![\"okur](\"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/gorsel\/2015\/02\/okur-yorumlari.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Forum<\/strong> denilince akl\u0131n\u0131za o korkun\u00e7 tablo geliyor, de\u011fil mi? T\u00fcrk\u00e7enin katledildi\u011fi, \u201ceme\u011fe sayg\u0131, +rep\u201d jargonunun havada u\u00e7u\u015ftu\u011fu, insanlar\u0131n hunharca birbirine s\u00f6zl\u00fc sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 alanlar desek yalan olmaz san\u0131yoruz. Ama belki de hepsi \u00f6yle de\u011fildir. Belki de, Kay\u0131p R\u0131ht\u0131m forumlar\u0131nda<\/strong><\/em> bu alg\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde bir olu\u015fum gizlidir. Hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz m\u00fc?<\/p>\n Forumlar\u0131m\u0131zdaki yorumlar\u0131n \u201cbe\u011fendim\u201d,<\/em> \u201cg\u00fczel kitap\u201d,<\/em> \u201c\u015fu karakter s\u00fcper\u201d<\/em> gibi basit tabirlerden olu\u015ftu\u011funu sananlara bu defaki 7. Y\u0131l \u015eenlikleri<\/strong><\/span><\/a> projemiz ile hodri meydan diyoruz!<\/p>\n Hem de\u011ferli \u00fcyelerimizin leziz yorumlar\u0131n\u0131 herkese g\u00f6stermek, hem de onlar\u0131 hak ettikleri gibi takdire debilmek ad\u0131na bu projemizi sizlere sunuyoruz!<\/p>\n Bu proje payla\u015f\u0131mc\u0131l\u0131k<\/em><\/strong>, destek<\/em><\/strong> ve en \u00f6nemlisi Kay\u0131p R\u0131ht\u0131m<\/em> \u00fcyelerinin birbirine verdi\u011fi de\u011feri<\/em><\/strong> g\u00f6stermek ad\u0131na \u00fcyelerle in\u015fa edildi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu projenin tek bir amac\u0131 vard\u0131: \u201cKendin d\u0131\u015f\u0131nda bir ba\u015fkas\u0131nn\u0131 be\u011fendi\u011fin yorumunu \u00f6ne \u00e7\u0131kar. Onu bize \u00f6ner. Biz de projeye dahil edelim.\u201d<\/p>\n \u015eimdiyse kar\u015f\u0131n\u0131zda gelen say\u0131s\u0131z tavsiyelerden olu\u015fan bir havuzdan se\u00e7me yorumlar var. \u0130sterdik ki hepsini sizlere ula\u015ft\u0131ral\u0131m, ama o zaman o kadar uzun bir proje olacakt\u0131 ki amac\u0131ndan sapabilirdi.<\/p>\n Bu kadar a\u00e7\u0131klama yeterli! \u0130\u015fte Kay\u0131p R\u0131ht\u0131m forumlar\u0131n\u0131n \u00fcyelerinin o forumda<\/em> nelere imza att\u0131klar\u0131n\u0131n kan\u0131tlar\u0131 burada gizli!<\/p>\n Haz\u0131r olun, uzun bir liste sizleri bekliyor!<\/p>\n \u00d6nemli Not:<\/em><\/strong> S\u0131ralama kitap isimlerinin alfabetik s\u0131ras\u0131na g\u00f6re yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n <\/p>\n 1984 roman\u0131n\u0131 ilk okudu\u011fumda i\u00e7ime bir kasvet \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fc. Evet, bir kasvet! Ama kasvetin nedeni kitab\u0131n k\u00f6t\u00fc olmas\u0131 de\u011fildi. Aksine g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131n\u0131 1920li y\u0131llardan neredeyse tamamen \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015f olmas\u0131 yazar\u0131n ufkunun hayli zengin oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Ayr\u0131ca kullan\u0131lan dildeki sadelik insan\u0131 kitaba ba\u011fl\u0131yor.<\/p>\n Fakat yaz\u0131m tekni\u011fini geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kitapta kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan sonu\u00e7: D\u00fcnyadaki h\u00fckumetlerin hangi yola do\u011fru ilerledi\u011fini g\u00f6stermesidir. S\u0131k\u0131 kontrol, zalimane bir d\u00fczen, insanlar\u0131n zihnini k\u00f6lele\u015ftiren sistemler vs. vs. Her zaman hukuki ve insani olan\u0131n g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde olmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyenlere inat, kitap g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131yla b\u00fcy\u00fck bir benzerlik kurmu\u015f oldu\u011fu i\u00e7in 1984 roman\u0131n\u0131 okuyan her akl\u0131 ba\u015f\u0131nda insan, hakl\u0131 olarak gelece\u011fe dair b\u00fcy\u00fck endi\u015feler hissediyor. Zaten distopyan\u0131n amac\u0131n\u0131n da biraz bu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u0130nsanlar\u0131 oturduklar\u0131 koltukta deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcrmek!<\/p>\n Yaz\u0131y\u0131 forum b\u00fcnyesinde okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/strong><\/a><\/p>\n <\/p>\n “…Gelecekle nas\u0131l ileti\u015fim kurulabilirdi ki? Do\u011fas\u0131 gere\u011fi olanaks\u0131zd\u0131. Gelecek ya \u015fimdiye benzeyecekti, ki o zaman ondan haberi bile olmayacakt\u0131 ya da \u015fimdiden farkl\u0131 olacakt\u0131, ki o zaman da i\u00e7inde bulundu\u011fu durumun hi\u00e7bir anlam\u0131 kalmayacakt\u0131.” -George Orwell<\/b><\/p>\n Eminim ki az sonra s\u00f6yleyece\u011fim \u015feylerin hepsi kitab\u0131n yay\u0131nlan\u0131\u015f tarihinden itibaren binlerce, on binlerce, y\u00fcz binlerce kez farkl\u0131 ki\u015filer taraf\u0131ndan s\u00f6ylenmi\u015ftir. Farkl\u0131 bir \u015feyler s\u00f6yleyece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcnenler varsa yan\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 bilsinler ve yaz\u0131n\u0131n geri kalan\u0131n\u0131 okuyup okumama konusunda bir kez daha d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcnler.<\/p>\n Bin Dokuz Y\u00fcz Seksen D\u00f6rt George Orwell’\u0131n ba\u015fyap\u0131t\u0131, ayn\u0131 zamanda da en iyi distopik romanlardan biri olarak ge\u00e7mekte. Bir \u00e7o\u011funa g\u00f6re en iyisi olsa da benim i\u00e7in her zaman Zamyatin’in Biz’inin gerisinde kalacak. Biz’i daha \u00f6nce okumu\u015f olmam\u0131n bu kararda ba\u015frol oynad\u0131\u011f\u0131 da a\u015fikar. \u0130lk \u00f6nce Bin Dokuz Y\u00fcz Seksen D\u00f6rt’\u00fc okumu\u015f olsayd\u0131m belki daha \u00e7ok severdim, kim bilir? Bu y\u00fczden kitapta okuduklar\u0131m bir Zamyatin taklidi gibi geldi bana. Hay\u0131r, kimse yanl\u0131\u015f anlamas\u0131n, Orwell b\u00fcy\u00fck bir ustad\u0131r ve onu asla k\u00fc\u00e7\u00fcmseyemem; ama unutulmamal\u0131d\u0131r ki Zamyatin de Orwell’\u0131n ustas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Kesinlikle Bin Dokuz Y\u00fcz Seksen D\u00f6rt’\u00fc ele\u015ftirmeyece\u011fim, aksine \u00f6vece\u011fim:<\/p>\n SAVA\u015e BARI\u015eTIR. \u00d6ZG\u00dcRL\u00dcK K\u00d6LEL\u0130KT\u0130R. CAH\u0130LL\u0130K G\u00dc\u00c7T\u00dcR.<\/p>\n Yukar\u0131daki \u00fc\u00e7 \u00e7eli\u015fkili c\u00fcmle \u00fczerine kurulu t\u00fcm kitap. Biraz daha detayl\u0131ca de\u011finmek gerekirse e\u011fer:<\/p>\n Orwell Hayvan \u00c7iftli\u011fi’nde yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyin bir benzerini ama daha detayl\u0131s\u0131n\u0131 Bin Dokuz Y\u00fcz Sekse D\u00f6rt’te yapm\u0131\u015f. Kurgulam\u0131\u015f oldu\u011fu karanl\u0131k gelecekte bu sefer simgeler kullanmadan olu\u015fturmu\u015f karakterlerini. Bu sefer hayvanlar de\u011fil, insanlar ba\u015frolde.<\/p>\n Gelece\u011fin portresini Winston’\u0131n anlatt\u0131klar\u0131 sayesinde kafam\u0131zda olu\u015fturuyoruz. “Duygular\u0131n\u0131 gizlemek, akl\u0131ndan ge\u00e7enlerin y\u00fcz\u00fcne yans\u0131mas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek, herkes ne yap\u0131yorsa onu yapmak, i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel bir tepkiydi.”<\/i> diyor Orwell. \u0130nsanlar\u0131n robotikle\u015fti\u011fine vurgu yap\u0131yor. Sistemin insanlar\u0131 nas\u0131l ele ge\u00e7irdi\u011fini, k\u00f6lele\u015ftirdi\u011fini anlat\u0131yor. “Kafatas\u0131n\u0131z\u0131n i\u00e7indeki birka\u00e7 santimetrek\u00fcp d\u0131\u015f\u0131nda, hi\u00e7bir \u015fey sizin de\u011fildi.”<\/i> diyerek de olaya kendi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan son noktay\u0131 koyuyor. Ele ge\u00e7irilmi\u015f zihinler ve onlar\u0131 kontrol eden canavarlar.<\/p>\n “Ba\u011fl\u0131l\u0131k, d\u00fc\u015f\u00fcnmemek demektir, d\u00fc\u015f\u00fcnmeye gerek duymamak demektir. Ba\u011fl\u0131l\u0131k bilin\u00e7sizliktir.”<\/i> Burada da gene sistemin k\u00f6lesi olan insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnemedi\u011finden, k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne ba\u011flanman\u0131n insan\u0131 bilin\u00e7sizle\u015ftirdi\u011finden dem vuruyor. “Bilin\u00e7leninceye kadar asla ba\u015fkald\u0131ramayacaklar, ama ba\u015fkald\u0131rmad\u0131k\u00e7a da bilin\u00e7lenemezler.”<\/i> Siteme ba\u015fkald\u0131rmayan insanlar asla bilin\u00e7lenemezler, evet. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar korkakt\u0131r.<\/p>\n “D\u00fcnya, t\u00fcm yararl\u0131 u\u011fra\u015flarda ya yerinde saymakta ya da geriye gitmektedir.”<\/i> Bu da Orwell ustam\u0131z\u0131n ta o zamanlarda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ac\u0131 bir ger\u00e7ek. Evet, teknolojik anlamda d\u00fcnya her ge\u00e7en g\u00fcn geli\u015fiyor belki ama insanl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan geriye gitti\u011fimiz a\u015fikar.<\/p>\n “\u0130nsanlar \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ile mutluluk aras\u0131nda se\u00e7im yapmak zorundayd\u0131 ve b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funluk mutlulu\u011fu se\u00e7iyordu.” <\/i>Kitab\u0131 \u00f6zetleyen c\u00fcmlelerden birisi bu bence. \u0130nsanlar mutlu olduklar\u0131nda hayat\u0131n g\u00fczel oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. Oysaki ya\u015fananlara bencil bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla bakarlar. Kendi menfaatleri i\u00e7in ya\u015far bir\u00e7ok insan. \u015eahsen ba\u015fkas\u0131n\u0131n ac\u0131nacak haldeki durumuna bak\u0131p haline \u015f\u00fckreden insanlar i\u00e7in \u00fcz\u00fcl\u00fcyorum. Tiksiniyorum onlardan. Mutluluk ba\u015fka bir \u015feydir, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckse daha ba\u015fka.<\/p>\n “Onlardan nefret ederek \u00f6lmek, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck buna denirdi i\u015fte.”<\/i> Beni en \u00e7ok etkileyen repliklerden birisi oldu bu. \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn tan\u0131m\u0131 daha g\u00fczel yap\u0131lamazd\u0131. \u00c7ok iyi.<\/p>\n Son olarak:<\/p>\n KAHROLSUN B\u00dcY\u00dcK B\u0130RADER!<\/p>\n Yaz\u0131y\u0131 forum b\u00fcnyesinde okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/strong><\/em><\/a><\/p>\n <\/p>\n \u0130ki kere iki be\u015f eder.<\/i><\/p>\n D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmek, sorgulatmak, kendi zihninizi taray\u0131p i\u00e7inde bulundu\u011funuz durum ve ya\u015fama \u015f\u00f6yle bir g\u00f6z atmak bu kitab\u0131n size yapaca\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck etkiler olacakt\u0131r san\u0131yorum. \u0130lk sayfas\u0131ndan itibaren sizi i\u00e7ine \u00e7eken atmosferi \u00f6yle bir d\u00fcnyaya ait ki, bir yandan i\u00e7iniz karar\u0131yor, bir yandan buna ne kadar yak\u0131n olabilece\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcnerek korkuyorsunuz ve buna ra\u011fmen yaz\u0131lm\u0131\u015f olan d\u00fczenin \u00e7arp\u0131k b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne hayran olmaktan kendinizi alam\u0131yorsunuz. \u0130nsan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imini, d\u00fcnyan\u0131n var olu\u015fundan bu yana gelen \u00e7e\u015fitli fikirleri, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz d\u00fcnyan\u0131n var olan ve de\u011fi\u015fmeyen ger\u00e7eklerini, felsefeyi, y\u00f6netim bi\u00e7imlerini ve giderek daha \u00e7ok i\u00e7ine g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ya\u015fam d\u00fczenimizi \u00e7ok eskilerden gelerek g\u00f6ren, bununla da kalmay\u0131p \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcmde farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan(I. b\u00f6l\u00fcm; sistemin i\u00e7indeki s\u0131radan bir insan, II b\u00f6l\u00fcm; sorgulayan ve madalyonun \u00f6teki y\u00fcz\u00fcnden bakan k\u0131s\u0131m, III b\u00f6l\u00fcm; sistemin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ve saf ger\u00e7eklerin g\u00f6r\u00fclmesi) bize sunan bir eser Bin Dokuz Y\u00fcz Seksen D\u00f6rt.<\/p>\n Herkesin okuyup da hayran kalaca\u011f\u0131 bir eser olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeme ra\u011fmen okumaman\u0131n eksiklik olaca\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6yleyebilirim. (bkz: \u00e7iftd\u00fc\u015f\u00fcn) Anlatt\u0131\u011f\u0131, yaratt\u0131\u011f\u0131 ve muhtemelen i\u00e7ine girmeye yak\u0131n oldu\u011fumuz d\u00fczenin arkas\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcnceler, y\u00f6ntemler ve kurulu\u015fu mant\u0131k s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 zorlayacak kadar ger\u00e7ek\u00e7i. Hi\u00e7bir eylem rastgele yap\u0131lm\u0131yor, her \u015fey bir d\u00fczen i\u00e7inde ve arkas\u0131ndaki ama\u00e7 u\u011fruna \u015fa\u015fmadan y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. Yaln\u0131zca dil konusundaki de\u011fi\u015fiklikler dahi ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na pek \u00e7ok \u015feyi anlat\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor insana; kald\u0131 ki bunun d\u0131\u015f\u0131nda onlarca sorgulanacak d\u00fc\u015f\u00fcnce daha veriyor kitap. Her bir sayfas\u0131n\u0131 dikkatle \u00f6z\u00fcmseyerek okumak, \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekiyor. Bu bak\u0131mdan belli bir d\u00f6nemden sonra okumak kitab\u0131n \u00e7ok daha iyi kavranmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Birka\u00e7 y\u0131l sonra bir kez daha elime al\u0131p okuyaca\u011f\u0131mdan da bu y\u00fczden eminim.<\/p>\n Hakk\u0131nda \u00e7ok fazla \u015fey s\u00f6ylenebilecek bir kitap olmas\u0131na kar\u015f\u0131n bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken hakk\u0131n\u0131 veremeyece\u011finden de korkutacak kadar iyi yaz\u0131lm\u0131\u015f ve dolu bir i\u00e7eri\u011fe sahip. Belli bir d\u00f6nemden sonra okunmas\u0131 hayata bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131n\u0131z\u0131 ciddi anlamda de\u011fi\u015ftirecektir, buna inan\u0131yorum. George Orwell’\u0131n ileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne sayg\u0131 duymamak bu kitab\u0131 hakk\u0131yla okuyan hi\u00e7 kimsenin yapamayaca\u011f\u0131 bir eylemdir san\u0131yorum. Ayr\u0131ca t\u00fcm bu d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen karakterlerin hikaye i\u00e7indeki oturu\u015fu, ba\u015f karakterin olaylara olan sorgulay\u0131c\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ve neredeyse hi\u00e7 \u00f6n plana \u00e7\u0131kmadan g\u00f6revini ba\u015far\u0131yla yerine getiren kurgusunun sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 da kitab\u0131n bir k\u00fclt eser olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan di\u011fer etkenler. Ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na oturakl\u0131 bir yap\u0131t Bin Dokuz Y\u00fcz Seksen D\u00f6rt.<\/p>\n Elimdeki bask\u0131n\u0131n edit\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne ve \u00e7eviride ortaya \u00e7\u0131kan baz\u0131 p\u00fcr\u00fczlere tak\u0131ld\u0131ysam da kitaptan ald\u0131\u011f\u0131m zevki engellemedi. Distopik eserlerin i\u00e7indeki yo\u011funlu\u011fun insan\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 a\u011fr\u0131tmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda (ne var ki tatl\u0131 bir a\u011fr\u0131 bu bile) \u015fikayet edilebilecek bir \u015fey var m\u0131 bilmiyorum, san\u0131r\u0131m yoktur.<\/p>\n Hakk\u0131yla okuyabilece\u011fine inanan herkesin sadece kitapl\u0131\u011f\u0131nda de\u011fil zihninin bir k\u00f6\u015fesinde de daimA bulunmas\u0131 gereken bir eser. Parti slogan\u0131 bile pek \u00e7ok \u015feyi anlatmaya yeter;<\/p>\n SAVA\u015e BARI\u015eTIR Yaz\u0131y\u0131 forum b\u00fcnyesinde okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/strong><\/em><\/a><\/p>\n <\/p>\n Yorumun devam\u0131 i\u00e7in 3 robot yasas\u0131n\u0131 bilmeyenlere bu yasalar\u0131 g\u00f6stererek ba\u015flamak istiyorum:<\/p>\n 1- Bir robot hi\u00e7bir \u015fekilde bir insana zarar veremez; veya pasif kalmak suretiyle zarar g\u00f6rmesine izin veremez.<\/p>\n 2- Bir robot kendisine insanlar taraf\u0131ndan verilen komutlara 1. kuralla \u00e7eli\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece itaat etmek zorundad\u0131r.<\/p>\n 3- Bir robot 1. ve 2. kurallarla \u00e7eli\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak zorundad\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n Asimov’un neden bilimkurgunun babas\u0131 oldu\u011funu anlamak hi\u00e7 de zor de\u011fil. O b\u00fcy\u00fck bir yazar, ama ayn\u0131 zamanda kesinlikle zeki bir insan.<\/p>\n Me\u015fhur 3 robot yasas\u0131n\u0131n ilk defa an\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu kitapta Asimov \u00f6yle \u015feyler yap\u0131yor ki, e\u011flenceli hikayelerinin i\u00e7inde zekas\u0131n\u0131 a\u011fz\u0131m\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131k b\u0131rakt\u0131rarak konu\u015fturuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc o bir yazar\u0131n yapabilece\u011fi en zor \u015feyi yap\u0131yor ve yaratt\u0131\u011f\u0131 3 robot yasas\u0131na, hatta kurdu\u011fu robot d\u00fczenine, \u00e7ok farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan sald\u0131r\u0131yor<\/i>. Kitab\u0131 yar\u0131lam\u0131\u015fken hikayelere dair genel fikrimi bu ba\u015fl\u0131ktaki ilk yorumumda bildirmi\u015ftim. O y\u00fczden daha genel ge\u00e7mem en iyisi olacakt\u0131r. Kitaptaki hikayelerin s\u0131rayla okunmas\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131yorum \u00f6ncelikle. Buruk bir \u00f6yk\u00fcyle ba\u015flayan kitap bize bir giri\u015f sa\u011flarken, 2.\u00f6yk\u00fcden itibaren Mike ve Greg’in geli\u015fiyle bu bedbaht m\u00fchendislerimizle olduk\u00e7a e\u011flenceli ve kesinlikle s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 sorunlarla uzayda bir ba\u015f\u0131m\u0131za kal\u0131yoruz. Mike’\u0131n daha projenin ba\u015f\u0131ndaki isyanlar\u0131 ve Greg’in ona g\u00f6re daha kontroll\u00fc yakla\u015f\u0131m\u0131yla harika bir ikililer. Mike \u00e7\u00f6z\u00fcme gidecek fikri buluyor, Greg zekas\u0131n\u0131 kullanarak \u00e7\u00f6z\u00fcme giden yolun kap\u0131lar\u0131n\u0131 ard\u0131na kadar a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n Mike ve Greg’e ara verip Susan Calvin’in daha \u00f6nde oldu\u011fu \u00f6yk\u00fclere ge\u00e7ti\u011fimiz zamansa… Orada insana \u00e7ok dokunan, derinli\u011fi daha ba\u015f\u0131ndan hissedilen \u00f6yk\u00fcler gelmeye ba\u015fl\u0131yor. T\u00fcrk\u00e7e bas\u0131m\u0131ndaki 6. \u00f6yk\u00fc olan Yalanc\u0131! sizi allak bullak ediyor. 7.\u00f6yk\u00fc K\u00fc\u00e7\u00fck Kay\u0131p Robot’ta \u00fc\u00e7 robot yasas\u0131n\u0131n ne derece zorlanabilece\u011fine \u015fahit oluyor. Son iki \u00f6yk\u00fc olan Ka\u00e7\u0131\u015f ve Kan\u0131t ise tek kelimeyle dahiyane.<\/p>\n Kitab\u0131n ana kurgusunu olu\u015fturan Susan Calvin’in anlat\u0131lar\u0131 da kitaba \u00f6yk\u00fc kitab\u0131ndan \u00e7ok roman havas\u0131 katm\u0131\u015f durumda. \u015eahsen Susan Calvin’i \u00e7ok duyup ilk defa tan\u0131\u015fma f\u0131rsat\u0131 bulmu\u015f biri olarak kendisine b\u00fcy\u00fck sayg\u0131 duydum.<\/p>\n Asimov’un ki\u015filik sahibi robotlar\u0131 ve teknolojisi de onlar\u0131 ideal insana yakla\u015ft\u0131r\u0131yor, bunu da yorumu bitirirken araya s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmak isterim. Bir robotun nas\u0131l ki\u015fili\u011fi olur, gibi sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131 da kendi teknolojisi i\u00e7erisnde cevapl\u0131yor. Zaten Susan Calvin gibi bir robo-psikolog varsa bu durumun ger\u00e7ekli\u011fi y\u00fcz\u00fcndendir.<\/p>\n Asimov’a dair eklemek istedi\u011fim ve dikkatimi \u00e7eken birka\u00e7 \u015fey var. \u00d6zellikle Yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131 adl\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fcnde ciddi anlamda bir kad\u0131n psikolojisi tahlili yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131na vard\u0131m. Bir erkek i\u00e7in ger\u00e7ekten ba\u015far\u0131l\u0131 bir analizle bu \u00f6yk\u00fcy\u00fc yazm\u0131\u015f. \u00dcstelik \u00f6yk\u00fc d\u0131\u015ftan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sadece \u00e7ok e\u011flenceli duruyor. Yalanc\u0131! adl\u0131 \u00f6yk\u00fcde ise bunu daha ileri boyutlara ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Hi\u00e7 duydunuz mu bilmem ama, halk deyimlerinden birinde bir kad\u0131n\u0131n gazab\u0131n\u0131n k\u0131yametle e\u015fde\u011fer oldu\u011fundan bahsedilir. Asimov bunu gayet iyi yakalam\u0131\u015f.<\/p>\n \u00d6yk\u00fclerin arkas\u0131nda yatan fikirler, zaman zaman dini, zaman zaman felsefik dokundurmalarla e\u011flenceli oldu\u011fu kadar \u00e7ok dolu da bir kitapt\u0131. Bilimkurgunun babas\u0131 diyince insan a\u011f\u0131r bir dil bekliyor fakat kendisi olabildi\u011fine yal\u0131n yazm\u0131\u015f bu kitab\u0131.<\/p>\n \u00d6zetle, hi\u00e7 s\u0131k\u0131lmadan okudu\u011fum, Mike ve Greg’in oldu\u011fu yerlerde bol bol s\u0131r\u0131tt\u0131\u011f\u0131m, yeri geldi\u011finde \u00fczerinde uzun s\u00fcre d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm ve baz\u0131 k\u0131s\u0131mlarda ger\u00e7ekten i\u00e7imin buruldu\u011fu ho\u015f bir kitapt\u0131.<\/p>\n Yaz\u0131y\u0131 forum b\u00fcnyesinde okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n <\/p>\n Her \u015feyin t\u00fcm \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde oldu\u011fu bir d\u00fcnyada ‘birey’ anlay\u0131\u015f\u0131 olmadan ya\u015fayan insanlar\u0131 konu alan B\u0130Z, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ki di\u011fer distopyalardan bir \u00f6zelli\u011fiyle s\u0131yr\u0131l\u0131yor: Onlar\u0131n atas\u0131 olmas\u0131yla. \u00d6yle ki e\u011fer Cesur Yeni D\u00fcnya ve 1984 gibi \u00fcnl\u00fc distopik eserleri okuduysan\u0131z bu kitab\u0131n di\u011fer yazarlar\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini rahatl\u0131kla g\u00f6rebilirsiniz. Emsali olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde yaz\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 bu anti-\u00fctopyay\u0131 di\u011ferlerinin i\u00e7inde sivrilten en temel \u00f6zelli\u011fi…<\/p>\n Tam da bu sebepten kitaptan beklentim di\u011ferlerine oranla daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc okurken. Kendi t\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6nc\u00fcs\u00fc olmas\u0131, daha sonra yaz\u0131lm\u0131\u015f olan benzerlerinin yaz\u0131l\u0131rken ellerinde bir \u00f6rnek varken bu kitab\u0131n tamam\u0131yla yeni bir \u015fey ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor. Yani B\u0130Z’de yaz\u0131lan her \u015fey s\u0131f\u0131rdan olu\u015fturulmu\u015fken (elbette ki yazar\u0131n etkilendi\u011fi eserler vard\u0131r, kendi t\u00fcr\u00fc i\u00e7inde konu\u015fuyorum) daha sonra gelenler buradaki d\u00fc\u015f\u00fcnce temelini \u00f6rnek alma \u015fans\u0131na sahipti. Buna ra\u011fmen B\u0130Z’in, olu\u015fturdu\u011fu t\u00fcr\u00fcn kendisinden sonraki temsilcilerine ta\u015f \u00e7\u0131karacak kadar oturakl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. Olay \u00f6rg\u00fcs\u00fc, anlat\u0131m\u0131 ve elbetteki temel \u00f6zelli\u011fi olan d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fczerine kurulu yap\u0131s\u0131 ile distopyan\u0131n babas\u0131 olmay\u0131 rahat\u00e7a kald\u0131rabilecek kadar sa\u011flam bir eser.<\/p>\n Kitaptaki sistem en \u00e7ok ilgimi \u00e7eken k\u0131s\u0131m oldu. Tamam\u0131yla saydam bir d\u00fcnya, bireyin olmad\u0131\u011f\u0131, insanlar\u0131n bir makinenin par\u00e7alar\u0131 konumunda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir sistem, d\u0131\u015far\u0131ya kapat\u0131lm\u0131\u015f \u015fehirler ve tekil anlay\u0131\u015ftan yoksun insanlar. Hi\u00e7bir \u015feyin saklanmaya gerek duymad\u0131\u011f\u0131 -gerek duyulsa bile saklanamad\u0131\u011f\u0131- bu d\u00fcnyada insanlar\u0131n kendilerine ait isimleri dahi yok; sadece say\u0131lar var. Ki\u015filer birbirlerine birey olarak de\u011fil say\u0131 olarak bak\u0131yor ve hitap ediyorlar \u00e7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7biri b\u00fcy\u00fck bir toplulu\u011fun, B\u0130Z’in bir par\u00e7as\u0131 olmaktan \u00f6te bir \u00f6neme sahip de\u011fil. Ve biraz okuduktan sonra o evrende do\u011fru olan\u0131n da bu olmas\u0131 gerekti\u011fini ba\u015f karakterimiz olan D-503 ile birlikte biz de hissediyoruz. Ne var ki bir ba\u015fka say\u0131*<\/a> gelip D-503’\u00fcn akl\u0131na hi\u00e7bir say\u0131n\u0131n akl\u0131nda olmamas\u0131 gereken \u015feyleri soktu\u011funda i\u015fler \u00e7\u0131\u011f\u0131r\u0131ndan \u00e7\u0131kmaya ba\u015fl\u0131yor. Biz de b\u00f6ylece bir mekanizman\u0131n par\u00e7alar\u0131 g\u00f6revlerini yapmay\u0131 keserse neler olaca\u011f\u0131n\u0131 hep birlikte g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n Kitaptaki toplumun sistematikli\u011fi ger\u00e7ekten etkileyici. Her \u015feyin belli bir d\u00fczen i\u00e7inde olu\u015fu, insanlar\u0131n bu d\u00fczeni ko\u015fulsuz bir bi\u00e7imde kabul ederek sahipleni\u015fi ve aksatmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyerek hallerinden memnun olu\u015fu, se\u00e7imlerin a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde, sadece formalite icab\u0131 yap\u0131l\u0131\u015f\u0131 gibi unsurlar ister istemez akl\u0131n\u0131z\u0131 ba\u015fka yerlere kayd\u0131r\u0131yor: Kendi d\u00fcnyam\u0131za. T\u00fcm distopyalarda oldu\u011fu gibi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor, sorgulat\u0131yor, ele\u015ftiriyor ve okurunu \u00e7evresine bakmas\u0131 i\u00e7in d\u00fcrt\u00fckl\u00fcyor.<\/p>\n Kitab\u0131n bir ba\u015fka sevdi\u011fim \u00f6zelli\u011fi ise alt\u0131 \u00e7izilesi c\u00fcmlelerin bollu\u011fuydu. Kitab\u0131n yazar\u0131 Yevgeni Zamyatin var olmayan bir d\u00fcnyay\u0131 \u00f6yle g\u00fczel betimleme ve benzetmelerle anlat\u0131yor ki bir anda her \u015feyi t\u00fcm \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6rebiliyorsunuz. Karakterin kendi g\u00fcncesi olarak yaz\u0131lm\u0131\u015f olan kitap da o sistem i\u00e7indeki bir bireyin d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ayn\u0131 \u015fekilde ba\u015far\u0131yla yans\u0131t\u0131yor. Bununla ilgili \u00f6rnek olarak k\u0131sa bir al\u0131nt\u0131 da koymak istiyorum;<\/p>\n G\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcne bir kare getirin. Canl\u0131, g\u00fczel, e\u015fkenar bir d\u00f6rtgen. Ve bu karenin size kendisinden s\u00f6z etti\u011fini varsay\u0131n. Onun size s\u00f6ylemeyi ak\u0131l edece\u011fi en son \u015fey d\u00f6rt a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n e\u015fit oldu\u011fudur. Bu onun i\u00e7in \u00f6yle do\u011fal, \u00f6yle s\u0131radan bir \u015feydir ki art\u0131k fark\u0131nda bile de\u011fildir.<\/p><\/blockquote>\n Yukar\u0131da da belirtti\u011fim gibi di\u011fer b\u00fcy\u00fck distopyalar\u0131n kitaptan ne kadar \u00e7ok etkilendi\u011fini okurken net bir \u015fekilde g\u00f6rebiliyoruz. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck\/mutluluk \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 en belirgin \u00f6rne\u011fi bunun. Zaten 1984’e bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda B\u0130Z’den sadece esinlenmekle kalmay\u0131p karakterlerini dahi benimsedi\u011fini g\u00f6rebiliyoruz. Ayn\u0131 \u015fey (bana kal\u0131rsa) Cesur Yeni D\u00fcnya i\u00e7in de bir miktar ge\u00e7erli. En az\u0131ndan arkalar\u0131ndaki felsefe ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerin benzerli\u011fini g\u00f6rmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir birikime sahip olmak gerekmiyor.<\/p>\n Kitab\u0131 okumam\u0131\u015f olanlar i\u00e7in de ufak bir ele\u015ftiri ve uyar\u0131da bulunmak istiyorum. Kitab\u0131n \u00f6n s\u00f6z\u00fcn\u00fc en son okuyun \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6n s\u00f6z\u00fcn i\u00e7inde kitab\u0131n sonunda ne oldu\u011funun s\u00f6ylenmesi gibi abez bir durum s\u00f6z konusu. B\u00f6yle sa\u00e7ma bir hata nas\u0131l yap\u0131lm\u0131\u015f bilmiyorum ama kitap kurgu a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olmasa dahi al\u0131nan zevki baltalad\u0131\u011f\u0131 kesin. Ayr\u0131ca tesad\u00fcf eseri ke\u015ffetti\u011fimiz ve son derece sa\u00e7ma olan bir durum daha var ki bu kitab\u0131n sonunu ba\u015ftan bilmekten daha da ac\u0131. Kitab\u0131n orjinalinde I-330 olan karakter elimdeki bask\u0131da E-330 olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015f durumda. Ve bu karakter \u00f6yle arada g\u00f6r\u00fcn\u00fcp kaybolan bir yan karakter de de\u011fil \u00fcstelik. Ayn\u0131 \u015fekilde ENTEGRAL adl\u0131 ara\u00e7 elimdeki bask\u0131da \u0130NTEGRAL olarak de\u011fi\u015fmi\u015fti. Bu farkl\u0131l\u0131klar kitab\u0131n kalan i\u00e7eri\u011fiyle ilgili de ister istemez \u015f\u00fcphelenmesine sebep oluyor insan\u0131n. (elimdeki kitap Ayr\u0131nt\u0131 Yay\u0131nlar\u0131 – 3. Bas\u0131m)<\/p>\n Son olarak yazar\u0131n eksiltili c\u00fcmle kullanmadaki tak\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n da baz\u0131 yerlerde can s\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek ele\u015ftirmek istiyorum. B\u00f6yle bir kitab\u0131 yaz\u0131m olarak ele\u015ftirmek ne kadar do\u011fru tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r ama benim \u00e7ok g\u00f6z\u00fcme batt\u0131, s\u00f6ylemek istedim.<\/p>\n K\u0131saca temel distopyalar aras\u0131ndaki yerini sonuna kadar hak eden ba\u015far\u0131l\u0131 bir eser B\u0130Z. \u00d6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve kendisinden sonra gelen distopyalara (\u00f6zellikle de 1984) sa\u011flad\u0131klar\u0131yla ne olursa olsun ‘atal\u0131\u011f\u0131n\u0131’ sonuna kadar hak ediyor.<\/p>\n Yaz\u0131y\u0131 forum b\u00fcnyesinde okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n <\/p>\n B\u00fcy\u00fcc\u00fc<\/span> B\u00fcy\u00fcc\u00fc, \u0130ngiliz romanc\u0131 Fowles’un ilk roman\u0131. Bir edebiyat \u015f\u00f6leni. Ba\u015fyap\u0131t.<\/p>\n John Fowles olduk\u00e7a ilgimi \u00e7eken bir yazard\u0131. Hi\u00e7bir kitab\u0131n\u0131 okumam\u0131\u015f olmama ra\u011fmen, onu seviyordum. Mesela bu O\u011fuz Atay i\u00e7in de ge\u00e7erliydi. Okuduktan sonra her ikisini de daha \u00e7ok sevmeye ba\u015flad\u0131m.<\/p>\n Kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla ters orant\u0131l\u0131 bir \u015fekilde, k\u0131sa s\u00fcrede t\u00fckettim B\u00fcy\u00fcc\u00fc’y\u00fc. Bunda bir de\u011fil birden fazla sebep vard\u0131 elbette. Duru ve ak\u0131c\u0131 bir dille yaz\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 bu sebeplerden biri olabilir rahatl\u0131kla fakat kesinlikle en \u00f6nemli sebep bu de\u011fildi. Klasik tabirle, daha ilk sat\u0131rlardan beni i\u00e7ine ald\u0131 kitap ve son sayfaya dek de b\u0131rakmad\u0131. Bitti\u011findeyse uzun s\u00fcre \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. \u00c7\u00fcnk\u00fc John Fowles kitab\u0131na mutlak bir son yazmam\u0131\u015f, a\u00e7\u0131k bir kap\u0131 b\u0131rakm\u0131\u015f. Ve ben bu tip kitaplar\u0131 \u00e7ok severim.<\/p>\n Ba\u015f karakterimiz Nicholas Urfe, yirmili ya\u015flar\u0131n\u0131n ortalar\u0131nda, kad\u0131nlar taraf\u0131ndan \u00e7ekici bulunan ve \u00e7ok da anormal \u00f6zelliklere sahip olmayan bir \u0130ngiliz beyefendisidir. En ba\u015fta onun hayat\u0131n\u0131 okuyaca\u011f\u0131m\u0131z izlenimine kap\u0131l\u0131r\u0131z, bir s\u00fcre bu do\u011frultuda da ilerler zaten kitap lakin arka kapakta da dedi\u011fi \u00fczere, B\u00fcy\u00fcc\u00fc, bir muamman\u0131n roman\u0131d\u0131r. Peki ne demek bu?<\/p>\n Fowles, onlarca de\u011fi\u015fik konuda, y\u00fczlerce tespitte bulunuyor ve bunu \u00f6yle g\u00fczel yap\u0131yor, sat\u0131r aralar\u0131na \u00f6yle g\u00fczel serpi\u015ftiriyor ki, kalemine hayran kalmamak elde de\u011fil. Kitaplar\u0131n altlar\u0131n\u0131 \u00e7izmeyen, not alan birisi olarak \u015funu s\u00f6yleyebilirim ki, hi\u00e7 bir kitapta bu kadar not almam\u0131\u015ft\u0131m. Tam on sayfa. Kitab\u0131 okuduktan sonra bu notlar\u0131m\u0131 tekrar okudum ve bu e\u015fsiz c\u00fcmleleri sindirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n (Hafif spoiler.)<\/p>\n Ba\u015f ki\u015fimiz Nicholas Urfe, Phraxos adl\u0131 bir Yunan adas\u0131nda yer alan yat\u0131l\u0131 okula \u0130ngilizce \u00f6\u011fretmeni olarak atan\u0131r. \u0130\u015fte olan biten her \u015fey de bu gizemli adada ya\u015fan\u0131r. Urfe, Alison’la ayr\u0131l\u0131klar\u0131ndan sonra olduk\u00e7a zor zamanlar ge\u00e7irir ve bu kad\u0131ns\u0131z adada \u00e7\u0131ld\u0131rmak \u00fczeredir. Asl\u0131nda ada ortam\u0131 \u00e7ok iyi olsa da, yaln\u0131zl\u0131k onu t\u00fcketmektedir. \u00d6yle ki, intihar\u0131n e\u015fi\u011fine dahi gelir. \u0130\u015fte tam bu esnada Fowles’un yaratt\u0131\u011f\u0131 gizemli karakter Conchis devreye girer. Bourani’deki bir malikenin sahibi olan bu zengin ve ya\u015fl\u0131 adam, Urfe’un hayat\u0131n\u0131 k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirecektir.<\/p>\n Nicholas Urfe, Maurice Conchis ile tan\u0131\u015ft\u0131ktan sonra s\u0131k s\u0131k onu ziyaret eder. Daha do\u011frusu Conchis, ona bir sonraki hafta da gelmesini s\u00f6yleyerek davet eder ve Urfe da, Bourani ziyaretlerinin her birinde \u00e7ok ilgin\u00e7 \u015feyler \u00f6\u011frenir. Daha ilk g\u00f6r\u00fc\u015fte Conchis’in normal bir insan olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayan Urfe, onun hayat hikayesini dinler ve ona sayg\u0131 duymaya ba\u015flar. Conchis’in anlatt\u0131\u011f\u0131 her \u015feye inanan Urfe, bir s\u00fcre sonra baz\u0131 tutars\u0131zl\u0131klar ke\u015ffedecektir. Conchis’e ek olarak yeni gizemli karakterler kat\u0131l\u0131r kurguya ve t\u0131pk\u0131 Urfe gibi okur da tokat \u00fcst\u00fcne tokat yer.<\/p>\n Bir s\u00fcre sonra anlat\u0131lanlar\u0131 sorgulamaya ba\u015flayan Urfe, kendisinin se\u00e7ilmi\u015f ki\u015fi oldu\u011funu ve burada kendisine kar\u015f\u0131 bir oyun sahnelendi\u011fini anlar. Yani Fowles’un kitab\u0131na ilk ba\u015fta koymay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc isim: Tanr\u0131 Oyunu<\/i>.<\/p>\n (Hafif spoiler sonu.)<\/p>\n John Fowles t\u0131pk\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131 karakter Nicholas Urfe gibi bizi de her sayfada ters k\u00f6\u015feye yat\u0131rmaya devam ederek finale kadar getiriyor. Zaman zaman elimizden tutup kald\u0131ran yazar\u0131n tek bir amac\u0131 var: bir tokat daha at\u0131p yeniden yere sermek. K\u0131saca ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir roman B\u00fcy\u00fcc\u00fc!<\/p>\n Nicholas Urfe, Maurice Conchis, Alison Kely, Julie, June, Joe ve di\u011ferleri… Bir romandan daha fazlas\u0131 B\u00fcy\u00fcc\u00fc. Beni en \u00e7ok etkileyen kitaplardan biri oldu ve John Fowles da en sevdi\u011fim yazarlar aras\u0131na girdi \u015fimdiden. \u00c7ok, \u00e7ok \u00fcz\u00fcld\u00fcm bitti\u011fine ama kesinlikle tekrar okuyaca\u011f\u0131m. K\u00fct\u00fcphanemin en de\u011ferli k\u00f6\u015fesinde yerini ald\u0131 bile \u00e7oktan.<\/p>\n Herkese \u00f6neririm.<\/p>\n Yaz\u0131y\u0131 forum b\u00fcnyesinde okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n <\/p>\n E\u011fer g\u00f6k mekani\u011finin yasalar\u0131 bir nesnenin g\u00f6kte sabit olarak kalmas\u0131na olanak sa\u011fl\u0131yorsa a\u015fa\u011f\u0131ya y\u00fczeye do\u011fru bir kablo uzat\u0131lmas\u0131 – ve b\u00f6ylece D\u00fcnya’y\u0131 uzaya ba\u011flayan bir asans\u00f6r sistemi kurmak m\u00fcmk\u00fcn olamaz m\u0131yd\u0131?<\/p>\n Arthur Clarke Cennetin \u00c7e\u015fmeleri adl\u0131 eserini bu sorunun etraf\u0131nda \u015fekillendirmi\u015f ve kitab\u0131n Hugo ve Nebula \u00f6d\u00fcllerini ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurunca ortaya tatmin edici bir kitap \u00e7\u0131km\u0131\u015f demek san\u0131r\u0131m abart\u0131 olmaz.<\/p>\n Yukar\u0131da da belirtti\u011fim gibi kitab\u0131n ana konusu bir uzay asans\u00f6r\u00fcn\u00fcn in\u015fas\u0131. Burada hemen \u015fu soruyu sormak gerekiyor san\u0131r\u0131m, uzay asans\u00f6r\u00fc tam olarak nedir ve ne i\u015fe yarar? Clarke’a g\u00f6re uzay asans\u00f6r\u00fc insan\u0131n evreni fethetmesi\/ke\u015ffetmesi\/kolonile\u015ftirebilmesi i\u00e7in gerekli temel sistemlerden ilkidir. Peki uzay asans\u00f6r\u00fcn\u00fcn faydas\u0131 nedir? Geleneksel y\u00f6ntemlerle uzaya herhangi bir\u015fey ta\u015f\u0131mak astronomik fiyatlara malolurken uzay asans\u00f6r\u00fc bu maliyetleri inan\u0131lmaz \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fc\u015f\u00fcrerek uzay\u0131n ke\u015ffinin \u00f6n\u00fcndeki en \u00f6nemli sorunlardan birinin olas\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcd\u00fcr, en az\u0131ndan Clarke’\u0131n iddias\u0131 bu y\u00f6nde. Uzay asans\u00f6r\u00fcn\u00fcn ne oldu\u011funa gelince kendisi ufak bir fark d\u0131\u015f\u0131nda bildi\u011fimiz asans\u00f6r sisteminin ayn\u0131s\u0131. O ufak fark ise \u015fu ki bu asans\u00f6r\u00fcn Taprobane \u00fclkesindeki Sri Kanda Da\u011f’\u0131 ile 40000 km yukar\u0131daki yapay bir uydu aras\u0131nda gidip gelmesi gerekiyor.<\/p>\n Burada belirtmekte fayda var. Fikir ilk bak\u0131\u015fta inan\u0131lmaz gibi gelebilir bana biraz hayalperest\u00e7e gelmi\u015fti en az\u0131ndan ama burada devreye hemen Clarke giriyor ve bence en iyi oldu\u011fu \u015feyi yap\u0131p teknik sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcy\u00fcr. Kitab\u0131 okurken Clarke sizi o asans\u00f6r\u00fcn yap\u0131m\u0131ndan sorumlu proje grubunun bir par\u00e7as\u0131 gibi hissettirmeyi ba\u015far\u0131yor. Ba\u015flang\u0131\u00e7tan sonuna kadar projede kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmas\u0131 olas\u0131 problemleri belirleyip bunlara ak\u0131lc\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler getiriyor. \u00d6yle ki ba\u015flang\u0131\u00e7ta yap\u0131lmas\u0131 imkans\u0131z gibi g\u00f6z\u00fcken uzay asans\u00f6r\u00fc kitab\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru ula\u015f\u0131labilir g\u00f6z\u00fckmeye ba\u015fl\u0131yor. Hatta zaman zaman bu \u00e7ok mant\u0131kl\u0131 neden bu yap\u0131lm\u0131yor ki derken bulabiliyorsunuz kendinizi.<\/p>\n Arthur Clarke’\u0131n bence en g\u00fc\u00e7l\u00fc yan\u0131 teknik konularadaki bilgisi. Kitab\u0131 okurken yazar\u0131n neden bahsetti\u011fini bildi\u011fini hissedibiliyorsunuz. Arthur Clarke’\u0131n bilim adam\u0131 ki\u015fili\u011fini g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nca bu beklenebilir bir durum san\u0131r\u0131m ama beni yine de etkilemeyi ba\u015fard\u0131. \u015e\u00f6yle s\u00f6yleyeyim bir Clarke kitab\u0131 okurken bilim<\/b> kurgu kitab\u0131 okudu\u011funuzun fark\u0131na var\u0131yorsunuz. Clarke bir sorunu \u015fu anda gelecekteyiz teknoloji \u00e7ok geli\u015fti her\u015feyi yapabilen s\u00fcper aletlerimiz var diyerek \u00e7\u00f6zmek yerine, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn arkas\u0131ndaki bilimsel ger\u00e7e\u011fi az da olsa okuyucuyla payla\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir yazar gibi g\u00f6z\u00fckt\u00fc benim g\u00f6z\u00fcme. Bu durum ho\u015f oldu\u011fu kadar benim gibi Clarke’\u0131n tarz\u0131na al\u0131\u015fmam\u0131\u015f olanlar i\u00e7in s\u0131rad\u0131\u015f\u0131. Zaman zaman kitab\u0131 okurken kendinizi makale okur ya da bilimsel bir konferansta gibi hissederseniz \u015fa\u015f\u0131rmay\u0131n. Clarke’\u0131n bu teknik tarz\u0131n\u0131 \u015fimdilik al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k deyip b\u0131rakay\u0131m ileride daha fazla kitab\u0131n\u0131 okursam(ki okumay\u0131 planl\u0131yorum) tekrardan d\u00f6nerim.<\/p>\n Kitaba tekrar d\u00f6nelim kitap yakla\u015f\u0131k olarak 22. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131nda ba\u015fl\u0131yor. Olaylar, Vannevar Morgan isimli \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n en \u00f6nde gelen in\u015faat m\u00fchendislerinden birinin hayat\u0131n\u0131n en \u00f6nemli projesini yapmak i\u00e7in Sri Kanda Da\u011f\u0131’n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 Taprabone \u00fclkesine gelmesiyle ba\u015fl\u0131yor. Morgan’\u0131n bu da\u011f\u0131 se\u00e7mesinin co\u011frafi, iklimsel, bilimsel olmak \u00fczere y\u00fczlerce sebebi var. Uzay asans\u00f6r\u00fcn\u00fcn in\u015fa edebilece\u011fi D\u00fcnya \u00fczerindeki en uygun ve tek yer olan Sri Kanda Da\u011f’\u0131n\u0131n D\u00fcnya’da halen var olan ender dindar insanlardan Budist ke\u015fi\u015flerinin evi olmas\u0131 ise Morgan’\u0131n \u015fanss\u0131zl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n Yukar\u0131daki gibi bir giri\u015fe sahip olan kitap buradan sonra kabaca \u00fc\u00e7 ana b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131labir: Uzay asans\u00f6r\u00fcn\u00fcn yap\u0131laca\u011f\u0131 yerin se\u00e7imi, asans\u00f6r\u00fcn yap\u0131m\u0131, asans\u00f6rde mahsur kalan ekip i\u00e7in yap\u0131lan kurtarma operasyonu.<\/p>\n \u0130lk b\u00f6l\u00fcmde Clarke’\u0131n kendi deyimiyle “Durdurulamaz bir g\u00fc\u00e7, yerinden oynamayan bir nesneyle kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 zaman ne olur?” sorusuna cevap ar\u0131yoruz. Kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kan zorluklar kar\u015f\u0131s\u0131nda asla pes etmeyen, y\u0131ld\u0131zlara ula\u015fma hayalini ger\u00e7ekle\u015fitirmeye \u00e7al\u0131\u015fan bir bilim adam\u0131 ile binlerce y\u0131ll\u0131k evlerini korumaya \u00e7al\u0131\u015fan ke\u015fi\u015flerin m\u00fccadelesini anlat\u0131yor ilk b\u00f6l\u00fcm. Benim en sevdi\u011fim b\u00f6l\u00fcm buras\u0131yd\u0131. Bunun sebebi de Clarke’\u0131n bu k\u0131sm\u0131 anlat\u0131rken 2000 y\u0131l \u00f6nceki Kral Kalidasa ve Sri Kanda ke\u015fi\u015fleri aras\u0131ndaki m\u00fccadeleyle Morgan’\u0131n hikayesini paralel bi\u00e7imde anlatmas\u0131. Burada hikayeler aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015fler \u00f6zellikle g\u00fczeldi. Ayr\u0131ca genelde teknik konulara a\u011f\u0131rl\u0131k veriyormu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen Clarke, istedi\u011finde gayet g\u00fczel kurgular ve karakterler yaratabilece\u011fini de g\u00f6stermek istemi\u015f sanki bu k\u0131s\u0131mda. Bu k\u0131s\u0131mdaki eksiklik en az\u0131ndan benim i\u00e7in k\u0131sa olmas\u0131yd\u0131. Kral Kalidasa’n\u0131n hikayesini biraz daha okumaya hay\u0131r demezdim a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. Clarke burada okurun a\u011fz\u0131na bir parmak bal \u00e7al\u0131p b\u0131rakm\u0131\u015f gibi geldi bana.<\/p>\n \u0130kinci b\u00f6l\u00fcme gelince kitab\u0131n san\u0131r\u0131m en ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fu k\u0131s\u0131m bu. Bunun sebebi de daha \u00f6nce belirtti\u011fim gibi Clarke’\u0131n bilim kurgunun bilim k\u0131sm\u0131na hakim olmas\u0131. Bu b\u00f6l\u00fcmde teknolojik geli\u015fmeler Clarke’\u0131n hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn gerisinde oldu\u011fu i\u00e7in Clarke hayata ge\u00e7iremedi\u011fi projesini anlatm\u0131\u015f gibi sanki. Tamamen benim hayal g\u00fcc\u00fcm de olabilir ama Clarke’\u0131n hayat\u0131na biraz g\u00f6z att\u0131m ve bence Vannevar Morgan karakteriyle kendisini anlatm\u0131\u015f yazar. Bu benim \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131m tamamen yanl\u0131\u015f olabilir ya da Clarke bunu do\u011frulayan ya da yalanlayan bir \u015feyler s\u00f6ylediyse bile haberim yok.<\/p>\n Son b\u00f6l\u00fcm hakk\u0131nda ise Clarke bize duygusal ve tatmin edici bir son vermi\u015f demekten fazlas\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeyece\u011fim.<\/p>\n Kitab\u0131n be\u011fenmedi\u011fim taraflar\u0131na gelince kitapta Y\u0131ld\u0131zplan\u00f6r\u00fc isimli bence kitaptan tamamen alakas\u0131z bir b\u00f6l\u00fcm var. Bu b\u00f6l\u00fcmde insanl\u0131\u011f\u0131n kendi d\u0131\u015f\u0131ndaki ilk zeki ya\u015fam formuyla temaslar\u0131 anlat\u0131l\u0131yor ki kitab\u0131n konusuyla uzaktan yak\u0131ndan alakas\u0131 yok. Bu b\u00f6l\u00fcm o kadar e\u011freti duruyor ki sanki Arthur Clarke haz\u0131r elim de\u011fmi\u015fken uzayl\u0131larla da bir ileti\u015fime ge\u00e7eyim de o da aradan \u00e7\u0131ks\u0131n deyip bu b\u00f6l\u00fcmleri yazm\u0131\u015f gibi. Bir ara bu b\u00f6l\u00fcmlerin kitab\u0131n aras\u0131na kar\u0131\u015fm\u0131\u015f olabilece\u011fini dahi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm :).<\/p>\n Arthur Clarke hakk\u0131nda fikir sahibi olmak, yaz\u0131m tarz\u0131n\u0131 g\u00f6rmek k\u0131saca Clarke okumaya ba\u015flamak i\u00e7in uygun bir kitap gibi g\u00f6z\u00fckt\u00fc bana Cennetin \u00c7e\u015fmeleri.<\/p>\n Yaz\u0131y\u0131 forum b\u00fcnyesinde okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n <\/p>\n Tek kelimeyle MUAZZAM’d\u0131.<\/b><\/p>\n Sadece bunu s\u00f6yleyip ge\u00e7ilmeyi hak etmiyor tabi, biraz bahsedelim bakal\u0131m(biraz m\u0131?) \u00d6ncelikle kitab\u0131n \u00e7evrilece\u011fi haberini ald\u0131\u011f\u0131mdan beri b\u00fcy\u00fck bir merakla bekledi\u011fim bir kitapt\u0131 Locke Lamora\u2019n\u0131n Yalanlar\u0131. Bunda Rothfuss\u2019un ve yabanc\u0131 okurlar\u0131n yorumlar\u0131 etkiliydi tabi. \u00c7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz da ald\u0131m okudum ve ne diyebilirim ki BA-YIL-DIM!<\/b>…Ger\u00e7ekten de t\u00fcm \u00f6vg\u00fcleri hak ediyor.<\/p>\n Bir kere yarat\u0131lan atmosfer \u015fahane. Yazar al\u0131\u015f\u0131lageldik d\u00fcnya\u2019lardan olduk\u00e7a farkl\u0131 bir d\u00fcnya yaratm\u0131\u015f. Ger\u00e7i Sanderson ya da Rothfuss\u2019un ki gibi en ince ayr\u0131nt\u0131s\u0131na kadar \u201ckendine \u00f6zg\u00fc\u201d bir evren ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya de\u011filiz. Kitab\u0131n ge\u00e7ti\u011fi Camorr \u015fehri bildi\u011fimiz orta \u00e7a\u011f Venedik\u2019ine benzer bir \u015fehir. Ama yazar bu \u015fehri \u00f6yle bir anlatm\u0131\u015f, \u00f6yle g\u00fczel tasvir etmi\u015f ki (\u00f6zellikle Sahtefer ve cam kule\u2019ler tasvirleri inan\u0131lmaz) hayran kalmamak elde de\u011fil. Bu y\u00fczden bir nevi “\u015fehir fantezisi” t\u00fcr\u00fcne daha yak\u0131n bir evren yarat\u0131lm\u0131\u015f diyebiliriz.<\/p>\n Gelelim Locke karakterine. Kvothe\u2019den sonra bu kadar benimseyece\u011fim ve sevebilece\u011fim bir karakter daha \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 sanmazd\u0131m, ger\u00e7ekten \u00e7ok sevdim. Kitap ilk \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda \u201cR\u00fczgar\u0131n Ad\u0131\u201d ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ranlar ve ana karakterlerinin \u00e7ok benzer oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde yorumlar olmu\u015f. Kat\u0131lamayaca\u011f\u0131m, fazla alakalar\u0131 yok a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. Sadece ikisi de yetim ve ikisi de sahte bir \u015fehir efsanesi<\/i> yarat\u0131yorlar. Bu a\u00e7\u0131dan benzer olabilirler ama bunun d\u0131\u015f\u0131nda pek ortak noktalar\u0131 yok diyebilirim.<\/p>\n (Bu bahsetti\u011fim \u015fehir efsanesi olay\u0131 kitapta \u015fu sekilde anlat\u0131l\u0131yor ki buna \u00e7ok g\u00fcl\u00fcyorum.. Peki Locke\u2019u \u00f6zel yapan ne?..\u00c7o\u011fu fantezi roman kahraman\u2019lar\u0131n\u0131n aksine s\u00fcper g\u00fc\u00e7leri ya da b\u00fcy\u00fc yapma gibi yetenekleri yok ama doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131kta, sahtekarl\u0131kta ve soylular\u0131 elinde oynatarak soyup so\u011fana \u00e7evirmede \u00fcst\u00fcne tan\u0131nmayan biri. Centilmen Pi\u00e7’ler (bu ne harika bir isimdir!) ile birlikte ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi oyunlar\u0131 ve dalavereleri okurken a\u011fz\u0131n\u0131z a\u00e7\u0131k kal\u0131yor(benim \u00e7o\u011fu zaman hi\u00e7 kapanmad\u0131! Locke d\u0131\u015f\u0131nda ki karakterler de harika, \u00f6zelikle Jean, B\u00f6cek ve Gri Kral\u2019a bay\u0131ld\u0131m.<\/p>\n Jean de tek ba\u015f\u0131na roman \u00e7\u0131kart\u0131lacak kadar efsane biri, hayran olacaks\u0131n\u0131z kendisine diyeyim sadece, ba\u015fka bir \u015fey s\u00f6ylemeyeyim. \u00d6zellikle bir “…Jean gelene kadar”<\/i> olay\u0131 var ki a\u011flat\u0131r.. Kitap ayr\u0131ca bir kurgu harikas\u0131. B\u00f6l\u00fcm i\u00e7lerine serpi\u015ftirilen Locke\u2019un \u00e7ocuklu\u011funu ve Camorr \u015fehri\u2019nin tarihini anlatan k\u00fc\u00e7\u00fck ARA<\/i>\u2019lar kitaba renk kat\u0131yor. Ama bu durum bazen \u00e7ok can s\u0131k\u0131c\u0131 olabiliyor tabi, hikaye\u2019nin baz\u0131 k\u0131r\u0131lma anlar\u0131n\u0131 soluksuz bir \u015fekilde okurken birden alakas\u0131z bilgilere mahsur kalacak \u015fekilde araya giren b\u00f6l\u00fcmler kopukluk yarat\u0131yor. Bu olur olmad\u0131k yerde araya giren b\u00f6l\u00fcmler d\u0131\u015f\u0131nda kitap\u2019ta ger\u00e7ekten haddinden fazla tasvir ve \u015fehir-lord ismi c\u00fcmb\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fc var. Bazen paragraflarca Camorr \u015fehri\u2019nin havas\u0131ndan suyundan, d\u00fck ve lord’lar\u0131n dan bahsediliyor, okurken s\u0131k s\u0131k \u201cTamam \u00e7ok g\u00fczel de yeter art\u0131k bu kadar bilgi konuya gel\u201d dedi\u011fimi hat\u0131rl\u0131yorum.<\/p>\n Hikaye i\u00e7inde bir \u00e7ok s\u00fcrpriz de bar\u0131nd\u0131r\u0131yor, \u00f6zellikle ortalara do\u011fru bir ters-k\u00f6\u015fe olay\u0131 var ki ap\u0131\u015f\u0131p kal\u0131yorsunuz ve Locke\u2019un ondan sonra yapt\u0131klar\u0131n\u0131 \u201cnormal\u201d kar\u015f\u0131lamaya ba\u015fl\u0131yorsunuz.<\/p>\n Ve final\u2026cidden \u00e7ok iyiydi. Bu arada kitap boyunca Locke\u2019un a\u015f\u0131k oldu\u011fu bir k\u0131z\u2019dan bahsediliyor, acaba kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar m\u0131 diye \u00e7ok bekledim ama sonra\u2019dan \u00f6\u011frendim ki serinin 3. kitab\u0131 olan “Republic Of Thieves”<\/i> de kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yormu\u015f.<\/p>\n Son olarak anlat\u0131m\u0131, mizah\u0131 ve karakterleriyle kitap ger\u00e7ekten \u00e7ok iyiydi. Umar\u0131m 2. kitap olan “K\u0131z\u0131l G\u00f6kler alt\u0131nda K\u0131z\u0131l Sular”<\/i> da k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7evrilir ve okuruz.<\/b><\/p>\n \u015eiddetle tavsiye ediyorum. Yaz\u0131y\u0131 forum b\u00fcnyesinde okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n <\/p>\n Ne yaz\u0131k ki \u00e7ok yava\u015f okuma huyum y\u00fcz\u00fcnden 150. sayfaya gelebildim ancak. Harika bir \u00e7evirisi var bu eserin, \u00f6ncelikle \u00dcmit Tosun<\/b>‘a te\u015fekk\u00fcr etmek laz\u0131m. Sonra \u0130thaki<\/b> ailesine tabi, \u00e7ok g\u00fczel bir edisyon olmu\u015f: S\u0131f\u0131r hata. “\u00d6z\u00fcnde,” diye ba\u015flad\u0131 M\u00fcd\u00fcr, “bokanovskile\u015ftirme bir dizi geli\u015fmeyi \u00f6nleme i\u015flemini kapsamaktad\u0131r. Normal b\u00fcy\u00fcmeyi engelledi\u011fimizde paradoksal bi\u00e7imde yumurta, tomurcuklanarak tepki g\u00f6sterir.” (s. 27) “Bu da,” diye veciz bir ifadeyle ekledi M\u00fcd\u00fcr, “mutluluk ve erdemin s\u0131rr\u0131d\u0131r -yapmak zorunda oldu\u011fun \u015feyi sevmek. T\u00fcm \u015fartland\u0131rmalar\u0131n amac\u0131 budur: insanlara, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz toplumsal yazg\u0131lar\u0131n\u0131 sevdirmek.”<\/i> (s. 39)<\/p>\n \u0130nsano\u011flu do\u011fal olandan tiksinmeye ba\u015flam\u0131\u015f tamamen metala\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Her \u015fey bir \u00fcretim ve t\u00fcketim devri i\u00e7inde s\u00fcr\u00fcp gider. Makine t\u0131k\u0131r t\u0131k\u0131r i\u015fler. Her \u00e7ark\u0131n tek bir g\u00f6revi vard\u0131r. O \u00e7ark\u0131n kendi g\u00f6revi d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir \u015feye kar\u0131\u015fmas\u0131na izin verilmez. Kimse farkl\u0131 bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcnemez, ya\u015fayamaz. Kimse i\u00e7 g\u00fcd\u00fclerine kulak veremez. Do\u011fal olan yok olmu\u015ftur. Herkes yapay ve kendisi i\u00e7in belirlenmi\u015f bir hayat\u0131 ya\u015far.<\/p>\n T\u00fcm \u015fartland\u0131rmalar ve soma<\/i>n\u0131n yan\u0131nda bir de din vard\u0131r. Zorunlu olarak kat\u0131l\u0131nmas\u0131 gereken dini ayinler vard\u0131r. Bu ayinlerde ilahi benzeri rtimik m\u00fczikler ve t\u00f6rensel hareketler vard\u0131r. Ayinler s\u0131ras\u0131nda insanlara daha y\u00fcce bir varl\u0131\u011f\u0131n g\u00fcc\u00fc hissettirilir: Ford. San\u0131r\u0131m seri \u00fcretim ve t\u00fcketim d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ba\u015flatan ki\u015fi olarak onu tanr\u0131 saymalar\u0131 \u00e7ok garip de\u011fil. Kitab\u0131n bu k\u0131sm\u0131ndaki ayinsel s\u00f6z ve haraketler yery\u00fcz\u00fcnde inan\u0131lan bir \u00e7ok dinde mevcut. Bu a\u00e7\u0131dan Aldous Huxley<\/b> ac\u0131mas\u0131z bir din ele\u015ftirisi sunuyor; dinin insanlar\u0131 uyu\u015fturan, onlar\u0131 kurulu d\u00fczene kar\u015f\u0131 durmaktan meneden g\u00fcc\u00fcn\u00fc ortaya koyuyor.<\/p>\n “Birey hissederse, topluluk sendeler,” dedi Lenina.<\/i> (s. 132)<\/p>\n Bireyselle\u015fmenin, hissetmenin yok edildi\u011fi bir d\u00fcnya tasavvuru Aldous Huxley<\/b>‘ninki. Toplumun varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in birey feda ediliyor. \u00dcretimin devam etmesi i\u00e7in \u015fartland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ihtiyac\u0131n s\u00fcrmesi gerekiyor. Birey farkl\u0131 bir \u015fey hisseder veya arzu ederse sistem bozulur. Bu y\u00fczden duygusal m\u00fclkiyet bile ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f. Kimsenin a\u015f\u0131k olmas\u0131na, birine ba\u011flanmas\u0131na izin yok. \u00c7ocuklar k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftan itibaren cinsellikle tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Kimse kimse i\u00e7in \u00f6zel de\u011fil. Kad\u0131nlar\u0131n b\u0131rak\u0131n evlenmeyi, uzun s\u00fcre tek bir erkekle beraber olmas\u0131 ay\u0131p say\u0131l\u0131yor: “Herkes, herkese aittir.”<\/i><\/p>\n Al\u0131nt\u0131 yapan Lenina, “Ge\u00e7mi\u015f ve gelecek, beni hasta edecek,” dedi. “Bir gram\u0131m\u0131 al\u0131r\u0131m, \u00f6yleyse var\u0131m.” An\u0131 ya\u015famaya odaklanm\u0131\u015f bir insanl\u0131k. Ge\u00e7mi\u015fle ba\u011flar\u0131 yok \u00e7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir \u015fey onlara ait de\u011fil, hi\u00e7bir \u015fey onlar i\u00e7in \u00f6zel de\u011fil. Hat\u0131ralar, \u00f6zel anlar yok. Gelece\u011fe dair umut beslemek yok, \u00e7\u00fcnk\u00fc yazg\u0131lar\u0131 belirlenmi\u015f, herkes gelece\u011fini biliyor. Sadece ya\u015fanan an var. D\u00fc\u015f\u00fcnme, dert etme, \u00fcmitlenme, endi\u015felenme, bir soma<\/i> al gitsin: Bu \u015fartland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f hayat\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir de vah\u015filer var. “Medeniyet”ten uzakta diledikleri gibi ya\u015f\u0131yorlar. Onlar \u00fcretilmiyor do\u011fuyorlar; \u015fartland\u0131r\u0131lm\u0131yorlar; seviyorlar, ba\u011flan\u0131yorlar, anne oluyorlar, evleniyorlar; uyu\u015fturulmuyorlar; neye isterlerse ona inan\u0131yorlar, nas\u0131l isterlerse \u00f6yle ibadet ediyorlar. Roman\u0131n dilinin \u00e7ok etkileyici oldu\u011funu s\u00f6ylemeliyim. 71. sayfada ba\u015flayan ve 87’de biten ve biti\u015fe do\u011fru m\u00fcthi\u015f h\u0131zlanan ge\u00e7i\u015fli bir b\u00f6l\u00fcm var ki daha evvel b\u00f6ylesini okumam\u0131\u015ft\u0131m: “Ger\u00e7ek maroken taklidi.”<\/i><\/p>\n “\u015eimdi D\u00fcnya Devleti’miz var. Ford G\u00fcn\u00fc bayramlar\u0131m\u0131z, Cemaat \u0130lahileri ve Dayan\u0131\u015fma Ayinleri’miz var.”<\/p>\n “Ford’um, nas\u0131l da nefret ediyorum bu adamlardan!” diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu Bernard Marx.<\/p>\n “Cennet denen bir \u015fey vard\u0131; ama yine de b\u00fcy\u00fck miktarlarda alkol t\u00fcketirlerdi.”<\/p>\n “Et muamelesi yap\u0131yorlar, et muamelesi.”<\/p>\n “Ruh dedikleri bir \u015fey vard\u0131, bir de \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck denen bir \u015fey.”<\/p>\n “Henry’ye sorsana nereden alm\u0131\u015f.”<\/p>\n “Fakat morfin ve kokain kullan\u0131rlard\u0131.”<\/p>\n “Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc, Lenina da kendisini et par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyor.”<\/p>\n “F.S. 178 y\u0131l\u0131nda ikibin tane eczac\u0131 ve biyo-kimyager maa\u015fa ba\u011fland\u0131.”<\/p>\n Bernard Marx’i g\u00f6stererek, “Ger\u00e7ekten de surat\u0131 as\u0131k g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor,” dedi Sosyal Belirleme Yard\u0131mc\u0131s\u0131.<\/p>\n “Alt\u0131 y\u0131l sonra ticari \u00fcretime ge\u00e7ildi. M\u00fckemmel uyu\u015fturucu \u00fcretiliyordu.”<\/p>\n “Bernard’a sata\u015fal\u0131m.”<\/p>\n “Gev\u015feticiydi, uyu\u015fturuyordu ve keyifli hal\u00fcsinasyonlar sa\u011fl\u0131yordu.”<\/p>\n “Somurt Marx, somurt.” Omzuna inen tokatla irkilip yukar\u0131 bakt\u0131. Henry Foster ay\u0131s\u0131n\u0131n ta kendisiydi. “Sana bir gram soma laz\u0131m.” Yaz\u0131y\u0131 forum b\u00fcnyesinde okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n <\/p>\n E\u015flik \u015fark\u0131s\u0131<\/a><\/p>\n Bu kitab\u0131 okumak bir ayr\u0131cal\u0131kt\u0131.<\/p>\n Korkuttu\u011fu i\u00e7in, \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, merak uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ama en \u00e7ok da hayat\u0131mda tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m en sap\u0131k zihinle saatler ge\u00e7irmeme olanak sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bir ayr\u0131cal\u0131kt\u0131 bu kitab\u0131 okumak. Tek ba\u015f\u0131na sapk\u0131nl\u0131k bir yazar\u0131 de\u011ferli k\u0131lmaz elbette, bu y\u00fczden Lovecraft\u2019 \u0131n, onu alelade bir caniden \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131 k\u0131lacak kadar y\u00fcksek bir meziyete sahip oldu\u011funu s\u00f6ylemek gerekir.<\/p>\n Bu meziyet, onun, karakteri i\u00e7indeki her noktay\u0131 ayr\u0131 birer canavara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesine, akl\u0131n\u0131n dehlizlerinde dola\u015fan her endi\u015feyi bizler i\u00e7in bir kabusa \u00e7evirmesine, k\u0131saca Cthulhu mitini olu\u015fturmas\u0131na olanak sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Denizler alt\u0131nda bir \u00f6l\u00fcm uykusuna yatm\u0131\u015f, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015flerde bize kabuslar haz\u0131rlayan Cthulhu, asl\u0131nda Lovecraft\u2019 \u0131n kendisidir. Annesinin ifadesiyle y\u00fcz\u00fcne bak\u0131lmayacak kadar \u00e7irkin bu adam, kendi g\u00f6zlemleriyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmaya de\u011fmeyecek kadar basit ve aciz insanlara en az Cthulhu kadar uzakt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc. Ve bu yaln\u0131z ve uzak adam\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 meziyet, b\u00fct\u00fcn o mesafeyi anlams\u0131z k\u0131lacak kadar g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n Bu y\u00fczden \u015fa\u015f\u0131r\u0131lmamas\u0131 gerekir onun kitaplar\u0131nda s\u0131k\u00e7a rastlanabilecek, \u201cY\u00fcce Eskileri \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131 ayinleri i\u00e7in insanlar\u0131 kurban eden zenciler\u201d den yahut \u201c\u00c7arp\u0131k suratl\u0131 mo\u011fol g\u00f6\u00e7menler\u201d den bahseden sat\u0131rlar g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde. Zira her\u015feyden ba\u015fka olan bu adam\u0131n korkusu, kendinden ba\u015fka olan her\u015feye kar\u015f\u0131 bitmeyen bir teyakkuz halindedir ve asla uykuya dalmayacakt\u0131r.<\/p>\n Yaln\u0131zl\u0131\u011fa olan e\u011filimi bu raddeye getirmi\u015ftir Howard Philips Lovecraft\u2019 \u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc. Tak\u0131nt\u0131l\u0131 dehas\u0131, bize kendi hakk\u0131nda bu t\u00fcr ipu\u00e7lar\u0131 b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r, ve onu tan\u0131mam\u0131z hususunda hayli yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur. Zira kendi yaratt\u0131\u011f\u0131 evrene bu derece ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 ve onu yaln\u0131zca kendi be\u011fendi\u011fi haliyle tan\u0131tmak konusunda olan \u0131srar\u0131, bize amac\u0131 do\u011frultusunda ald\u0131\u011f\u0131 kararlara y\u00f6neltilen ele\u015ftirileri pek ciddiye almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Onu tipik bir \u00f6yk\u00fc yazar\u0131ndan farkl\u0131 k\u0131lan bir\u00e7ok \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r. Hikayelerindeki diyaloglar yok denecek kadar azd\u0131r \u00f6rne\u011fin. Ya da ak\u0131l almaz bir canavar\u0131 tasvir ederken bir ilkokul \u00e7ocu\u011funun mahallenin kuduz k\u00f6pe\u011finden bahsedi\u015fini dinliyormu\u015fsunuz hissine kap\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z. Ve bu y\u00f6nleriyle \u00e7ok ele\u015ftirilmi\u015ftir Lovecraft. Ama kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 hakarete varan ele\u015ftirilere bir an olsun kulak asmam\u0131\u015ft\u0131r, s\u00f6ylenenler umrunda bile olmam\u0131\u015ft\u0131r. T\u0131pk\u0131 \u00f6l\u00fcleri diriltmek \u00fczerine olan saplant\u0131s\u0131 koyula\u015ft\u0131k\u00e7a kimseyi dinlemeden mezarlar\u0131n i\u00e7ini bo\u015faltmaya devam eden Herbert West\u2019 in umrunda olmad\u0131\u011f\u0131 gibi.<\/p>\n Lovecraft \u00f6yk\u00fclerinden olu\u015fan Cthulhu\u2019nun \u00c7a\u011fr\u0131s\u0131 adl\u0131 derleme, \u00f6zellikle bahsedilmesi gereken bir husus bu evreni tan\u0131mak isteyenler i\u00e7in. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kitap, asl\u0131nda evrenin bizim d\u00fcnyam\u0131za yak\u0131n taraflar\u0131ndan ba\u015fl\u0131yor ve bize uzak olan bu evrenin as\u0131l merkezine do\u011fru devam ediyor. Evrenin k\u00f6\u015felerinden ba\u015fl\u0131yor onu anlatmaya diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu evrenin merkezinde Y\u00fcce Eskiler var.<\/p>\n Ve ger\u00e7eklik dedi\u011fimiz bu ortak hayale kendimizi fazlas\u0131yla kapt\u0131rm\u0131\u015f olan bizler, ne R’lyeh’deki evinde d\u00fc\u015f g\u00f6rerek bekleyen \u00f6l\u00fc Cthulhu\u2019 dan haberdar\u0131z, ne de onu uyand\u0131r\u0131p Arz\u2019 a d\u00f6nd\u00fcrmeyi ama\u00e7layan Cthulhu mezhebinden. \u201cCthulhu\u2019 nun \u00c7a\u011fr\u0131s\u0131\u201d ve \u201cInsmouth \u00dczerindeki G\u00f6lge\u201d adl\u0131 \u00f6yk\u00fclerin bize bahsetti\u011fi gizemler, sahip olan ki\u015filerin \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebebiyet verebilecek kadar tehlikeli bilgiler \u00e7\u00fcnk\u00fc. Karanl\u0131\u011f\u0131n kalbine yolculuk yapm\u0131\u015f ki\u015filerin a\u011fz\u0131ndan anlat\u0131lm\u0131\u015f bu son hikayelere haz\u0131r olmak i\u00e7in kitab\u0131n ba\u015f\u0131na do\u011fru d\u00f6nmek gerekiyor a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131.<\/p>\n \u0130lk \u00f6yk\u00fcler bu a\u00e7\u0131dan daha yak\u0131n d\u00fcnyam\u0131za. Bizim korkular\u0131m\u0131z onlar \u00e7\u00fcnk\u00fc bir bak\u0131ma. Sebeplerini bilmedi\u011fimiz anomaliler, g\u00f6zlerimizi kapatabilme \u015fans\u0131n\u0131 bulabildi\u011fimiz endi\u015feler var \u201cRandolpf Carter\u2019 \u0131n \u0130fadesi\u201d nde ve \u201cYabanc\u0131\u201d da. Ard\u0131ndan ba\u015fkalar\u0131n\u0131n s\u0131rad\u0131\u015f\u0131l\u0131klar\u0131ndan \u00f6rnekler veriyor anlat\u0131c\u0131 bize.<\/p>\n \u201cErich Zann\u201d \u0131n e\u015fsiz ve kayna\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmenin bile t\u00fcyleri \u00fcrpertece\u011fi m\u00fczi\u011fini dinlemek bu durumu \u00e7ok g\u00fczel ifade ediyor. \u201cHerbert West\u201d ile tan\u0131\u015fmak da t\u0131pk\u0131 \u00f6nceki \u00f6yk\u00fc bilinmeyene vak\u0131f insanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan haberdar olmak anlam\u0131na geliyor, bir fazlayla belki, bu defa konu al\u0131nan bir sanat\u00e7\u0131n\u0131n m\u00fczi\u011fe olan tutkusu de\u011fil, bir doktorun \u00f6l\u00fcleri diriltme saplant\u0131s\u0131.<\/p>\n Ve hatta \u201cPickman\u2019 \u0131n Modeli\u201d ni okudu\u011fumuzda ba\u015f\u0131m\u0131za gelen de bu. Buradaki n\u00fcans, belki de \u00f6yk\u00fclerin bize ipin ucunu gittik\u00e7e daha fazla vermeye ba\u015flamas\u0131ndan ibaret. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cDuvarlardaki Fareler\u201d i okuyunca g\u00f6r\u00fcyoruz ki, belki de ipin ucunudan yakalamak isteyen biz de\u011filiz, bizi ba\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fan birileri var sat\u0131rlar\u0131n i\u00e7inde.<\/p>\n Dost K\u00f6rpe\u2019 nin ustaca se\u00e7imleri belki de bu y\u00fczden \u00f6nemlidir Lovecraft\u2019 \u0131n evreniyle benim gibi yeni tan\u0131\u015fan kimseler i\u00e7in. Ya\u015fananlar\u0131 i\u00e7selle\u015ftirmenin bir \u015fekilde m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu bu hikayeler, okuyan\u0131 h\u0131zla i\u00e7ine \u00e7ekiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc. Bir an oluyor, hayat\u0131n\u0131z boyunca d\u0131\u015f\u0131n\u0131 hi\u00e7 g\u00f6rememi\u015f oldu\u011funuz bir \u015fatoda bir ba\u015fka g\u00fcne uyan\u0131yorsunuz. Ve yaln\u0131z bir adam\u0131n kendinden \u00f6lesiye korku\u015funu ya\u015f\u0131yorsunuz. Bir an oluyor, bir an olsun d\u00fc\u015f\u00fcnmenin dahi insan\u0131 \u00e7\u0131ld\u0131rtmaya yetece\u011fi varl\u0131klarla anla\u015fmalar yap\u0131yorsunuz; sadece ger\u00e7e\u011fe bir ad\u0131m yakla\u015fmak \u00f6zlemiyle. Ve g\u00fc\u00e7ler kazan\u0131yorsunuz. Kah \u00f6l\u00fcm\u00fcn orkestras\u0131yla birlikte \u00e7al\u0131yor, kah yaln\u0131zca korkunun kendisinin hayal edebilece\u011fi resimler \u00e7\u0131kar\u0131yorsunuz ortaya.<\/p>\n Ama ne olursa olsun, gizeme yeterince vak\u0131f oldu\u011funuza inanam\u0131yorsunuz kitab\u0131n sonuna gelinceye kadar. Atalar\u0131n\u0131z\u0131n helak olmas\u0131na neden olmu\u015f meraklar uyan\u0131yor i\u00e7inizde. K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn onlara musallat oldu\u011fu topraklara geri d\u00f6n\u00fcyorsunuz s\u0131rf, i\u00e7iniz sizi oraya \u00e7ekti\u011fi i\u00e7in. Ve ba\u015f\u0131n\u0131za geleceklerden habersiz dal\u0131yorsunuz belki de sonunuz olacak karanl\u0131k topraklara.<\/p>\n Unutmadan, e\u011fer u\u011fursuz bir hakikat kendini g\u00f6stermediyse hala, kitab\u0131n k\u00fcnye bilgilerine -umar\u0131m- buradan<\/b><\/a> ula\u015fabilirsiniz.<\/p>\n Yaz\u0131y\u0131 forum b\u00fcnyesinde okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n <\/p>\n Hi\u00e7 sevmedim, zerre tavsiye etmiyorum.<\/p>\n Ottoman mahlas\u0131n\u0131 kullanan gen\u00e7 (1988 do\u011fumlu) bir yazar\u0131n(?) ilk ve tek kitab\u0131 \u00c7ay Ka\u015f\u0131\u011f\u0131. Aylar \u00f6nce, yeni T\u00fcrk yazarlar ke\u015ffetme heyecan\u0131ma yenik d\u00fc\u015ferek ald\u0131\u011f\u0131m kitab\u0131 bir ka\u00e7 g\u00fcn evvel bitirdim. Ve ben bu kitab\u0131 hi\u00e7 sevmedim.<\/p>\n Neden ona dair bir yorum yazd\u0131\u011f\u0131ma gelirsek: Bir kitab\u0131 neden sevmedi\u011fimi belirtmek zihin a\u00e7\u0131c\u0131 ve gerekli bir eylemdir benim i\u00e7in.<\/p>\n Kitap Stephan Brooks ad\u0131nda bir felsefe profes\u00f6r\u00fcn\u00fcn bir sabah daha \u00f6nce g\u00f6rmedi\u011fi bir yerde uyanmas\u0131yla ba\u015fl\u0131yor. Staphan kendisine ait olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 pek hat\u0131rlayamad\u0131\u011f\u0131 bu evde uyand\u0131\u011f\u0131nda evi darmada\u011f\u0131n\u0131k buluyor, duvarda t\u0131rnak izleri, zihninde bir kad\u0131n \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 var. Stephan evinin neden da\u011f\u0131n\u0131k oldu\u011funu, kap\u0131s\u0131n\u0131n neden k\u0131r\u0131k oldu\u011funu hat\u0131rlam\u0131yor. Hatta o g\u00fcn\u00fcn pazar oldu\u011funu bile hat\u0131rlam\u0131yor ve \u00fcniversiteye ders vermeye gidiyor.<\/p>\n G\u00fcn ilerledik\u00e7e i\u015fler daha da kar\u0131\u015f\u0131yor ve iki farkl\u0131 mafya daha \u00f6nce bor\u00e7 olarak verdikleri birer milyon dolar\u0131 Stephan’dan geri istiyor; bir hafta i\u00e7inde bu paray\u0131 \u00f6demezse onu \u00f6ld\u00fcreceklerini s\u00f6yl\u00fcyorlar. Stephan bir yandan kim olduklar\u0131n\u0131 bilmedi\u011fi kad\u0131nlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor, bir yandan annesinin hastal\u0131\u011f\u0131 ile u\u011fra\u015f\u0131yor. Her \u015fey belirsiz, sanki bir sanr\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc; olaylar ger\u00e7ekle hayal aras\u0131nda bir yerde ger\u00e7ekle\u015fiyor. Stephan kafas\u0131n\u0131n i\u00e7inde biriyle konu\u015fuyor. Babas\u0131na dair k\u00f6t\u00fc an\u0131lar\u0131 depre\u015fiyor. Bir \u00e7ocu\u011fu oldu\u011funu \u00f6\u011freniyor. E\u015fini bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor vs.<\/p>\n Tabi Stephan’\u0131n akl\u0131n\u0131 en \u00e7ok me\u015fgul eden \u015feyse “\u00e7ay ka\u015f\u0131\u011f\u0131”. Olur olmaz yerde “Acaba burada \u00e7ay ka\u015f\u0131\u011f\u0131 var m\u0131?” diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor; her \u015feyi, herkesi \u00e7ay ka\u015f\u0131\u011f\u0131na benzetiyor.<\/p>\n Buraya kadar \u00e7ok ilgin\u00e7 bir kitap gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ama \u00f6yle de\u011fil. Anlat\u0131c\u0131 her ne kadar Amerikal\u0131 olsa da T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcne dair olgularla konu\u015fuyor, bu sinir bozucu, hem de \u00e7ok. Roman\u0131n ba\u015f ki\u015fisini bir t\u00fcrl\u00fc kabullenemedim bu y\u00fczden.<\/p>\n S\u00fcrekli tekrarlad\u0131\u011f\u0131 ifadeler var, \u00e7e\u015fitli alanlarda verdi\u011fi (biyoloji, fizik, t\u0131p vs.) ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgiler var ve bunlar Chuck Palahniuk ve Murat Mente\u015f’in yapt\u0131\u011f\u0131 gibi ilgin\u00e7 ve e\u011flenceli de\u011fil, benzetmeler ilgin\u00e7 olmaya \u00e7abalarken t\u00f6kezliyor, anekdotlar yersiz ve s\u0131k\u0131c\u0131, dil zorlama.<\/p>\n Yazar izledi\u011fi \u00fc\u00e7-be\u015f filmden ve okudu\u011fu \u00fc\u00e7-be\u015f kitaptan etkilenerek kendince bir ifade bi\u00e7imi geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ama bu \u00f6yle ham duruyor ki rahats\u0131zl\u0131k veriyor. Ba\u015f ki\u015finin ismi bile \u00e7al\u0131nt\u0131, roman\u0131n sonuna ula\u015f\u0131l\u0131nca anla\u015f\u0131l\u0131yor ki bu ba\u015f ki\u015finin ismi, romanla benzer konuya sahip iyi bilinen bir filmden al\u0131nma. Buna selam verme mi denir \u00e7alma m\u0131 denir bilmiyorum.<\/p>\n Olaydan olaya atlan\u0131yor, ilgin\u00e7 olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen roman ki\u015fileri (dev gibi iri yar\u0131 bir katil, c\u00fcceden de k\u0131sa bir mafya babas\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcz karde\u015f tetik\u00e7iler vs.) bu olaylara dahil oluyor. Cinsellik, k\u00fcf\u00fcr, \u015fiddet, hareket odakl\u0131 sahneler kitab\u0131n i\u00e7inde ham bir \u015fekilde y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f. San\u0131r\u0131m gen\u00e7 yazar\u0131m\u0131z, bunlar\u0131 kullan\u0131rsa \u00e7ok satan bir roman olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131\u015f; ama unuttu\u011fu bir (\u00e7ok) \u015fey var ki bu \u00f6\u011feler iyi bir \u015fekilde i\u015flenir ve birbiriyle do\u011fru oranda birle\u015ftirilirse \u00e7ok satan bir kitap elde edilir.<\/p>\n Yukar\u0131da bahsetti\u011fim karma\u015fa kitab\u0131n sonunda \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015f\u0131yor mu? Evet. Yazar\u0131m\u0131z yine ba\u015fka bir yerden apard\u0131\u011f\u0131 “muhte\u015fem” bir \u00e7\u00f6z\u00fcmle akl\u0131m\u0131za tak\u0131lan her \u015feyi \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015ft\u0131r\u0131yor ve \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir sonla kitab\u0131 bitiriyor. Bu kolaya ka\u00e7an sonu da \u00f6yle uzun uzun anlat\u0131yor ki c\u0131lk\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131yor. Yazar ne kadar iyi bir son yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rcas\u0131na y\u00fckleniyor a\u00e7\u0131klama k\u0131sm\u0131na. F\u0131kran\u0131n can al\u0131c\u0131 noktas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fan n\u00fckte katilleri gibi.<\/p>\n Bu kitaptan zaten bildi\u011fim bir \u015feyi \u00f6\u011frendim: \u0130yi yazmak i\u00e7in \u00e7ok okumak gerekiyor, \u00e7ok \u00e7ok \u00e7ok okumak. Oradan buradan bir ka\u00e7 \u00e7ok satan kitap okumakla yazar olunmuyor. \u00d6zg\u00fcn bir kitap \u015f\u00f6yle dursun \u00f6zg\u00fcn bir \u00f6yk\u00fc bile yaz\u0131lm\u0131yor.<\/p>\n Bir de bu kitab\u0131 okurken ilk defa yazar\u0131n \u00e7aresizli\u011fini hissettim, sanki bana \u015f\u00f6yle diyordu: “Olmuyor, beceremiyorum, her \u015feyi bir yerden ald\u0131m, derme \u00e7atma bir \u015fey yazmaya \u00e7abal\u0131yorum ama \u00e7ok zorlan\u0131yorum, bu seferlik affet.” H\u00fclasa: Yaz\u0131y\u0131 forum b\u00fcnyesinde okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n <\/p>\n D\u00f6v\u00fc\u015f Kul\u00fcb\u00fc<\/span> Palahniuk da hem\u015ferisi LeGuin gibi ele\u015ftiren \u2013hem de ne ele\u015ftiren-, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren b\u00fcy\u00fck bir kitaba imza atm\u0131\u015f. Bat\u0131 ABD\u2019nin suyunda bir \u015fey var, benden s\u00f6ylemesi. Bir g\u00fcn oralara gidersem Oregon\u2019a da u\u011framay\u0131 unutmam umar\u0131m. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren dedim, evet, \u00e7o\u011fu kez kitab\u0131 kapat\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131m \u2013bu da okuma h\u0131z\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc tabi.<\/p>\n Daha ilk c\u00fcmlesi; \u201cSonsuza kadar ya\u015famak istiyorsan ilk ad\u0131m olarak \u00f6lmek zorundas\u0131n.\u201d <\/i> olan bir kitaptan bahsediyoruz. Hayatla ilgili \u00f6yle \u00f6\u011f\u00fctler veriyor ki, bunlar\u0131 alt\u0131n kural olarak benimseyip uygulamak istiyorsunuz. Ele\u015ftiri,<\/b> kitap ba\u015ftan sona sisteme vurulan bir tokat gibiydi \u2013sistemin bunu ne kadar hissetti\u011fi tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Kitapta ayn\u0131 zamanda her \u015feyden bolca vard\u0131, mizah olsun, ele\u015ftiri olsun\u2026 Bunlar\u0131 yerinde vermesi ve nas\u0131l yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmedi\u011fim bir sebepten dolay\u0131 okurken hi\u00e7 s\u0131k\u0131lmad\u0131m. Of, gene ba\u015flad\u0131 ihtiyar nasihatlerine demedim. Subliminal mesaj gibi, hepsini okuyoruz, benli\u011fimize i\u015fliyor. Ama s\u0131k\u0131lm\u0131yoruz, bunalm\u0131yoruz, fark etmek istemiyoruz. Hepsini bizlere s\u00f6yl\u00fcyor, ama biz sadece g\u00fcl\u00fcp ge\u00e7iyoruz, tamamen kurguymu\u015f gibi okuyoruz.<\/p>\n \u201cBazen uyan\u0131r ve nerede oldu\u011funuzu sormak zorunda kal\u0131rd\u0131n\u0131z.\u201d<\/i> \u0130\u015fte, kitab\u0131 elimden b\u0131rak\u0131nca hissettiklerim. Ba\u015fka kitaplarda not almak i\u00e7in kaleme, k\u00e2\u011f\u0131da \u2013veya telefona- sar\u0131lmama sebep olan t\u00fcrden c\u00fcmlelere burada burun k\u0131v\u0131rd\u0131m, hi\u00e7 kendimi yoramam sizin i\u00e7in dedim.<\/p>\n Yaz\u0131m tarz\u0131<\/b>n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 \u015fiirsellik ve \u00f6zg\u00fcnl\u00fck, (y\u00fcklemsiz c\u00fcmleler, tek kelimelik sat\u0131rlar, tekrarlar\u2026) kitaba ba\u011flanmamda etkiliydi, monotonluktan tamamen uzak, zevkli bir \u015feyler okumak istiyorsan\u0131z bu kitaba bir g\u00f6z at\u0131n.<\/p>\n Bir \u015fey anlat\u0131rken, olay\u0131n ortas\u0131nda, farkl\u0131 bir \u015feyler anlatmaya ba\u015fl\u0131yor ama siz buna hi\u00e7 tak\u0131lm\u0131yorsunuz; ben olay\u0131 merak ediyordum, nereden \u00e7\u0131kt\u0131 bu sa\u00e7mal\u0131klar demiyorsunuz. Yaz\u0131m tarz\u0131 o kadar \u00e7ekici ki, anla\u015f\u0131lmazl\u0131\u011fa sebep olmas\u0131 beklenilen bu t\u00fcr \u015feyleri severek okuyorsunuz ve bir o kadar da bilgileniyorsunuz. Mesela, R\u00fcyan\u0131n \u00d6te Yakas\u0131\u2019ndan bahsedeyim: Arada bir, \u015fehrin, binalar\u0131n tarihini anlatmaya ba\u015fl\u0131yordu. Ve ben bundan -a\u015f\u0131r\u0131 derecede olmasa da- s\u0131k\u0131l\u0131yordum. Burada \u2013belki anlatt\u0131\u011f\u0131 \u015feylerden, belki de yaz\u0131m tarz\u0131ndan dolay\u0131- \u00f6yle bir s\u0131k\u0131lm\u0131\u015fl\u0131k ya\u015famad\u0131m.<\/p>\n \u00c7eviri hakikaten \u00e7ok iyiydi, hayran kald\u0131m diyebilirim. Birka\u00e7 ufak tefek hatadan ba\u015fka, ha, evet akl\u0131ma gelmi\u015fken; Pek fazla yerde ge\u00e7medi\u011finden o kadar g\u00f6z\u00fcme batmad\u0131, ama i\u00e7inde \u2018Allah\u2019 ge\u00e7en deyimleri kullanmas\u0131, tanr\u0131m yerine Allah\u2019\u0131m yazmas\u0131 (bence) yanl\u0131\u015ft\u0131. Okurken kitaba da hi\u00e7 yak\u0131\u015ft\u0131ramad\u0131m. Bence \u00e7evirirken ne g\u00f6r\u00fcyorsan \u00f6yle \u00e7evirmelisin, kendi inanc\u0131n\u0131 katmadan.<\/p>\n Marla ile \u2018anlat\u0131c\u0131\u2019, uykusuzluk problemi gibi baz\u0131 sorunlar\u0131n\u0131 yenmek i\u00e7in hasta olmad\u0131klar\u0131 halde \u00f6lmek \u00fczere olan insanlar\u0131n yan\u0131na, hasta terapi gruplar\u0131na gidiyorlar. Hasta de\u011filler, ama -herkes gibi- hastalar. Ve \u00f6l\u00fcm\u00fc, o insanlarda ger\u00e7ek anlamda g\u00f6rd\u00fcklerinden bu problemlerini a\u015fabiliyorlar, bir miktar rahatlayabiliyorlar. \u201cMarla \u00f6lm\u00fcyor. Tamam, o \u00e7ok derin, \u00e7ok manal\u0131 felsefi anlamda hepimiz \u00f6lmekteyiz, ama Marla, Chloe\u2019nin \u00f6lmekte oldu\u011fu gibi \u00f6lm\u00fcyor.\u201d<\/i><\/p>\n \u201d\u015eimdi hepimizi bekleyen sonu bildi\u011fi i\u00e7in, Marla hayat\u0131n\u0131n her an\u0131n\u0131 hissedebiliyormu\u015f\u2026 Burada \u00f6l\u00fcm\u00fcn ne oldu\u011funu ger\u00e7ekten anl\u0131yorsun.\u201d<\/i><\/p>\n \u0130nsan, bir \u015fey yazarken elbette kendi hayat\u0131ndan, ge\u00e7mi\u015finden etkilenir. Bunu yazarken Palahniuk da kendi ya\u015fam\u0131ndan etkileniyor, esinleniyor; tabi bir noktaya kadar. Bununla ilgili tart\u0131\u015fmalar var: Tecr\u00fcbe etmeden b\u00f6yle \u015feyler yazamaz ki; bu bir kurgu, ya\u015fam\u0131\u015f olmas\u0131 gerekmez ki, diye. Adam ya\u015fad\u0131klar\u0131ndan baya\u011f\u0131 etkilenmi\u015f, ama tabi ki bunu kurguya d\u00f6km\u00fc\u015f, diyerek kendi fikrimi ortaya koyay\u0131m.<\/p>\n (spoiler; hani, bilmeyenler olabilir) Yazar, sonunu getiremeyece\u011fim bari adam \u015fizofren olsun demiyor, her \u015fey \u00f6nceden planlanm\u0131\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek yaz\u0131lm\u0131\u015f. Asl\u0131nda ne oldu\u011fuyla ilgili ipu\u00e7lar\u0131 veriyor \u2013ki, az buz de\u011fildi. Mesela, patronun kar\u015f\u0131s\u0131nda kendini yumruklarken Tyler\u2019la yapt\u0131\u011f\u0131 ilk kavga akl\u0131na geliyor. Bilmeden okusayd\u0131m bu ve bunun gibi \u00f6rnekleri b\u00fcy\u00fck ihtimalle anlamazd\u0131m. Tyler\u2019la Marla\u2019y\u0131 hi\u00e7 birarada g\u00f6rmemesi onlar\u0131n ayn\u0131 ki\u015fi olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmesine sebep oluyor. Sonra da \u201c\u00d6te yandan beni de hi\u00e7bir zaman Zsa Zsa Gabor\u2019la birlikte g\u00f6rm\u00fcyorsunuz, ama bu ikimizin ayn\u0131 insan oldu\u011fu anlam\u0131na gelmiyor\u201d<\/i> diyerek bu fikri kafas\u0131ndan \u2013g\u00fcld\u00fcrerek- at\u0131yor. Bu arada adam\u0131n \u2013anlat\u0131c\u0131n\u0131n- ismini merak etmiyor de\u011filim. Filmi \u00e7ok \u00f6nceden izlemi\u015ftim, pek hat\u0131rlam\u0131yorum, orada bir ismi var m\u0131yd\u0131? Merak etti\u011fim bir di\u011fer konu ise bu adam\u0131n nas\u0131l o kadar i\u015fe gitti\u011fi. Kovulmamak i\u00e7in \u015fantaj yap\u0131yor, tamam; ama nas\u0131l dayan\u0131yor v\u00fccudu.<\/p>\n Tyler\u2019\u0131n felsefesi; ac\u0131 \u00e7ekerek \u2018dibe vurmak\u2019, o \u015fekilde toplumun uyu\u015fuklu\u011fundan kurtulmak, yeniden do\u011fmak idi. Her \u015feye sahip ama hayattan istedi\u011fini alamam\u0131\u015f insanlar\u0131n D\u00f6v\u00fc\u015f kul\u00fcb\u00fc\u2019ne kat\u0131lma amac\u0131 da buydu. Tyler \u00e7ok mant\u0131kl\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc, bilgili konu\u015fuyor. E\u011fer anlat\u0131c\u0131yla ayn\u0131 ki\u015fiyseler, onun bildiklerini bunun da biliyor olas\u0131 gerekir. Garipsedim, \u00e7\u00fcnk\u00fc Tyler ona bir \u015feyler anlat\u0131rken sanki ilk defa duymu\u015f gibi davran\u0131yor, sabun yapmay\u0131 mesela. Adam ak\u0131l hastas\u0131ysa demek ki\u2026<\/p>\n \u201cMarla\u2019n\u0131n hayat felsefesi, bana s\u00f6yledi\u011fine g\u00f6re, \u00f6lmeye her an haz\u0131r olu\u015fu. Marla\u2019n\u0131n hayat\u0131ndaki trajedi ise \u00f6lm\u00fcyor olu\u015fu.\u201d<\/i><\/p>\n Sonuna do\u011fru, anlat\u0131c\u0131 uyuyunca Tyler\u2019\u0131n harekete ge\u00e7ti\u011finden bahsediyor. Ancak ba\u015flarda ayn\u0131 anda, ayn\u0131 yerde bulunabildiler. Zaten bir ara Tyler kayboldu, ne oldu, neden? Kitapta bir yeri ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f gibi hissediyorum \u015fu an.<\/p>\n Hayvan deneyleriyle ilgili kitaptaki d\u00fc\u015f\u00fcnceyi benimsedim. Uzaya maymun g\u00f6nderilmeli, hayvan deneyleri olmal\u0131; \u00e7\u00fcnk\u00fc o hayvanlar bizim ya\u015fayabilmemiz i\u00e7in \u00f6ld\u00fcler \u2013bu gerekliydi. Ama parf\u00fcm vb. i\u00e7in balinalar\u0131n \u00f6lmesi, i\u015fte bu olmamal\u0131; \u00e7\u00fcnk\u00fc zaruri olmayan bir ihtiya\u00e7tan \u00f6t\u00fcr\u00fc onlar\u0131n can\u0131na k\u0131y\u0131yorlar, s\u0131rf senin g\u00f6steri merak\u0131n y\u00fcz\u00fcnden.<\/p>\n \u201cA\u011fz\u0131mdan \u00e7\u0131kanlar Tyler\u2019\u0131n s\u00f6zleri. Halbuki melek gibi bir adamd\u0131m ben\u2026\u201d<\/i><\/p>\n \u00c7orbalara neden i\u015fiyor? Filmlere neden kare ekliyor?… Bunlar\u0131 Tyler\u2019\u0131n y\u00fcz\u00fcnden yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 san\u0131yor ama asl\u0131nda kendi yap\u0131yor. Peki neden? \u2018Kaybedecek bir \u015feyi yok\u2019, bunun i\u00e7in tam bir cevap de\u011fil. \u2018Adam zaten sorunlu bir tip\u2019 veya \u2018Hizmet end\u00fcstrisindeki i\u015f\u00e7ilerin maruz kald\u0131\u011f\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc protesto etmek\u2019 de tam kar\u015f\u0131lam\u0131yor. \u2018Yazar, t\u00fcketim toplumuna ele\u015ftiride bulunuyor.\u2019 da de\u011fil. San\u0131r\u0131m cevap, bunlar\u0131n hepsinin toplam\u0131.<\/p>\n \u201cBunu biliyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc Tyler biliyor.\u201d<\/i><\/p>\n Be\u011fenmedim (tek) yan\u0131, sonuydu diyebilirim. Hastaneyi cennet, doktoru tanr\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmesi her ne kadar ho\u015fuma gitse de \u00f6lmesini tercih ederdim anlat\u0131c\u0131n\u0131n. Yani sen, a\u011fz\u0131na silah sokup teti\u011fi \u00e7ekeceksin, ama \u00f6lmeyeceksin.<\/p>\n \u201cBizim ku\u015fa\u011f\u0131m\u0131z b\u00fcy\u00fck bir sava\u015f g\u00f6rmedi, b\u00fcy\u00fck bir buhran ya\u015famad\u0131, ama bizim de bir sava\u015f\u0131m\u0131z var. B\u00fcy\u00fck bir ruhani sava\u015f bu. K\u00fclt\u00fcre kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir devrim haz\u0131rl\u0131yoruz\u2026 Biz ruhani bir buhran ge\u00e7iriyoruz.\u201d<\/i><\/p>\n Yaz\u0131y\u0131 forum b\u00fcnyesinde okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n <\/p>\n \u00dc\u00e7 kitab\u0131 \u00fc\u00e7 g\u00fcnde bitirmi\u015ftim. Daha olurdu da; bir g\u00fcn 24 saat. Yap\u0131lacak bir \u015fey yok. Yazar ger\u00e7ekten g\u00fczel bir i\u015f yapm\u0131\u015f polisiye ve fantasti\u011fi birle\u015ftirmekle. Fantastik bir altyap\u0131 ve polisiye bir olay \u00f6rg\u00fcs\u00fc hikayeye bu kadar g\u00fczel oturtulurdu. \u00dcstelik \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda ge\u00e7mesine ra\u011fmen Harry’nin b\u00fcy\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc hi\u00e7 s\u0131r\u0131tmam\u0131\u015f. Harry… Harry.<\/p>\n Harry apayr\u0131 bir olay. Kendisinin sadece salondan oturma odas\u0131na giderkenki halini bile zevkle sayfalarca okuyabilirim san\u0131r\u0131m. Hem komik, hem makul, hem samimi hem de \u00e7izgisi bu kadar belli olan karakter olur mu? Olur. Harry.<\/p>\n \u0130lk kitaptaki b\u00fcy\u00fck olay \u00f6rg\u00fcs\u00fc ve Harry karakterinden sonra ikinci kitaba ge\u00e7memek b\u00fcy\u00fck bir \u00e7aba istese gerek. Ki ben de ne yapt\u0131m; Sabah kapa\u011f\u0131n\u0131 kapatt\u0131\u011f\u0131m ilk kitab\u0131n ard\u0131ndan d\u00f6rt saatlik bir uykunun akabinde ikinci kitaba ba\u015flad\u0131m efenim: Kurtadamlar.<\/p>\n Her ne kadar ilk kitap uyu\u015fturucu etkisi yap\u0131p kendine ba\u011flasa da, Kurtadamlar beni komaya soktu diyebilirim. Hangi sayfada oldu\u011fuma her bakt\u0131\u011f\u0131mda \u00f6ncekinden 30,40,50 \u00f6nde oluyordum. O y\u00fczden \u015fimdiden uyaral\u0131m; Bas\u0131m hatas\u0131 yok, sayfalar eksik de\u011fil. O, Harry’nin tatl\u0131l\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n Kurtadamlar hem olay \u00f6rg\u00fcs\u00fc hem de karakterin i\u015fleni\u015fi bak\u0131m\u0131ndan bence \u00e7ok daha iyiydi ilk kitaba nazaran. Ayr\u0131ca “N’oluyoruz? Kimdir bu Harry, nas\u0131l b\u00fcy\u00fc yapar vs.” tarz\u0131 sorular\u0131n cevaplar\u0131 da yava\u015f yava\u015f kafam\u0131zda belirmeye ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n Kalbi olanlar\u0131 uyaral\u0131m, tempo sizi yorabilir.<\/p>\n Bir kitapta tempo hi\u00e7 mi d\u00fc\u015fmez? D\u00fc\u015fm\u00fcyormu\u015f. Sonuna kadar hemde. Peki sonunda d\u00fc\u015f\u00fcyor mu? Asla: “Hayalet Tehlikesi’ni bulun bana!!”<\/p>\n Hayalet Tehlikesi benim seride en az be\u011fendi\u011fim kitapt\u0131. Di\u011fer kitaplar\u0131n aksine Hayalet Tehlikesi benim i\u00e7in daha az gizemliydi. Olay\u0131n polisiye b\u00f6l\u00fcm\u00fc de bence \u00e7\u00f6z\u00fclmeyecek gibi de\u011fildi. Fakat bence serinin bu kitab\u0131n\u0131 bir ara kitap olarak kabul etmek gerek. Peri \u00dclkesi(ismini yanl\u0131\u015f yaz\u0131yor olabilirim) ve Harry’nin ge\u00e7mi\u015fiyle ilgili bilgiler \u00f6nemli bir yere sahip kitapta. Ayr\u0131ca bu kitapla beraber ilerideki olay zinciri de yava\u015f yava\u015f zihnimizde \u015fekillenmeye ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n Peki hi\u00e7 mi iyi bir geli\u015fme yoktu kitapta? Olmaz m\u0131? Jim Butcher hemen dengeleyici bir fakt\u00f6r koymu\u015f: Micheal.<\/p>\n Micheal karaterini anlatmayaca\u011f\u0131m. Anlatamayaca\u011f\u0131m. Sadece \u015funu s\u00f6yleyeyim: Harry belki de art\u0131k favori karakteriniz olmayacak.<\/p>\n Yaz\u0131y\u0131 forum b\u00fcnyesinde okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n <\/p>\n \u0130kinci kitab\u0131n sonunda karakterler ve gidi\u015fat hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi yazm\u0131\u015ft\u0131m. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc kitab\u0131 d\u00fcn gece bitirdim ve ikinci kitab\u0131 okuduktan sonra yazd\u0131klar\u0131m\u0131 ba\u015ftan okudum. \u00dcz\u00fclerek s\u00f6yleyece\u011fim ki, o mesajdaki heyecan\u0131 ta\u015f\u0131m\u0131yorum.<\/p>\n Tam olarak ne olmu\u015f bilmiyorum ama bu kitapta bir \u015feyler eksikti. Kendini tekrar eden olaylar, kurgunun \u00f6nceki kitaplara g\u00f6re biraz daha y\u00fczeysel olmas\u0131 ya da kula\u011fa sap\u0131k\u00e7a gelebilir ama Harry’nin yeterince s\u00fcr\u00fcnmemesi olabilir bu bahsetti\u011fim garipli\u011fin sebebi. \u0130lk kitapta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m hayranl\u0131ktan, ikinci kitaptaki adrenalin patlamas\u0131ndan eser yoktu. Ama bu kitab\u0131n puan\u0131n\u0131 en fazla iki puan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr, \u00e7\u00fcnk\u00fc kitab\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck art\u0131lar\u0131 da var; Michael Carpenter.<\/p>\n \u0130lk ba\u015fta tek tabanca Harry’nin bir tak\u0131m oyunu i\u00e7inde olmas\u0131 garip gelmi\u015fti ama Michael’\u0131 tan\u0131d\u0131k\u00e7a – ki eminim bu kitap Michael 101 idi, ileriki kitaplarda \u00e7ok daha co\u015facak – daha \u00f6nce niye g\u00f6rmedik bu karakteri dedim. Kitaba \u00e7ok ayr\u0131 bir hava katmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, \u00f6yle g\u00fczel bir yo\u011funluk ta\u015f\u0131yor ki. Bir taraftan aile babas\u0131, bir taraftan bir kahraman. \u0130nanc\u0131 \u00e7elik bir duvar, y\u00fcre\u011fi ise oyuncak hamur gibi. Ba\u015far\u0131lar\u0131? En az Harry kadar d\u00fc\u015fman\u0131 var diyeyim.<\/p>\n \u00c7o\u011fu fantastik kurguda kullan\u0131lan klasik bir durum vard\u0131r; beraber \u00e7al\u0131\u015fan ancak s\u00fcrekli didi\u015fen b\u00fcy\u00fcc\u00fc ve \u015f\u00f6valye ikilisi. Michael’\u0131n kurguya girmesi ile bu bilindik duruma tan\u0131k oluyoruz fakat bunu yad\u0131rgam\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Harry ile Michael’\u0131n ili\u015fkisi, o bildi\u011fimiz t\u00fcrden b\u00fcy\u00fcc\u00fc-\u015f\u00f6valye ili\u015fkisi gibi de\u011fil. Evet, b\u00fcy\u00fcc\u00fc aksi. Evet, \u015f\u00f6valye tam bir kuralc\u0131. Evet, s\u00fcrekli at\u0131\u015f\u0131yorlar. Ama bunlar\u0131 okurken \u00e7ok farkl\u0131 bir tat kal\u0131yor a\u011f\u0131zlarda.<\/p>\n Her ne kadar birbirlerine fazlas\u0131yla de\u011fer verseler de, s\u00fcrekli birbirlerini kollasalar da Michael, ger\u00e7ek anlamda hayat\u0131 olan bir karakter, Harry gibi bir serseri de\u011fil. Bu y\u00fczden Harry i\u00e7in Michael’\u0131 sa\u011fa sola s\u00fcr\u00fcklemek vicdan\u0131n\u0131 s\u0131zlat\u0131yor ve tahminim, bu konu daha fazla \u015feyler g\u00f6rebiliriz.<\/p>\n Ayr\u0131ca, isim de karaktere cuk oturmu\u015f. Bildi\u011finiz \u00fczere, incilde ge\u00e7en b\u00fcy\u00fck meleklerden birisi olan Michael, kocaman k\u0131l\u0131c\u0131yla beraber tanr\u0131n\u0131n gazab\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Bilmem anlatabildim mi?<\/p>\n Karakterler konusunda, ilk iki kitaptaki karakterlerde bir gerileme g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00c7o\u011fu “ana” karakterin o kadar az ge\u00e7iyor olmas\u0131 fakat buna ra\u011fmen \u00e7ok radikal durumlar i\u00e7inde olmalar\u0131, biraz can s\u0131k\u0131yor. Neyse ki Bob var, g\u00fclmek yine garanti.<\/p>\n Karakter konusunda ba\u015fka bir bomba sakl\u0131 kitapta, o da Thomas. Bu yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131 vampirimiz, muhtemelen ileriki kitaplarda en sevdi\u011fimiz karakterlerden birisi olacak.<\/p>\n Harry hakk\u0131nda diyecek bir \u015fey yok. Tavr\u0131, yapt\u0131klar\u0131, kost\u00fcm\u00fc (ki buraya dikkat) ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ile bizi zaman zaman g\u00fcld\u00fcrd\u00fc, zaman zaman a\u011flatt\u0131. Fakat ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 duygusal ini\u015fler \u00e7\u0131k\u0131\u015flar, onu gittik\u00e7e daha \u00e7ok y\u0131pratan olaylar onu ne hale getirecek \u00e7ok merak ediyorum. Her kitapta yeni insanlar\u0131 kendi \u00e7emberine katt\u0131k\u00e7a, onlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelenlerin ac\u0131s\u0131n\u0131 da ta\u015f\u0131yor Harry. Hele hele bu kitab\u0131n sonunda art\u0131k korkun\u00e7 bir noktaya gelmi\u015f olan ki\u015filer ve kurumsal ili\u015fkiler (spoiler vermeden ne kadar g\u00fczel s\u00f6yledim bunu) Harry’i gittik\u00e7e daha da bat\u0131racak gibi duruyor. Tabi d\u00fc\u015fmanlar\u0131 Harry’i haklamak i\u00e7in birbirlerine girmezlerse.<\/p>\n \u0130lk kitapta b\u00fcy\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011fe giri\u015f, ikinci kitapta kurtadamlar temalar\u0131n\u0131n yerine bu kitapta hayalet temas\u0131 i\u015flenmi\u015f. Jim Butcher’\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131 yazmak hakk\u0131nda muhte\u015fem bir yetene\u011fi oldu\u011funu daha \u00f6nce s\u00f6ylemi\u015ftim. Yine \u00e7o\u011fu evrenin bir sentezi olarak, kendi rengini de katarak, \u00e7ok g\u00fczel bir \u015fey \u00e7\u0131kartm\u0131\u015f ortaya.<\/p>\n K\u0131saca toparlayaca\u011f\u0131m, kitapta ho\u015fuma gitmeyen \u015feyler oldu. \u0130ki kitapta da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz klasik \u015feyler – ne olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeyece\u011fim ama tahmin edebiliyorsunuzdur – , araya s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olaylar, kurgunun o kadar da g\u00fcmb\u00fcr g\u00fcmb\u00fcr olmamas\u0131, Harry’nin yeterince \u00f6l\u00fcme yakla\u015fmamas\u0131 – ya da bizde olu\u015fmu\u015f olan “Harry kurtulur ya nolcak, \u015fimdi sinirlenir halledir her\u015feyi” bilinci -, ve en \u00f6nemlisi kitab\u0131n bitiyor olmas\u0131 ancak sonraki kitab\u0131n hen\u00fcz telif hakk\u0131n\u0131n bile al\u0131nmam\u0131\u015f olmas\u0131 ho\u015fuma gitmeyen \u015feylerdi.<\/p>\n Mesaj\u0131m olumsuz yorumlar ta\u015f\u0131sa da hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fratan bir kitap de\u011fil. Sadece Jim Butcher \u00e7\u0131tay\u0131 \u00f6yle y\u00fckseltti ki, tempoyu biraz d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcnce hemen m\u0131r\u0131n k\u0131r\u0131n yap\u0131yoruz. Okuyun, okutun ve \u0130thaki’ye d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kitap i\u00e7in yalvaran mailler at\u0131n.<\/p>\n Yaz\u0131y\u0131 forum b\u00fcnyesinde okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n <\/p>\n Yak\u0131n bir zamanda okumaktan en \u00e7ok ho\u015fland\u0131\u011f\u0131m t\u00fcr\u00fcn distopya oldu\u011funa karar vermi\u015ftim. \u0130\u015f bu sebeple kitapl\u0131\u011f\u0131mda duran okumad\u0131\u011f\u0131m birka\u00e7 distopya eserine g\u00f6z\u00fcm\u00fc diktim. Tercihimi ise Maya Kitap’\u0131n ge\u00e7en sene t\u00fcr\u00fcn sevenlerine bir s\u00fcrpriz yaparak, “edebiyat tarihinin ilk distopyas\u0131” olarak an\u0131lan Wells’in “Efendi Uyan\u0131yor”undan yana kulland\u0131m.<\/p>\n Kendisinden beklenmeyen bir \u00f6zveriyle dilimize kazand\u0131rd\u0131 bu kitab\u0131 yay\u0131nevi. Hem kendi, hem de t\u00fcr\u00fcn sevenleri ad\u0131na te\u015fekk\u00fcr ediyorum.<\/p>\n “Edebiyat tarihinin ilk distopyas\u0131” c\u00fcmlesi zaten yeterince ilgisini cezbediyor insan\u0131n. Bir de bunun yan\u0131na H.G. Wells gibi bir \u00fcstad\u0131n ismini koydu\u011fumuzda \u00e7ok daha c\u00fcretkar, \u00e7ok daha merak uyand\u0131r\u0131c\u0131 bir hale geliyor “Efendi Uyan\u0131yor”.<\/p>\n Buradan sonras\u0131 \u00e7ok az miktarda spoiler i\u00e7erir. Ama kitab\u0131n arka kapa\u011f\u0131nda yazanlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurunca, i\u00e7ermiyor olabilir de. Yine de okuyup okumamak size kalm\u0131\u015f.<\/p>\n Kitap, 19.yy.’da ba\u015fl\u0131yor ve bizlere uyumakta zorluk \u00e7eken bir adam\u0131 tan\u0131t\u0131yor. Bu adam\u0131n ad\u0131 Graham. Uyku sorunsal\u0131 y\u00fcz\u00fcnden yine son birka\u00e7 g\u00fcnd\u00fcr uyuyamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor o s\u0131rada kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u0130sbister adl\u0131 adama. Adam uyumas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylese de, Graham bu duruma itiraz ediyor ve uyuyamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiriyor. \u0130sbister, Graham’\u0131 kendi evine getirdikten sonra ise, koltu\u011fa \u00e7\u00f6k\u00fcp kalan Graham bir anda uyuyor. Fakat bu normal bir uyku de\u011fil, tam\u0131 tam\u0131na 203 y\u0131l s\u00fcrecek bir uyku.<\/p>\n Graham 19.yy.’da uyuyor ve g\u00f6zlerini 21.yy.’da a\u00e7\u0131yor. Wells’in ustaca anlat\u0131m\u0131yla uyand\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyay\u0131 en ince ayr\u0131nt\u0131s\u0131na dek \u00f6\u011frenebiliyoruz. Bir kaos ve sava\u015f ortam\u0131na g\u00f6zlerini a\u00e7\u0131yor Graham. Uyan\u0131\u015f\u0131 \u00e7evresindeki insanlar ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 \u015fa\u015fk\u0131na \u00e7eviriyor. Hi\u00e7 kimse uyanmas\u0131n\u0131 beklemedi\u011fi i\u00e7in, bu olay \u00e7ok garip kar\u015f\u0131lan\u0131yor, herkesin eli aya\u011f\u0131 birbirine dola\u015f\u0131yor. Graham’\u0131n uyand\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyan insan kalabal\u0131\u011f\u0131 her ge\u00e7en saniye art\u0131yor, Graham’sa \u015fa\u015fk\u0131n.<\/p>\n Olup bitenleri, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 manzaralar\u0131 anlamland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fsa da, bunun bir r\u00fcya oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesinden \u00f6teye gidemiyor. Verdi\u011fi uzun \u00e7abalar sonucunda ise nihayet kendisine bir a\u00e7\u0131klama yap\u0131l\u0131yor ve 203 y\u0131l boyunca aral\u0131ks\u0131z uyudu\u011fu, \u015fu anda 21.yy.’da oldu\u011fu belirtiliyor.<\/p>\n Bu andan sonra t\u0131pk\u0131 okur gibi Graham da b\u00fcy\u00fck bir karma\u015fan\u0131n i\u00e7erisinde bulur kendisini. Transa ge\u00e7meden \u00f6nceki d\u00f6nemde insanlarla fazla i\u00e7li d\u0131\u015fl\u0131 olmayan Graham, art\u0131k “d\u00fcnyan\u0131n efendisi”dir. Uyudu\u011fu esnada de\u011fi\u015fen bir\u00e7ok \u015fey gibi, kendisinin halk nezdindeki de\u011feri de artm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n Banka hesab\u0131na yans\u0131yan faizlerle birlikte Graham d\u00fcnyan\u0131n en zengin ki\u015fisi oldu\u011funu \u00f6\u011frenir. Konsey’in kendi ad\u0131na d\u00fcnyay\u0131 parma\u011f\u0131nda oynatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 da \u00f6\u011frenen Graham, aniden \u00e7\u0131kan sava\u015f\u0131n ortas\u0131nda bulur kendisini. Devrimci g\u00fc\u00e7lerle Konsey’in sava\u015f\u0131d\u0131r bu ve k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7erisinde Graham da kendine bir saf se\u00e7melidir. Nitekim devrimcilerin saf\u0131nda yer alarak Konsey’e kafa tutmaya karar verir. Tam zaman\u0131nda ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131, konseyin kendisini \u00f6ld\u00fcrme karar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da fark edecek olan Graham, yabanc\u0131s\u0131 oldu\u011fu 21.yy. d\u00fcnyas\u0131nda kendisine inananlarla birlikte bir \u00fctopya kurmak i\u00e7in \u00e7abalar.<\/p>\n Biz okurlar zaman s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f\u0131nda Graham’a e\u015flik edip onunla birlikte ya\u015f\u0131yoruz t\u00fcm bu olanlar\u0131 ve bu y\u00fczdendir ki, ne biz Graham’dan bir t\u0131k yukar\u0131day\u0131z, ne de o bizden. Yani demek istedi\u011fim, Biz, Cesur Yeni D\u00fcnya, Bin Dokuz Y\u00fcz Seksen D\u00f6rt gibi distopyalardan bir fark\u0131 bulunuyor Efendi Uyan\u0131yor’un, o da \u015fu: Bu \u00fc\u00e7 kitapta da sistemin k\u00f6lesi olmu\u015f toplumlara konuk oluyoruz, Wells’in distopyas\u0131nda ise \u00f6nce insanlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrce ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, normal bir d\u00fcnya d\u00fczenine tan\u0131k olduktan sonra, ana karakterimizle birlikte bir anda karanl\u0131k bir gelecek tasvirine s\u0131\u00e7r\u0131yoruz. \u0130\u015fte bu olay \u00f6rg\u00fcs\u00fc bu kitab\u0131 farkl\u0131 bir kefeye koymaya yetiyor.<\/p>\n Kitap bu denli ilgin\u00e7 bir konu \u00fczerinde ak\u0131p giderken, “sonunda ne olacak?” merak\u0131 bask\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 son ana dek koruyor. Fakat itiraf etmeliyim ki -yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zamana g\u00f6re de\u011ferlendirdi\u011fimizde- bu \u00fcst d\u00fczey kitab\u0131n b\u00f6ylesine bir finali hak etmedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bir okur olarak kendimi ikinci plana at\u0131p kitab\u0131 daha \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc ise bu \u015fekilde itiraf etmi\u015f olay\u0131m. Zira Efendi Uyan\u0131yor m\u00fckemmel bir okumal\u0131k sunuyor. Heyecanla okudu\u011fumuz sayfalar bize g\u00fczel bir keyif ya\u015fat\u0131yor.<\/p>\n Bilimkurgu okurlar\u0131na, \u00f6zellikle de alt dal\u0131 konumundaki distopya severlere \u00f6nerimdir. Zaman Makinesi, D\u00fcnyalar\u0131n Sava\u015f\u0131, G\u00f6r\u00fcnmez Adam gibi k\u00fclt kitaplar\u0131n yazar\u0131 Wells’in bu kitab\u0131n\u0131n tad\u0131na da bak\u0131lmal\u0131.<\/p>\n Yaz\u0131y\u0131 forum b\u00fcnyesinde okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n <\/p>\n Ender’in Oyunu, Orson Scott Card taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f olup Ender serisi, Ender saga, Enderverse olarak da bilinen serinin ilk kitab\u0131. Kitap ilk olarak 1977 y\u0131l\u0131nda Analog Science Fiction and Fact dergisinde k\u0131sa hikaye olarak yay\u0131nland\u0131. Daha sonra yazar hikayeyi bir romana d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu varsayabiliriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc kitap 1985 Nebula ve 1986 y\u0131l\u0131 Hugo \u00f6d\u00fcllerini kazanarak, Hugo ve Nebula’y\u0131 ortak kazanan o elit kitaplardan biri olmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Ender sagan\u0131n devam kitab\u0131 olan \u00d6l\u00fclerin S\u00f6zc\u00fcs\u00fc’n\u00fcn de bir Hugo ve Nebula ortak kazanan\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemem size serinin kalitesi hakk\u0131nda bir fikir verebilir.<\/p>\n Kitab\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda B\u00f6cek denilen d\u00fcnya d\u0131\u015f\u0131 bir t\u00fcr\u00fcn d\u00fcnyam\u0131z\u0131 kolonile\u015ftirmek i\u00e7in iki kez sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ikinici sava\u015fta insanl\u0131\u011f\u0131n neredeyse yok olman\u0131n e\u015fi\u011fine geldi\u011fini \u00f6\u011freniyoruz. Sava\u015f\u0131n kazan\u0131lmas\u0131n\u0131n tek sebebi ise devletin yetenekli(potansiyel g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc) \u00e7ocuklar\u0131 toplay\u0131p, onlar\u0131 \u00f6zel bir e\u011fitimden ge\u00e7irerek olabilecekleri en iyi komutan olmalar\u0131n\u0131 hedefleyen e\u011fitim sistemi. Bu sistem taraf\u0131ndan yeti\u015ftirlen efsanevi komutan Mazer Rackham, ikinci istila s\u0131ras\u0131nda b\u00f6cekleri durdurmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f ama bu olay\u0131n \u00fczerinden y\u0131llar ge\u00e7mi\u015f durumda. Dolay\u0131s\u0131yla donanma kendisinin ve de muhtemelen insanl\u0131\u011f\u0131n son \u015fans\u0131 olan m\u00fckemmel lideri yeniden bulmak zorunda. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n hayatta kalbilmek i\u00e7in arad\u0131\u011f\u0131 kusursuz komutan\u0131n \u00e7abucak bulunmas\u0131 gerekiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc istila yakla\u015f\u0131yor ve haz\u0131rlanacak \u00e7ok az zaman var.<\/p>\n Bu noktada devreye Andrew Wiggins isimli, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc lakapl\u0131 Ender giriyor. Normal \u015fartlar alt\u0131nda en fazla iki \u00e7ocuk yap\u0131labilirken devlet umut vadeden \u00e7ocuklar\u0131n ailelerinin \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir \u00e7ocuk yapmas\u0131na izin veriyor. Ender de ismini burdan al\u0131yor; ordunun \u0131smarlad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7ocuk. Daha fazla ilerlemeden, Ender karakterinin olu\u015fmas\u0131nda bana g\u00f6re en fazla etkiye sahip olan iki ki\u015fiden biraz bahsetmek gerekiyor.<\/p>\n Peter Wiggins karde\u015flerin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc. Deha derecesinde parlak ve ayn\u0131 derecede zalim. Manipulasyon ve y\u0131k\u0131m konusunda uzman. \u0130nsanlar\u0131 tehdit etmede, onlar\u0131n zay\u0131f y\u00f6nlerini ve korkular\u0131n\u0131 ke\u015ffedip bunlar\u0131 kullanma konusunda olduk\u00e7a yetenekli. Ayn\u0131 zaman da Ender’in en b\u00fcy\u00fck kabusunun kayna\u011f\u0131-onun gibi olma korkusu-. Valentine ise Wiggin karde\u015flerin ortanca olan\u0131. En az Peter ve Ender kadar zeki ama uysal bir ki\u015fili\u011fe sahip. Peter sosyopat olmaya \u00e7ok yak\u0131n oldu\u011fundan, Valentine ise \u015fefkati y\u00fcz\u00fcnden donanma okuluna \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131yorlar.<\/p>\n Ender’in do\u011fumuyla birlikte Ender-Peter-Valentine aras\u0131ndaki il\u015fki \u015fekillenmeye ba\u015fl\u0131yor. Peter, Ender’in kendisinin yeteri kadar iyi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ispat\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7ini hayat\u0131n\u0131 Ender’in ya\u015fam\u0131n\u0131 cehenneme \u00e7evirmeye ad\u0131yor. 6 ya\u015f\u0131na gelip, Ender donanma okuluna gelene kadar da bu durum de\u011fi\u015fmiyor. \u00c7o\u011funlukla Peter taraf\u0131ndan taciz edilen Ender ve onu korumak i\u00e7in g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetti\u011fi her \u015feyi yapmaya haz\u0131r Valentine.<\/p>\n Hikaye Ender’in hayat\u0131nda de\u011fer verdi\u011fi tek insan olan Valnetine’\u0131 geride b\u0131rak\u0131p donanma okuluna gitmesiyle devam ediyor. Zaten ilk kitapta genel olarak Ender’in k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ocuktan insanl\u0131\u011f\u0131 kurtarabilecek taktiksel bir dehaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesini izliyoruz. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc izlemek pek keyifli de\u011fil a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, hatta \u00e7o\u011fu zaman d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc ama her \u015feye ra\u011fmen ger\u00e7ekle\u015fiyor. Yazar\u0131n hayatta kalma i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fcn\u00fcn insana yapt\u0131rabileceklerinin neredeyse s\u0131n\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermekten \u00e7arp\u0131k bir zevk ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ben. Evet sorular\u0131m\u0131z \u015fu insanl\u0131\u011f\u0131n hayatta kalmas\u0131 i\u00e7in ka\u00e7 insan\u0131 harcayabiliriz, y\u00fczlerce \u00e7ocu\u011fu al\u0131p onlar\u0131 birer silaha \u00e7evirebilir miyiz, ba\u015fka bir t\u00fcr\u00fc zeka sahibi bir t\u00fcr\u00fc yok edebilir miyiz, soyk\u0131r\u0131m hangi durumlarda kabul edilebilir?<\/p>\n Kitap boyunca yayg\u0131n olan temalardan bir tanesi ki\u015filik \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131. Yazar bu temay\u0131 Ender karakteriyle i\u015flerken al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir iyi-k\u00f6t\u00fc sava\u015f\u0131n\u0131 merkeze alm\u0131\u015f. Peter ve Ender’in sava\u015f\u0131 ve aradaki k\u00f6pr\u00fc olan Valentine. Hikaye ilerleken, bir yandan bize iyi olarak lanse edilen Ender karakterinin s\u00fcrekli test edilerek, yaln\u0131z b\u0131rak\u0131larak, kabul edilmesinin tek yolunun di\u011ferlerinden daha iyi oldu\u011funu ispatlamak oldu\u011fu bir ortam Peter’\u0131 motive eden d\u00fcrt\u00fc g\u00fc\u00e7 arzusuyken Ender’inkinin hayatta kalma iste\u011fi olmas\u0131 elbette fark yarat\u0131yor. Fakat yazar sonunda, Peter’\u0131 bir sava\u015f\u0131 engelleyip milyonlarca insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 kurtarabilecek bir konuma koyarken, Ender i\u00e7inse olas\u0131 bir soyk\u0131r\u0131m\u0131n ba\u015f sorumlusu olabilece\u011fi bir ortam haz\u0131rl\u0131yor. Bu durum kli\u015fe say\u0131labilecek her iyinin i\u00e7inde bir k\u00f6t\u00fc, her k\u00f6t\u00fcn\u00fcn i\u00e7inde bir iyi vard\u0131r tezini yazar\u0131n \u00e7ok farkl\u0131 ve bence Bahsedilmesi gereken di\u011fer konu ise kitab\u0131n geneline yay\u0131lm\u0131\u015f olan bireysel ihitya\u00e7lar ve \u00e7o\u011funlu\u011fun iyili\u011fi \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131. Yazar bu tart\u0131\u015fmada genel olarak daha y\u00fcce bir iyilik i\u00e7in az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n feda edilebilece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimsemi\u015f durumda. Bu bir bak\u0131mdan kitab\u0131 daha da \u00e7arp\u0131c\u0131 yap\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc kitap boyunca bize s\u00fcrekli g\u00f6sterilen verilen kay\u0131plar. Kurtar\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan d\u00fcnyan\u0131n nas\u0131l bir yer oldu\u011funu bilmiyoruz. Okuldaki \u00e7ocuklar 5-6 ya\u015f\u0131nda evlerinden kopar\u0131lm\u0131\u015flar. Kendilerini neredeyse hi\u00e7 tan\u0131mad\u0131klar\u0131 insanlar i\u00e7in tehlikeye at\u0131yorlar. Bu sebeple, ya\u015fananlar ger\u00e7ekten gerekli mi sorusunu sorarken buluyoruz kendimizi. Benzer bir durumla ne pahas\u0131na olursa olsun kazanmak konusu i\u015flenirken kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Askeri bir okulun kazanma odakl\u0131 bir e\u011fitim sisteminin olmas\u0131 anla\u015f\u0131labilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kaybetmek \u00e7o\u011funlukla \u00f6l\u00fcm demek. Fakat yazar burada da ayn\u0131 soruyu sordurmay\u0131 ba\u015far\u0131yor. Kazanmak i\u00e7in ne kadar ileri gidebilirsiniz?<\/p>\n Kitap genellikle bu havada ge\u00e7iyor. Okurken s\u00fcrekli yeni sorular sormaya zorluyor sizi. Cevaplara gelince bir cevap oldu\u011fundan pek emin de\u011filim a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. Yine de ders niyetine bir motto benimseyelim kitaptan(daha \u00e7ok seriden). Do\u011fru oldu\u011funu inand\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015feyi yap\u0131n ve bedelini \u00f6deyin.<\/p>\n Not: Ben asl\u0131nda serinin ikinci kitab\u0131 \u00d6l\u00fclerin S\u00f6zc\u00fcs\u00fc hakk\u0131nda bir \u015feyler yazmak istemi\u015ftim. O kitap bence \u00e7ok daha g\u00fczel ama sebebini anlamad\u0131\u011f\u0131m bir \u015fekilde ilk kitap hakk\u0131nda konu\u015fuyorum. Ger\u00e7i yazar da \u00d6l\u00fclerin S\u00f6zc\u00fcs\u00fc kitab\u0131 i\u00e7in anla\u015fma yapt\u0131ktan sonra bir yerde t\u0131kanm\u0131\u015f. Daha sonras\u0131nda hikayenin \u00f6ncesini yazmadan kitaba devam edemeyece\u011fine karar verip bir k\u0131sa hikaye olan Ender’in Oyunu’nu romana d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015f. Belki de Ender’in Oyunu olmadan, \u00d6l\u00fcler’in S\u00f6zc\u00fcs\u00fc hakk\u0131nda konu\u015fmak imkans\u0131zd\u0131r.<\/p>\n Yaz\u0131y\u0131 forum b\u00fcnyesinde okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n <\/p>\n Bradbury sonsuza dek g\u00f6zlerini yumdu\u011funda \u00fcz\u00fcld\u00fcm ama yeterince \u00fcz\u00fclemedi\u011fimi biliyordum. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha \u00f6nce hi\u00e7bir kitab\u0131n\u0131 okumam\u0131\u015ft\u0131m, fikirleri benim fikirlerimle hi\u00e7 kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131\u015ft\u0131. Nas\u0131l biri oldu\u011funu bilmiyordum. Hatta Gaiman’\u0131n “Ray Bradbury’i Unutmayacak Adam”<\/i>\u0131 bile fazla bir \u015fey ifade etmiyordu benim i\u00e7in. Ama ne zaman ki Fahrenheit 451’i elime ald\u0131m ve okumaya ba\u015flad\u0131m, her ge\u00e7en sayfada biraz daha \u00fcz\u00fcld\u00fcm. B\u00f6yle bir adam\u0131 kaybetmenin de\u011ferini daha iyi anlad\u0131m. Gaiman’\u0131n neden b\u00f6yle bir \u015fey yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 da anlad\u0131m. Bradbury, edebiyat aleminin g\u00f6rece\u011fi en sert yazarlardan biri oldu\u011funu bu kitab\u0131 yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 anda g\u00f6stermi\u015f. \u00d6ncesinde dergilere g\u00f6nderdi\u011fi yaz\u0131lar ne nitelikteydi bilemiyorum ama Fahrenheit 451’in bamba\u015fka bir \u015fey oldu\u011fu \u00e7ok a\u00e7\u0131k. Kitaplar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir gelecek distopyan\u0131n ta kendisi. \u015eu an d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p sorsan\u0131z insanlar\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131n umurunda olmayacakt\u0131r muhtemelen, ki kitapta da var b\u00f6yle insanlar. Hatta \u00f6yle bir empoze edilmi\u015f ki fikirler, kitab\u0131n ne oldu\u011funu bilenler bile zor bulunuyor. Kitab\u0131n ne oldu\u011funu tabii ki biliyorlar, ama neden kitab\u0131n var<\/i> oldu\u011funu, neden okunmas\u0131 gerekti\u011fini ve okumayanlar\u0131n ne kaybedece\u011fini bilmiyorlar. S\u00fcrekli kaybediyorlar, kaybettik\u00e7e d\u00fc\u015f\u00fcyorlar. Sonsuz d\u00f6ng\u00fc teklemeden devam ediyor. Ama \u00e7ark d\u00f6nd\u00fck\u00e7e merkezka\u00e7 kuvvetiyle bir iki ki\u015fi d\u0131\u015far\u0131 f\u0131rl\u0131yor ve kitaplar\u0131 fark ediyor. Guy Montag isimli itfaiyeci de onlardan biri.<\/p>\n Yaln\u0131z bu distopyada beni kitaplar\u0131n yak\u0131lmas\u0131ndan daha \u00e7ok etkileyen \u015fey televizyon imparatorlu\u011fu oldu. Eserde televizyon resmen insanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7irmi\u015f. Bu kurbanlar\u0131 \u00f6yle bir sindirmi\u015f ki, geriye ne bir zeka k\u0131r\u0131nt\u0131s\u0131 kalm\u0131\u015f ne de d\u00fc\u015f\u00fcnceden nasibini alm\u0131\u015f kelimeler. Guy Montag’\u0131n e\u015fi Mildred kitapta kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z sanal ya\u015fam ile ger\u00e7e\u011fi kar\u0131\u015ft\u0131ran karakterlerden biri. \u00d6yle ki okurken onun c\u00fcmlelerinde duraksayacaks\u0131n\u0131z, “ne kadar sa\u00e7ma bir cevap” diye d\u00fc\u015f\u00fcneceksiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendisi tamamen akl\u0131n\u0131 yitirmi\u015f durumda, di\u011ferleri gibi. Evlerin duvarlar\u0131 tamamen televizyon kapl\u0131 bir \u015fekilde, d\u00f6rt duvarla \u00e7evrelendi\u011finizde tamamen sanall\u0131kta ya\u015famaya ba\u015fl\u0131yorsunuz. Ger\u00e7i Mildred sadece \u00fc\u00e7 duvarla bile kendisini kaybetmi\u015f durumda. Televizyondaki ‘aile’lerde bulunan ‘insan’lar\u0131 kendi ‘akrabalar’\u0131 sayacak hale gelmi\u015f. \u00c7ok ac\u0131 verici sahnelerdi, ki g\u00fcn\u00fcm\u00fczde pek uzakta da de\u011filiz bu konumdan.<\/p>\n \u015eu g\u00fcnlerde televizyon genelde ya\u015fl\u0131 kad\u0131nlar\u0131 Mildred seviyesine \u00e7\u0131kartacak kadar kendine \u00e7ekiyor ve zihinlerini emiyor. Anneannem mesela… Televizyon izlemedi\u011fi zamanlarda gayet bilin\u00e7li, tonton bir kad\u0131n ama televizyon a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anda oturdu\u011fu yerden sadece dizideki k\u00f6t\u00fc karaktere hakaret etmek i\u00e7in k\u0131p\u0131rd\u0131yor. Dizideki k\u0131z yere d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde onunla beraber “uufff” diyor, adam kar\u0131s\u0131n\u0131 aldat\u0131rken “ooh, kar\u0131n geliyor, basacak \u015fimdi sizi terbiyesizler” diyor. Burada su\u00e7lu olan anneannem de\u011fil. Burada su\u00e7lu olan biz de\u011filiz. \u0130\u015fin k\u00f6t\u00fc yan\u0131, burada su\u00e7lu olanlar dizi yap\u0131mc\u0131lar\u0131 vs. de de\u011fil. Su\u00e7lu var m\u0131 bilmiyorum. San\u0131r\u0131m su\u00e7lu olan i\u00e7g\u00fcd\u00fclerimiz ve duygular\u0131m\u0131z. Yava\u015f yava\u015f kendimizi kaybediyoruz. Kaybetmeyelim. Kaybetmeyin. L\u00fctfen.<\/p>\n Fahrenheit 451, kitab\u0131 sadece okumu\u015f olmak i\u00e7in okumayan, kitab\u0131n i\u00e7indeki d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yakalamak ve onlar hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmek, iyice de\u011ferlendirmek isteyenlerin bulabilece\u011fi en de\u011ferli eserlerden biri. \u00d6yle ki, bir g\u00fcnde bitirebilece\u011fim bir kitab\u0131 sadece d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in kenara koyup ona bir g\u00fcn boyunca dokunmad\u0131\u011f\u0131m bile oldu. Y\u00fczba\u015f\u0131 Beatty’nin yapt\u0131\u011f\u0131 iki -ya da \u00fc\u00e7- konu\u015fma kitaba ara verip d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclesi ve kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131las\u0131yd\u0131. Ke\u015fke yak\u0131n \u00e7evremde bu fikirleri hemen s\u0131ca\u011f\u0131 s\u0131ca\u011f\u0131na tart\u0131\u015fabilece\u011fim biri olsayd\u0131 kitab\u0131 okurken veya bitirdi\u011fimde. Kendimi \u00e7ok daha mutlu hissederdim. \u015eizofrenlik b\u00f6yle ba\u015fl\u0131yor i\u015fte! \u015eaka bir yana, Montag’\u0131n kitaplar hakk\u0131nda \u00f6nceden d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri, sonradan d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri, Clarisse ve amcas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri ve yapt\u0131klar\u0131, Mildred ve arkada\u015flar\u0131 hep kitaptaki \u00f6nemli sembollerdi. Sembolleri yorumlad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda da, bana g\u00fcvenin, bu kitaptan \u00e7ok daha fazla zevk alacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n Clarisse demi\u015fken… Kimse dikkat etmese de hepimizin hayat\u0131nda b\u00f6yle biri illaki vard\u0131r. Belki bir kere g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fczd\u00fcr, belki her g\u00fcn g\u00f6r\u00fcyoruzdur. Ama hi\u00e7biri “Mutlu musun?” diye sormaz. Y\u00fczeysel anlam\u0131yla de\u011fil ama, kitaptaki anlam\u0131yla. Bir sorsa, eminim ki kitapta Guy Montag’\u0131n hayat\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmeye ba\u015flamas\u0131 gibi bizimki de de\u011fi\u015fecektir. Ama hemen, ama kelebek etkisiyle.<\/p>\n Kitab\u0131n \u00f6n s\u00f6z\u00fc olan Fahrenheit 451’in yaz\u0131m hikayesi \u00e7ok samimi ve etkileyiciydi. Bradbury’nin k\u00fct\u00fcphanelerde b\u00fcy\u00fcmesi, kitab\u0131 yazarken ya\u015fad\u0131klar\u0131, m\u00fccadeleleri \u00e7ok g\u00fczel yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131 ve kitab\u0131n ruhunu yakalamak i\u00e7in \u0131s\u0131t\u0131yordu bizi resmen. Baz\u0131 okurlar \u00f6n s\u00f6zleri okumadan ge\u00e7iyorlar, hi\u00e7bir kitapta yapmay\u0131n da, bunda hi\u00e7 yapmay\u0131n. Fahrenheit 451 g\u00f6z\u00fcn\u00fcz \u00f6n\u00fcnde olgunla\u015f\u0131rken o meyveden bir \u0131s\u0131r\u0131k almak ve gerekirse cennetten kovulmak isteyeceksiniz. Bu sefer “\u0130\u015fte yasak meyve!”<\/i> yazan neon tabelaya g\u00fcvenin ve lezzetli meyveyi sular\u0131n\u0131 bileklerinizden a\u015fa\u011f\u0131 ak\u0131ta ak\u0131ta yiyin. Meyve bitti\u011finde bir s\u00fcre kendinizi tok hissedeceksiniz. Ama sonunda yine ac\u0131kacaks\u0131n\u0131z, bu sefer de yard\u0131m\u0131n\u0131za Yakma Zevki, Resimli Adam veya \u015eimdi ve Daima ko\u015facak. Tabii ki yeniden ac\u0131kacaks\u0131n\u0131z, ama kusura bakmay\u0131n. Bradbury’den bir tane var(d\u0131). Malesef bununla yetinmek zorunda kalacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n \u00dcsluba bakacak olursak, ben hi\u00e7 beklemedi\u011fim kadar ak\u0131c\u0131 ve \u015fiirsel buldum. Baz\u0131 yerlerde yap\u0131lan kelime, c\u00fcmle tekrarlar\u0131 bamba\u015fka bir hava katm\u0131\u015f kitaba. Olaylar da bir-iki yer hari\u00e7 s\u00fcr\u00fckleyici bir \u015fekilde devam ediyor. Zaten kitap da k\u0131sac\u0131k, hemen bitirebilirsiniz. Tam fayda almak i\u00e7inse biraz yava\u015f okumak gerekiyor.<\/p>\n Ray Bradbury… Gitmeseydin ke\u015fke.<\/p>\n Yaz\u0131y\u0131 forum b\u00fcnyesinde okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n <\/p>\n Benim bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131n ilk k\u0131sm\u0131 Hazal’dan gelmi\u015f zaten. Ba\u015flamadan \u015funu s\u00f6yleyeyim, kitap okurken bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 bab\u0131nda vizyon geni\u015fletici a\u00e7\u0131klamalar yazm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z arkada\u015flar hepinizin ellerine sa\u011fl\u0131k. Okuman\u0131n ve de\u011ferlendirmenin do\u011fru ve gerekli yollar\u0131n\u0131 da \u00f6\u011freniyoruz bu etkinlikte. Birden fazla i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum bu kitab\u0131n.<\/p>\n \u015eu an notlar\u0131mdan uzaktay\u0131m, elime ald\u0131\u011f\u0131mda yeniden bir inceleme yaz\u0131s\u0131 b\u0131rakabilirim. Mazeretliyim efendiler, ama ne kadar gerekse de uzak kalamad\u0131m etkinlikten. Frankenstein ile ba\u015flayacak olursam, Hazal’\u0131n da dedi\u011fi gibi, tamamen ger\u00e7ek geldi\u011finden \u00f6t\u00fcr\u00fcd\u00fcr bu nefret. Yaln\u0131z benim zaaf\u0131m fazlaca hissedebildi\u011fim karakterlere oldu\u011fundan, insani yan\u0131n\u0131n aksakl\u0131klar\u0131n\u0131 fazlas\u0131yla duyumsayabildi\u011fim Victor’un her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 sonuna kadar anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6ylemeliyim. Bencillik, h\u0131rs, tutkular ve mant\u0131ks\u0131zl\u0131k, g\u00f6zlerin a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k kompleksi ile k\u00f6rle\u015fmesi, her \u015feyin yolunda gitmesinin bile insana yetmeyip hastal\u0131kl\u0131 u\u011fra\u015flara \u00e7ekmesi… bunlar t\u00fcm insanlar i\u00e7in. En do\u011fal ve \u00e7o\u011fu zaman en elle tutulur i\u00e7 d\u00fcrt\u00fclerimiz. Victor’un yapt\u0131\u011f\u0131 da bundan ibaret. Hayat\u0131ndaki kusursuzlu\u011fun bu denli ucu buca\u011f\u0131n\u0131 kestiremedi\u011fi bir hayale d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin, ard\u0131ndan da bunu cisimle\u015ftirmek i\u00e7in burnu havada adanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131yla u\u011fra\u015fmas\u0131n\u0131n sebebi bu bence. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7o\u011fu kusursuz gibi g\u00f6r\u00fcnen, maddi manevi fazla s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekmeyen ailelerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n yahut rengarenk hayatlar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fimiz insanlar\u0131n farkl\u0131 renkler aramas\u0131n\u0131n sebebi bundan.<\/p>\n Su\u00e7lar\u0131 kabul etmeyi\u015findeki hali de tamamen kendisiyle hala, delice kavga etmesindendir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Sessiz kal\u0131\u015f\u0131n\u0131n ona duygusal tek zarar\u0131 kendisine olan nefretiyle k\u0131yaslanabilirdi. Sonunda o canavara dair hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve tepkisi, i\u011fretisi de kendi kafas\u0131ndaki belirsizli\u011fedir diye d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyim. O kadar do\u011fal ve bekledi\u011fim gibi davran\u0131yordu ki, ah Frankie vah Frankie demeden edemedim.<\/p>\n Canavar\u0131n masumlu\u011funa inanmakta s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekiyorum. \u00d6ld\u00fcrme i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc her ne kadar daha uzun s\u00fcre hayatta kalmaktan gelse de, bunun i\u00e7in farkl\u0131 yollar da var. Kendini korumakla ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncelerini masumlu\u011fa de\u011fil, toplum hayat\u0131ndan uzak olmaya ba\u011fl\u0131yorum. \u00d6ld\u00fcren hi\u00e7bir \u015fey masum de\u011fildir e\u011fer ya\u015famas\u0131 i\u00e7in yemesi gerekmiyorsa. Onu \u00f6ld\u00fcrenleri \u00f6ld\u00fcrmek d\u00fcrt\u00fcs\u00fc de mant\u0131kl\u0131 olabilir ama ona zarar\u0131 olmayanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 nas\u0131l a\u00e7\u0131klar\u0131z o zaman. Canavar\u0131n kimseyi yemesi gerekmiyordu ya\u015famak i\u00e7in. Yine de, do\u011fu\u015ftan m\u0131 su\u00e7lu olunur yoksa bizi toplum mu su\u00e7a iter i\u00e7in ho\u015f bir m\u00fcnazara \u00f6rne\u011fi olabilirmi\u015f. Din \u00fczerinden konu\u015fulan Hristiyan kadar \u00f6zg\u00fcr ol konusunda s\u00f6ylenenlere kat\u0131lmakla birlikte, yazar\u0131n feministli\u011fine de\u011finenlerin, bir kad\u0131n\u0131n hediye olarak bir erke\u011fe-ya\u015flar\u0131 ka\u00e7 olursa olsun- sunulurken, yazar\u0131n ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de sorgulamalar\u0131n\u0131 \u00f6neriyorum. Sevgili Mary, kendisi de s\u00f6ylemleri kadar kafas\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k bir kad\u0131nd\u0131r nezdimde.<\/p>\n \u015eimdilik bu kadar, notlar\u0131ma ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m anda buraya g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm her ayr\u0131nt\u0131y\u0131 yeniden d\u00fc\u015fece\u011fim k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7erisinde.<\/p>\n Etkinli\u011fe sebep olan ve de\u011ferli g\u00f6r\u00fc\u015flerini payla\u015fan herkese \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederim. \u0130nan\u0131lmaz keyif ald\u0131\u011f\u0131m\u0131 itiraf etmeliyim \u015fu iki sayfada okudu\u011fum her nottan. Elinize sa\u011fl\u0131k arkada\u015flar!<\/p>\n Yaz\u0131y\u0131 forum b\u00fcnyesinde okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n <\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/gorsel\/1984.jpg\")
Bin Dokuz Y\u00fcz Seksen D\u00f6rt
\nGeorge Orwell<\/span><\/span><\/strong><\/span>
\n_____
\nYarg\u0131<\/strong><\/span><\/p>\nBin Dokuz Y\u00fcz Seksen D\u00f6rt<\/span>
\nGeorge Orwell<\/span><\/strong>
\n_____
\nDenaro Forbin
\n<\/strong><\/span><\/p>\nBin Dokuz Y\u00fcz Seksen D\u00f6rt<\/span>
\nGeorge Orwell<\/span><\/strong>
\n_____
\nKoyuBeyaz
\n<\/strong><\/span><\/p>\n
\n\u00d6ZG\u00dcRL\u00dcK K\u00d6LEL\u0130KT\u0130R
\nCAH\u0130LL\u0130K G\u00dc\u00c7T\u00dcR<\/b><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/gorsel\/ben-robot-isaac-asimov.jpg\")
<\/a>Ben, Robot<\/span>
\nIsaac Asimov<\/span><\/strong>
\n_____
\nF\u0131rt\u0131nak\u0131ran<\/strong><\/span><\/p>\n
\nKendi kurdu\u011fu robot d\u00fczeninde ar\u0131zalar yarat\u0131yor, paradokslar olu\u015fturuyor ve ne ilgin\u00e7tir ki yine bunlar\u0131 o 3 basit c\u00fcmleden olu\u015fan kurallarla \u00e7\u00f6z\u00fcyor. Fiziksel ar\u0131zalar gibi akla ilk gelecek \u015feylerden, psikoloji, alter ego, koruma i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc, insanlar\u0131n mutlulu\u011fu gibi \u015feyleri kullanarak \u00e7ok farkl\u0131 problemlerle Ben Robot’taki hikayeleri dolduruyor. Eh, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc de kendisi getirdi\u011fi i\u00e7in minnettar\u0131m.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/gorsel\/biz_ayrinti.jpg\")
B\u0130Z<\/span>
\nYevgeni Zamyatin<\/span>
\n_____
\nKoyuBeyaz<\/span><\/strong><\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/img1.dr.com.tr\/pimages\/Content\/Uploads\/ProductImages\/379279\/7239c3f8-c17c-4db2-9eea-6def277057db-1.jpg\")
<\/p>\n
\nJohn Fowles<\/span>
\n_____
\nDenaro Forbin<\/span>
\n<\/strong><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/gorsel\/cennetin-cesmeleri.jpg\")
Cennetin \u00c7e\u015fmeleri<\/span>
\nArthur C.Clarke
\n_____
\nminrand<\/span><\/strong><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/gorsel\/2014\/10\/locke-lamora-182x300.jpg\")
<\/a>Centilmen Pi\u00e7 Serisi<\/span>
\nScott Lynche<\/span>
\n _____<\/span>
\n Elendil_XX<\/span><\/strong><\/p>\n![\"Smiley\"](\"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/forum\/Smileys\/default\/smiley.gif\")
<\/p>\n![\"Grin\"](\"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/forum\/Smileys\/default\/grin.gif\")
)
\nCamorr’un efsanevi BELA’s\u0131n\u0131n yenilmez bir silah\u015for, usta bir h\u0131rs\u0131z, duvarlardan ge\u00e7ebilen bir hayalet ve fakirlerin dostu oldu\u011fu s\u00f6ylenir.<\/b><\/i><\/p>\n![\"blink\"](\"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/forum\/Smileys\/default\/blink.gif\")
). \u00d6zellikle Locke\u2019un sadece kendisine gereken bir k\u0131yafet bulmak i\u00e7in oynad\u0131\u011f\u0131 oyunlar\u0131 anlatan bir b\u00f6l\u00fcm var ki inan\u0131lmaz etkileyici.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n![\"ne](\"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/forum\/Smileys\/default\/dubious.gif\")
<\/p>\n![\"Cool\"](\"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/forum\/Smileys\/default\/cool.gif\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/gorsel\/cesur-yeni-dunya.jpg\")
<\/a>Cesur Yeni D\u00fcnya<\/span>
\nAldous Huxley<\/span><\/strong>
\n_____<\/span><\/strong><\/span>
\nperiyodik ne\u015friyat<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n
\nOkudu\u011fum kadar\u0131na dair yorumumu belirtmek isterim:<\/p>\n
\n<\/i>
\nSeri \u00fcretim halinde insan \u00fcretilen ve insanlar\u0131n robot gibi tepki verecek \u015fekilde ko\u015fulland\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnya buras\u0131. Herkes mutlu ve huzurlu olmaya ko\u015fullanm\u0131\u015f. Uykuda verilen telkinler ve toplum bask\u0131s\u0131 yetmezse uyu\u015fturmak i\u00e7in soma<\/i> var. Kimse \u015fikayet\u00e7i de\u011fil. Kimse oldu\u011fundan fazlas\u0131 olmak istemiyor ya da daha az\u0131. Herkes halinden ve varl\u0131\u011f\u0131ndan memnun.
\n
\nSonu\u00e7: \u015fi\u015feden k\u0131s\u0131r di\u015filer olarak \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rlar -yap\u0131sal olarak gayet normal (sakallar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 e\u011filimi gibi \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir istisnay\u0131 saymazsak, diye kabullenmek zorunda kald\u0131), ama k\u0131s\u0131r. Kesinlikle k\u0131s\u0131r. Ki bu da sonunda bizi,” diye devam etti, “do\u011fan\u0131n salt k\u00f6lece taklidinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131p insan bulu\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7ok daha ilgin\u00e7 d\u00fcnyas\u0131na ta\u015f\u0131maktad\u0131r.”<\/i> (s. 35)<\/p>\n
\nSonunda Bernard’\u0131 d\u00f6rt soma tableti yutmaya ikna etti. Be\u015f dakika sonra k\u00f6kler ve meyvalar gitmi\u015f, an\u0131n \u00e7i\u00e7e\u011fi bir g\u00fcl misali a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131.<\/i> (s. 145)<\/p>\n
\n“\u015eimdilerde -geli\u015fme i\u015fte budur- ya\u015fl\u0131 insanlar \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, \u00e7iftle\u015fiyor, keyiften ba\u015flar\u0131n\u0131 kald\u0131racak zamanlar\u0131 yok, oturup d\u00fc\u015f\u00fcnecek tek bir saniyeleri bile yok ya da olur da elle tutulur me\u015fgalelerinin ortas\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck bir zaman bo\u015flu\u011fu a\u00e7\u0131l\u0131rsa o zaman da soma yard\u0131ma ko\u015far, \u015fahane soma, yar\u0131m gram\u0131 yar\u0131m tatil, bir gram\u0131 bir hafta sonu, iki gram\u0131 muhte\u015fem Do\u011fu’ya bir yolculuk, \u00fc\u00e7 gram\u0131 ayda karanl\u0131k bir ebediyettir; d\u00f6n\u00fcnce kendilerini bo\u015flu\u011fun di\u011fer taraf\u0131nda bulurlar, g\u00fcnl\u00fck \u00e7al\u0131\u015fma ve me\u015fgalelerin sa\u011flam zeminine g\u00fcvenle basar ayaklar\u0131, bir oyna\u015fmadan di\u011ferine ko\u015ftururlar, ta\u015f gibi k\u0131z\u0131n birinden di\u011ferine bir Elektro-manyetik Golf Sahas\u0131’ndan di\u011ferine…”<\/i> (s. 86)<\/p>\n
\nPeki bu vah\u015filer kurulu d\u00fczene \u00e7omak sokmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlarsa, kendileri i\u00e7in belirlenmi\u015f alan\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlarsa ne oluyor? Bu “medeniyet”i ve “mutlulu\u011fu” kabul etmeyen, farkl\u0131 \u015feyler hissetmek isteyen, direnen, Ford’a tap\u0131nmay\u0131 reddeden, daha \u00e7ok insan olmay\u0131 arzu eden, \u00e7apulcular, a\u015f\u0131r\u0131 u\u00e7lar, vah\u015filer nas\u0131l sindiriliyor peki?
\nCevap her yerde ayn\u0131:
\nLenina’ya g\u00fcvence verdi, “tamamen uysald\u0131rlar; vah\u015filerin size zarar\u0131 dokunmaz. Herhangi bir dolap \u00e7evirmemeleri gerekti\u011fini bilecek kadar gaz bombas\u0131 deneyimleri vard\u0131r.”<\/i> (s. 147)<\/b><\/p>\n
\n<\/i><\/p>\n
\n
\n“Hristiyanl\u0131k ve alkol\u00fcn b\u00fct\u00fcn avantajlar\u0131na sahipti, ama yan etkilerini ta\u015f\u0131m\u0131yordu.”<\/b><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/gorsel\/cthulhunun-cagrisi.jpg\")
Cthulhu\u2019nun \u00c7a\u011fr\u0131s\u0131<\/span>
\nH.P. Lovecraft<\/span>
\n_____<\/span>
\nestarriol<\/span>
\n<\/strong><\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/i.imgur.com\/qOpminu.jpg?1\")
\u00c7ay Ka\u015f\u0131\u011f\u0131<\/span>
\nOttoman<\/span>
\n_____<\/span>
\nperiyodik ne\u015friyat<\/span>
\n<\/strong><\/p>\n
\nSan\u0131r\u0131m bu \u00e7aresizlik beni kitab\u0131n sonuna ula\u015ft\u0131rd\u0131. Tabi bir de yazar\u0131n, bunca karma\u015fay\u0131 ve belirsizli\u011fi nas\u0131l sonland\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 merak ettim.<\/p>\n
\nHi\u00e7 sevmedim, zerre tavsiye etmiyorum.<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/hasanyilmaz.net\/wp-content\/uploads\/2011\/09\/dovus_kulubu_chuck_palahniuk.jpg\")
<\/p>\n
\nChuck Palahniuk<\/span>
\n_____<\/span>
\nstrider<\/span>
\n<\/strong><\/p>\n<\/div>\n\n\nNormalde de \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnen biriyimdir, kitap bahanesi oldu d\u00fc\u015f\u00fcnmenin.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\nHa ha, zevkliydi de\u011fil mi, sen g\u00fclmeye devam et -g\u00fcl sen, g\u00fcl, bu gidi\u015fle daha \u00e7ok g\u00fcleceksin- yok, yok bir \u015fey demedim, devam et.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\nR\u00fcyan\u0131n \u00f6te yakas\u0131 \u00f6rne\u011fini okuma etkinliklerinden biri oldu\u011fu i\u00e7in verdim, ba\u015fka kitaplarda da bu t\u00fcr \u015feylere rastlamak pek\u00e2l\u00e2 m\u00fcmk\u00fcn.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n![\"\"](\"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/gorsel\/firtina-buyucusu-dresden-1-212x300.jpg\")
Dresden Dosyalar\u0131<\/span>
\nJim Butcher<\/span>
\n _____<\/span>
\n emuk<\/span>
\n<\/strong><\/p>\n
\nF\u0131rt\u0131na B\u00fcy\u00fcc\u00fcs\u00fc isimli ilk kitap abart\u0131s\u0131z olarak ilk sayfadan itibaren kendine ba\u011fl\u0131yor. \u00d6yle ki uykum gelsin diye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m ilk kitab\u0131n kapa\u011f\u0131n\u0131 sabah kapatabildim.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/gorsel\/dresden-hayalet-tehlikesi-213x300.jpg\")
<\/a>Dresden Dosyalar\u0131<\/span>
\nJim Butcher<\/span>
\n _____<\/span>
\n Laughing Madcap<\/span>
\n<\/strong><\/p>\n<\/div>\n\n\nAra not: Yeri gelmi\u015fken, y\u00fczeysellikten bahsetti\u011fim \u015fey buydu. Yani irdelenebilecek \u00e7ok fazla \u00f6\u011fe vard\u0131 kitapta fakat baz\u0131 noktalar \u00e7ok az de\u011finilerek ge\u00e7ilmi\u015f.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\nAra not 2: G\u00fclmek demi\u015fken, kitab\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturan parti sahnesinde, hi\u00e7 bir kitapta g\u00fclmedi\u011fim kadar g\u00fcld\u00fcm. Bu a\u00e7\u0131dan, kitap hi\u00e7 bir \u015fey kaybetmemi\u015f.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\nAra not 3: “Yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131 vampir” kelime grubunu okuyunca akl\u0131na Edward gelenlerin a\u011fz\u0131na fuego<\/i> derim.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n![\"efendi](\"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/gorsel\/2015\/02\/efendi-uyaniyor-225x300.jpg\")
Efendi Uyan\u0131yor<\/span>
\nH. G. Wells<\/span>
\n_____<\/span>
\nDenaro Forbin<\/span>
\n<\/strong><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/gorsel\/enderin-son-oyunu.jpg\")
<\/a>Ender\u2019in Oyunu<\/span>
\nOrson Scott Card<\/span>
\n_____<\/span>
\nminrand<\/span>
\n<\/strong><\/p>\n
\nyarat\u0131larak bir insandan d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 yok etmenin her zaman en etkili yolunu bulmay\u0131 ba\u015faran bir yok ediciye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyoruz. Di\u011fer tarafta ise canavar olarak bildi\u011fimiz Peter’in insanl\u0131\u011f\u0131n ortak d\u00fc\u015fman\u0131 yok edildikten sonra d\u00fcnyada y\u00fczy\u0131llard\u0131r s\u00fcren bar\u0131\u015f ortam\u0131n\u0131n bozulaca\u011f\u0131n\u0131 farkedip, bu kaos ortam\u0131n\u0131n kendi ihtiyac\u0131 olan f\u0131rsat olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek, karde\u015fi Valentine ile bar\u0131\u015f\u0131 korumak i\u00e7in politikaya at\u0131lmas\u0131n\u0131 izliyoruz.<\/p>\n
\n\u00f6zg\u00fcn bir bi\u00e7imde i\u015flemesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/gorsel\/fahrenheit-451-2.jpg\")
Fahrenheit 451<\/span>
\nRay Bradbury<\/span>
\n_____<\/span>
\nLegalMc<\/span>
\n<\/strong><\/p>\n“Mutlu olmak i\u00e7in ihtiyac\u0131m\u0131z olan her \u015feye sahibiz, fakat mutlu de\u011filiz.”<\/i><\/div>\n![\"\"](\"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/gorsel\/2011\/08\/frankenstein-mary-shelley.jpg\")
<\/a>Frankenstein<\/span>
\nMary Shelly<\/span>
\n_____<\/span>
\nvangoghspoison<\/span>
\n<\/strong><\/p>\n<\/p>\n<\/p>\n<\/a>Frankenstein<\/span>
\nMary Shelly<\/span>
\n_____<\/span>