedisinin kayraya ula\u015fmas\u0131n\u0131n imk\u00e2ns\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u015feklindeki nihai idrake varmas\u0131nda de\u011fil, bu nihai idrake bile asla varamamas\u0131nda yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetmi\u015ftir. B\u00fct\u00fcn edebiyatta g\u00f6r\u00fclen trajik ritim, burada \u00e7a\u011fda\u015f insan\u0131n Kafka\u2019ya a\u015f\u0131r\u0131 ayk\u0131r\u0131 gelen durumunu daha etkili ve isabetli bir \u015fekilde tasvir etmek ad\u0131na budanm\u0131\u015ft\u0131r. Asl\u0131nda bir t\u00fcr kayraya ula\u015fan Joseph K. bu \u015fekilde ger\u00e7ek bir trajik itibar kazan\u0131r; buna kar\u015f\u0131l\u0131k gittik\u00e7e dibe batan K, Kafka i\u00e7in \u00e7a\u011f\u0131n genel trajedisi alt\u0131nda bireysel bir trajedi ya\u015fayamayacak kadar ezilmi\u015f olan \u00e7a\u011fda\u015f bireyi simgeliyor olabilir. K patetik, Joseph K. ise trajik bir fig\u00fcrd\u00fcr. Joseph K. daha ilgin\u00e7 bir karakterdir, ama belki de Kafka\u2019n\u0131n daha derinlemesine anlad\u0131\u011f\u0131 K\u2019d\u0131r. Ve K\u2019n\u0131n hik\u00e2yesi i\u00e7in hi\u00e7bir son imk\u00e2n\u0131 yoktur belki de, anlams\u0131z bir son olan \u00f6l\u00fcmden ba\u015fka.<\/span><\/p>\n

Hi\u00e7 fena de\u011fil. Daktiloda \u00e7ift sat\u0131r aral\u0131\u011f\u0131yla alt\u0131 sayfa. Sayfas\u0131 \u00fc\u00e7 bu\u00e7uk dolardan, iki saatten az s\u00fcren i\u015fe kar\u015f\u0131l\u0131k temizinden bir yirmi bir dolar kazand\u0131racak bana; g\u00fc\u00e7l\u00fc kuvvetli sporcumuz Bay Paul F. Bruno\u2019ya da Prof. Schmitz\u2019den bir B+ kazand\u0131raca\u011f\u0131 kesin. Bundan hi\u00e7 \u015f\u00fcphem yok \u00e7\u00fcnk\u00fc ben de 1955 May\u0131s\u2019\u0131nda bir iki k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcslupsal dokunu\u015f haricinde ayn\u0131 \u00f6devle \u00e7ok talepkar bir hoca olan Prof. Dupee\u2019den B alm\u0131\u015ft\u0131m. Yirmi y\u0131ll\u0131k ekonomik enflasyondan sonra standartlar art\u0131k daha d\u00fc\u015f\u00fck. Bruno bu Kafka i\u015finden A- bile patlatabilir. \u00d6devde tam gereken tarzda a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131 bir zeka, lisans derecesine uygun bir sofistike kavray\u0131\u015fla dogmatik bir naiflik kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 var ve anlat\u0131m, Dupee\u2019nin 1955\u2019te k\u00e2\u011f\u0131d\u0131n yan\u0131na yazd\u0131\u011f\u0131 nota g\u00f6re, \u201cnet ve g\u00fc\u00e7l\u00fc\u201d. Pekala, bu i\u015f de tamam. \u015eimdi biraz k\u0131zart\u0131lm\u0131\u015f eri\u015fte, belki meze olarak da \u00c7in b\u00f6re\u011fi vakti. Sonra da Bir Toplum Simgesi olarak Odysseus\u2019<\/em>u ya da Aiskhylos ve Aristoteles\u00e7i<\/em> Trajedi<\/em>\u2019yi hallederim. Eski d\u00f6nem \u00f6devlerimden bunlar i\u00e7in i\u015fe yarar bir \u015fey \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131yorum, ama \u00e7ok da zor olamazlar. Koca daktilo, koca d\u00fcmenci, \u015fimdi ve her zaman yard\u0131mc\u0131 ol bana.[7]<\/span><\/sup><\/span><\/p>\n

BE\u015e<\/strong><\/span><\/p>\n

Aldoux Huxley evrimin beyinlerimizi filtre g\u00f6revi g\u00f6recek \u015fekilde tasarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu \u015fekilde g\u00fcndelik ekmek m\u00fccadelemizde i\u015fimize yaramayan pek \u00e7ok \u015feyi elemeden ge\u00e7irdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Huxley\u2019nin Cennet ve Cehennem<\/em>[8]<\/sup><\/span> adl\u0131 ince kitab\u0131nda \u201cbeyin eleme vanas\u0131\u201d diye bahsetti\u011fi bu filtre olmasayd\u0131 hayali g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler, mistik deneyimler, di\u011fer beyinlerden telepatik mesajlar alma gibi para-psikolojik olgular ve bu eksendeki di\u011fer her t\u00fcrl\u00fc \u015fey ak\u0131n ak\u0131n \u00fcst\u00fcm\u00fcze gelip bizi bo\u011fard\u0131. Yani beyin eleme vanas\u0131 i\u00e7in yat\u0131p kalk\u0131p \u015f\u00fckretmeliyiz. E\u011fer bu \u015fekilde evrilmeseydik ak\u0131l almaz g\u00fczellikteki g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler, sonsuz azametli ruhani kavray\u0131\u015flar, di\u011fer insanlarla aram\u0131zdaki tamam\u0131yla a\u00e7\u0131k ve yak\u0131c\u0131 zihin temaslar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden asla dikkatimizi toplayamazd\u0131k. \u0130yi ki vana bizi \u2013\u00e7o\u011fumuzu\u2013 b\u00f6yle \u015feylerden koruyor da biz de g\u00fcndelik ya\u015famlar\u0131m\u0131za devam edebiliyor, efendime s\u00f6yleyeyim, ucuza al\u0131p pahal\u0131ya satabiliyoruz.<\/span><\/p>\n

Tabii baz\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n vanas\u0131 do\u011fu\u015ftan ar\u0131zal\u0131 olabiliyor. D\u00fcnyay\u0131 senin benim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm gibi g\u00f6rmeyen Bosch ya da El Greco gibi ressamlardan bahsediyorum; nirvanaya ula\u015fm\u0131\u015f sermest, hayal g\u00fc\u00e7l\u00fc filozoflardan; ya da ba\u015fkalar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini okuyabilen sefil ucubelerden bahsediyorum. Mutant\u0131z hepimiz. Geneti\u011fin e\u015fek \u015fakalar\u0131.<\/span><\/p>\n

Gelgelelim, Huxley beyin eleme vanas\u0131n\u0131n etkinli\u011finin \u00e7e\u015fitli suni yollarla da zay\u0131flat\u0131labilece\u011fine ve bu \u015fekilde normalde sadece bir avu\u00e7 se\u00e7ilmi\u015f insan\u0131n eri\u015fti\u011fi duyu \u00f6tesi verilere s\u0131radan fanilerin de eri\u015febilece\u011fine inan\u0131yordu. Saykedelik ila\u00e7lar\u0131n b\u00f6yle bir etkisi olabilirdi. Meskalin, diyordu Huxley, beyin fonksiyonlar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen enzim sistemine m\u00fcdahale eder ve b\u00f6ylelikle \u201czihni gezegenimizin y\u00fczeyindeki ya\u015fam\u0131n sorunlar\u0131na odaklama arac\u0131 olarak beynin etkinli\u011fini azalt\u0131r. \u00d6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ki bu… hayatta kalma a\u00e7\u0131s\u0131ndan hi\u00e7bir de\u011feri olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in normalde hari\u00e7 tutulan belli zihinsel olaylar\u0131n bilince giri\u015fine izin verir. Biyolojik a\u00e7\u0131dan faydas\u0131z ama estetik ve bazen de ruhani a\u00e7\u0131dan de\u011ferli materyallerin benzer ihlalleri hastal\u0131k ya da yorgunluk sonucunda da g\u00f6r\u00fclebilir; yahut oru\u00e7 tutma veya mutlak bir sessizli\u011fin h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc karanl\u0131k bir yere kapanmakla da te\u015fvik edilebilir.\u201d<\/span><\/p>\n

Kendi ad\u0131na konu\u015fmas\u0131 gerekirse, David Selig\u2019in saykedelikler hakk\u0131nda s\u00f6yleyecek \u00e7ok \u015feyi yok. Onlarla tek bir deneyimi oldu, o da pek mutluluk verici de\u011fildi. 1968 yaz\u0131yd\u0131; Toni\u2019yle birlikte ya\u015f\u0131yordu.<\/span><\/p>\n

Huxley saykedelikler hakk\u0131nda olumlu d\u00fc\u015f\u00fcnmekle birlikte bunlar\u0131 hayali g\u00f6rsel deneyimlere a\u00e7\u0131lan yegane kap\u0131lar olarak g\u00f6rm\u00fcyordu. Oru\u00e7 tutmak ve bedene eziyet etmek de insan\u0131 o noktaya g\u00f6t\u00fcrebilirdi. Huxley\u2019nin yazd\u0131klar\u0131na g\u00f6re, mistiklerin \u00e7o\u011fu \u201ckendi \u00fczerinde d\u00fczenli bir bi\u00e7imde d\u00fc\u011f\u00fcml\u00fc deri k\u0131rba\u00e7, hatta demir tel kullan\u0131yordu. Bu dayaklar anestezi olmadan yap\u0131lan kapsaml\u0131 bir ameliyata e\u015fde\u011ferdi ve t\u00f6vbekar\u0131n v\u00fccut kimyas\u0131 \u00fczerindeki etkileri b\u00fcy\u00fckt\u00fc. K\u0131rba\u00e7 her \u015faklad\u0131\u011f\u0131nda \u00f6nemli miktarda histamin ve adrenalin salg\u0131lan\u0131yordu ve a\u00e7\u0131lan yaralar iltihaplanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda (sabun \u00e7a\u011f\u0131ndan \u00f6nce yaralar neredeyse hep iltihaplan\u0131rd\u0131) protein \u00e7\u00f6z\u00fcnmesi sonucu ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7e\u015fitli zehirli maddeler kan dola\u015f\u0131m\u0131na kar\u0131\u015f\u0131yordu. Histamin \u015fok \u00fcretir ve \u015fok, akl\u0131 g\u00f6vdeden daha az etkilemez. Dahas\u0131, b\u00fcy\u00fck miktarlardaki adrenalin de hal\u00fcsinasyonlara neden olabilir ve \u00e7\u00f6z\u00fcnmesi sonucu ortaya \u00e7\u0131kan baz\u0131 maddelerin \u015fizofreni belirtilerine benzeyen belirtilere sebep olduklar\u0131 bilinmektedir. Yaralardan \u00e7\u0131kan toksinlere gelince; bunlar beyni d\u00fczenleyen enzim sistemlerini bozar ve biyolojik olarak en iyinin hayatta kald\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnyada ya\u015famaya yarayan bir alet olarak beynin verimlili\u011fini azalt\u0131r. Bu, Cure d\u2019Ars\u2019\u0131n kendini insafs\u0131zca k\u0131rba\u00e7latt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde s\u0131k s\u0131k Tanr\u0131\u2019n\u0131n ondan hi\u00e7bir \u015fey esirgemeyece\u011fini s\u00f6ylemesini de a\u00e7\u0131klayabilir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, pi\u015fmanl\u0131k, kendinden nefret etme ve korku gibi duygular adrenalin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131nda, insan\u0131n kendi \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 ameliyatlar adrenalinle histamin salg\u0131latt\u0131\u011f\u0131nda ve iltihaplanan yaralar kana \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f protein sald\u0131\u011f\u0131nda beyin eleme vanas\u0131n\u0131n etkinli\u011fi azalacak ve serbest kalan zihnin bilinmedik yanlar\u0131 (parapsikolojik olgular, hayali g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler ve, e\u011fer ki\u015fi felsefi ve etik a\u00e7\u0131dan haz\u0131rsa, mistik deneyimler de dahil olmak \u00fczere) m\u00fcnzevinin bilincine akacakt\u0131r.\u201d<\/span><\/p>\n

Pi\u015fmanl\u0131k, kendinden nefret etme, cehennem korkusu. Oru\u00e7 ve dua. K\u0131rba\u00e7lar ve zincirler. \u0130ltihaplanan yaralar. Herkes kendi tribine giriyor san\u0131r\u0131m ve herkes kendi tribini seviyor. \u0130\u00e7imdeki g\u00fc\u00e7 zay\u0131flad\u0131k\u00e7a, kutsal yetene\u011fim \u00f6ld\u00fck\u00e7e, onu suni yollarla canland\u0131rma fikrini evirip \u00e7evirmeye ba\u015fl\u0131yorum. Asit, meskalin, psilosibin? O yola tekrar girmek istedi\u011fimi sanm\u0131yorum. Eti \u00e7\u00fcr\u00fctme. Bu da modas\u0131 ge\u00e7mi\u015f gibi geliyor bana, Ha\u00e7l\u0131 Seferlerine kat\u0131lmak ya da tozluk giymek gibi: 1976 y\u0131l\u0131nda anlams\u0131z ka\u00e7acak bir \u015fey. Kam\u00e7\u0131 meselesinde de \u00e7ok ileri gidebilece\u011fimi sanm\u0131yorum zaten. Geriye ne kal\u0131yor? Oru\u00e7la dua m\u0131? Oru\u00e7 tutabilirim herhalde. Ya dua? Kime dua edece\u011fim? Neye? Kendimi aptal gibi hissederim. Sevgili Tanr\u0131, l\u00fctfen bana g\u00fcc\u00fcm\u00fc geri ver. Sevgili Musa, l\u00fctfen bana yard\u0131m et. Can\u0131 cehenneme. Yahudiler bir \u015fey istemek i\u00e7in dua etmezler \u00e7\u00fcnk\u00fc kimsenin cevap vermeyece\u011fini bilirler. O halde ne kald\u0131? Pi\u015fmanl\u0131k, kendinden nefret etme ve cehennem korkusu mu? \u00dc\u00e7\u00fc de bende zaten var ve hi\u00e7bir i\u015fime yaram\u0131yorlar. G\u00fcc\u00fc hayata d\u00f6nd\u00fcrmek i\u00e7in ba\u015fka bir yol bulmal\u0131y\u0131z. Yeni bir \u015fey ke\u015ffet. Zihni k\u0131rba\u00e7lamak nas\u0131l fikir? Evet, bunu deneyece\u011fim. Metaforik dayaklar bulup kendime uygulayaca\u011f\u0131m. Sanc\u0131yan, zay\u0131flayan, zonklayan, \u00e7\u00f6z\u00fclen bir zihni kam\u00e7\u0131lamak. Bu kalle\u015f, kindar zihni.<\/span><\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n
\n

[1]<\/span><\/span> T.S. Eliot\u2019\u0131n J. Alfred Prufrock\u2019un A\u015fk \u015eark\u0131s\u0131<\/em> adl\u0131 \u015fiirinden. \u2013\u00e7n<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

[2]<\/span><\/span> Trylon ve Perisphere. 1939 New York D\u00fcnya Fuar\u0131\u2019n\u0131n simgesi olan iki yap\u0131. \u2013\u00e7n<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

[3]<\/span> Alexander Pope\u2019un \u0130nsan \u00dczerine Bir Denemesi<\/em>\u2019nden bir dize. \u2013\u00e7n<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

[4]<\/span><\/span> Samuel Beckett, \u00dc\u00e7leme<\/em>, \u00e7ev: U\u011fur \u00dcn, Ayr\u0131nt\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, 1997. \u2013\u00e7n<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

[5]<\/span><\/span> Yedek Subay E\u011fitim Program\u0131. \u2013\u00e7n<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

[6]<\/span><\/span> Yine Eliot\u2019\u0131n J. Alfred Prufrock\u2019un A\u015fk \u015eark\u0131s\u0131<\/em> \u015fiirinden. \u2013\u00e7n<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

[7]<\/span><\/span> Joyce\u2019un Sanat\u00e7\u0131n\u0131n Bir Gen\u00e7 Adam olarak Portresi<\/em> roman\u0131ndan; roman \u201cKoca ata, koca d\u00fczenci, \u015fimdi ve her zaman yard\u0131mc\u0131 ol bana,\u201d s\u00f6zleriyle biter. \u00c7ev: Murat Belge, De Yay\u0131nevi, 1966. \u2013\u00e7n<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

[8]<\/span><\/span> Aldoux Huxley, Alg\u0131 Kap\u0131lar\u0131<\/em>, \u00e7ev. Mehmet Fehmi \u0130mre, \u0130mge Kitabevi, 2003.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

Kitab\u0131n k\u00fcnye bilgilerine ula\u015fmak i\u00e7in BURAYA<\/a> t\u0131klayabilirsiniz.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

B\u0130R Yani yine \u015fehre inip okula gitmeli, dolar pe\u015fine d\u00fc\u015fmeliyim. Hayat\u0131ma devam etmek i\u00e7in \u00e7ok paraya ihtiyac\u0131m yok asl\u0131nda, ayda 200 k\u00e2\u011f\u0131t gayet g\u00fczel yeter ama c\u00fczdan\u0131m bo\u015falmak \u00fczere ve k\u0131z karde\u015fimden bir daha bor\u00e7 istemeye y\u00fcz\u00fcm yok. \u00d6\u011frenciler yak\u0131nda ilk d\u00f6nem \u00f6devlerinin derdine d\u00fc\u015ferler; hi\u00e7 sekmez bu i\u015f. David Selig\u2019in yorgun, y\u0131pranan beyni bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":4833,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"fullwidth.php","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-12285","page","type-page","status-publish"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12285","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12285"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12285\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4833"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12285"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}