{"id":32748,"date":"2014-05-04T12:05:23","date_gmt":"2014-05-04T09:05:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/?p=32748"},"modified":"2014-05-04T12:05:23","modified_gmt":"2014-05-04T09:05:23","slug":"may-the-4th-be-with-you","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/2014\/05\/04\/may-the-4th-be-with-you\/","title":{"rendered":"May the 4th be with you"},"content":{"rendered":"

\"\"“Bi g\u00fcn yine hi\u00e7 bi\u015fey okumuyorum…”<\/i><\/span><\/p>\n

Lev Grossman<\/a>\u2019<\/b>in de dedi\u011fi gibi: “Narnia\u2019da kimse kitap okumuyor.”<\/i> Harry Potter<\/a>\u2019\u0131n bile favori bir yazar\u0131 yoktur. Hatta Gandalf\u2019\u0131n bile okudu\u011fu \u00e7o\u011fu \u015fey tek tek sayfalara, par\u015f\u00f6menlere yaz\u0131lm\u0131\u015f kehanetlerdir. Fantastik kahramanlar okumay\u0131 pek sevmiyorlar herhalde ama genelde okuyabildiklerini anlars\u0131n\u0131z.<\/p>\n

Bilimkurgulara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda durum daha iyi asl\u0131nda. Star Trek<\/b> ya da Battlestar Galactica<\/b>\u2019da bu biraz daha iyimser. Elle yarat\u0131lm\u0131\u015f bu evrenlerin i\u00e7indeki insanlar\u0131n kendi romanlar\u0131, \u015fairleri, \u015fiirleri vard\u0131r. En az\u0131ndan iki evrenin de haber ajanslar\u0131 var. Okuryazarl\u0131\u011f\u0131n yay\u0131lmas\u0131ndaki en \u00f6nemli etken, gazete. Star Wars<\/b>\u2019a gelirsek…<\/p>\n

Star Wars<\/strong><\/a> filmlerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda herhangi bir haber merkezi g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor. Etrafta, \u00f6zellikle Senato\u2019da bir s\u00fcr\u00fc kamera oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz ancak bu kameralar\u0131n ne i\u015f yapt\u0131klar\u0131 pek belli de\u011fil. Bunlar bir de Anakin\u2019in minik jedilar\u0131 katletti\u011fini kaydeden kameralar hani. Bu teori, Amidala\u2019n\u0131n Phantom Menace<\/i>\u2019de Senato\u2019yu istila konusunda nas\u0131l ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda daha da g\u00fc\u00e7leniyor. Kad\u0131n\u0131n elinde hi\u00e7 foto\u011fraf yok, istila ve blokaj hakk\u0131nda g\u00f6sterebilece\u011fi bir gazete yaz\u0131s\u0131 hi\u00e7 yok. Hadi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kameralar\u0131 g\u00fcvenlik kameras\u0131 olarak kabul edelim. Bu yine de bir soruyu cevaplam\u0131yor; neden etrafta gazeteci yok? \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu okuma yazma bilmiyor.<\/p>\n

Owen Amca<\/b> “Bocce” ve binary bilen bir droid arad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Tamam, amcam\u0131z\u0131n bir \u00e7evirmene ve matematik bilen birine ihtiyac\u0131 var. Bu biraz e\u011fitim alm\u0131\u015f birinin istedi\u011fi bir \u015fey gibi mi duruyor sizce? Luke orda burda birka\u00e7 \u015fey okumu\u015f olabilir ama filmlerde ak\u0131c\u0131 bir \u015fekilde okuryazar oldu\u011funu g\u00f6steren bir ibare yoktur. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re Star Wars evrenindeki her karakter sadece kendileri i\u00e7in bir \u015feyler yapmas\u0131 gereken makineleri nas\u0131l kullanacaklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015f.<\/p>\n

Kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde bile resimli i\u015faretler trafikteki, tuvaletteki, lokantadaki yaz\u0131lar\u0131n yerini almaya \u00e7oktan ba\u015flad\u0131. Death Star<\/em>\u2019da bas\u0131lan butonlar\u0131n \u00fcst\u00fcndeki i\u015faretler yaz\u0131 bile olmayabilir. Tu\u015flar\u0131n ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren simge olabilirler. Mesela “I\u015f\u0131n at”<\/i>, “\u00c7\u00f6p\u00fc bo\u015falt”<\/i>, “\u015eu gezegeni f\u00fczele”.<\/i> Zaten o kafadaki ba\u015fl\u0131klarla bir insan nas\u0131l bir \u015fey okuyabilir ki.<\/p>\n

Attack of the Clones<\/i>\u2019da Obi-Wan\u2019\u0131n Jedi K\u00fct\u00fcphanesi\u2019ne gitti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz ama o da ne! K\u00fct\u00fcphanede \u00e7ok az okunacak \u015fey, \u00e7ok fazla g\u00f6rsel ve i\u015fitsel materyal var! Obi Wan gibi birinin yapt\u0131\u011f\u0131 okuma say\u0131s\u0131 bile \u00e7ok \u00e7ok az. Jedilar\u0131n okuyup yazabildiklerine inanabiliriz san\u0131r\u0131m hadi ama genel olarak Star Wars evrenindeki her \u015fey hologramlar, sesli ileti\u015fimler(aka com-link) \u00fcst\u00fcne kurulmu\u015f. Kimse de demiyor ki oturup da iki c\u00fcmle yazay\u0131m, mesaj atay\u0131m!<\/p>\n

Toplum \u00e7ok fonksiyonel bir cahilli\u011fe ad\u0131m atm\u0131\u015f diyebiliriz. Robotla\u015fma okuma yazmay\u0131 yok etmi\u015f bile denilebilir hatta. Evrende literat\u00fcr\u00fcn esamesi okunmad\u0131\u011f\u0131ndan bir\u00e7ok karakter g\u00fcnl\u00fck haberlerini oral yoldan al\u0131yor. B\u00f6ylece her konu \u00e7ok kolay bir \u015fekilde \u00e7arp\u0131t\u0131labiliyor. Sen kalk koca Senato\u2019ya “Jedi beni \u00f6ld\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015ft,” de, biri de \u00e7\u0131k\u0131p “Yok yav, yapmaz \u00f6yle \u015fey,” demesin, hemen inans\u0131n hikayene.<\/p>\n

E\u011fer \u015fimdiki halimizle Star Wars evreninde ya\u015f\u0131yor olsayd\u0131k s\u0131k\u0131nt\u0131dan patlard\u0131k herhalde. \u00d6zetle Star Wars evreninin \u00e7ok geli\u015fmi\u015f bir Orta \u00c7a\u011f<\/em>\u2019dan fark\u0131 yok say\u0131n okur.<\/p>\n

Jedilar bar\u0131\u015f\u0131n koruyuculu\u011funu yapmak yerine gittikleri yerlerde 7\u2019den 70\u2019e her kitleye okuma yazma \u00f6\u011fretseler evreni daha iyi bir yer haline getirmede b\u00fcy\u00fck bir i\u015f ba\u015farm\u0131\u015f olurlard\u0131 bence. Elinizdeki blaster ya da \u0131\u015f\u0131n k\u0131l\u0131c\u0131 olsun, g\u00fczel bir kitab\u0131n yerini kesinlikle tutamaz.<\/p>\n

Sonunda heyecanla bana laf atmak i\u00e7in yaz\u0131m\u0131 sonuna kadar okuyup c\u00fcmlelerini haz\u0131rlayanlara; bu yaz\u0131 sadece filmleri konu almakta olup zaten k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce yok say\u0131lan geni\u015fletilmi\u015f evren ile alakas\u0131 hi\u00e7 mi hi\u00e7 yoktur. Esas\u0131nda Ryan Britt<\/strong><\/em> taraf\u0131ndan yaz\u0131lan daha uzunca bir yaz\u0131n\u0131n \u00f6zeti denebilir.<\/p>\n

Hepinizin Star Wars G\u00fcn\u00fc<\/strong><\/span>\u2019n\u00fc kutlar\u0131m. G\u00fc\u00e7 hi\u00e7birinizi yaln\u0131z b\u0131rakmas\u0131n efendim!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“Bi g\u00fcn yine hi\u00e7 bi\u015fey okumuyorum…” Lev Grossman\u2019in de dedi\u011fi gibi: “Narnia\u2019da kimse kitap okumuyor.” Harry Potter\u2019\u0131n bile favori bir yazar\u0131 yoktur. Hatta Gandalf\u2019\u0131n bile okudu\u011fu \u00e7o\u011fu \u015fey tek tek sayfalara, par\u015f\u00f6menlere yaz\u0131lm\u0131\u015f kehanetlerdir. Fantastik kahramanlar okumay\u0131 pek sevmiyorlar herhalde ama genelde okuyabildiklerini anlars\u0131n\u0131z. Bilimkurgulara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda durum daha iyi asl\u0131nda. Star Trek ya da Battlestar […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32749,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[80,36,118],"tags":[255,9193,2139,377,9210,97],"class_list":{"0":"post-32748","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bilim-kurgu","8":"category-fantastik-perde","9":"category-star-wars","10":"tag-battlestar-galactica","11":"tag-harry-potter","12":"tag-lev-grossman","13":"tag-star-trek","14":"tag-star-wars","15":"tag-yildiz-savaslari","16":"kose_yazari-burak-ipek"},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32748","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32748"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32748\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32749"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32748"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32748"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kayiprihtim.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32748"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}